El Nino India: ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਤੇਜ਼ ਐਲ ਨੀਨੋ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਸਲਾਹ

By Khushdeep Singh

Published On Sep 21, 2026 09:57 AM IST

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। India Weather News: ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 2026-27 ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਗੰਭੀਰ ਐਲ ਨੀਨੋ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼, ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 180 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਐਲ ਨੀਨੋ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐਲ ਨੀਨੋ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।

ਜੋ ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮ ਹੋ ਰਹੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਤ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲ ਨੀਨੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰੇਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੰਗਲਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਮੀਨੀ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਵਧੇਰੇ ਮੌਸਮ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : CM Mann: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਧੂਰੀ ਤੋਂ ਘਰ-ਘਰ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ‘ਮਾਨ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ’ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ

ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਐਲ ਨੀਨੋ ਘਟਨਾ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਜ਼ੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐਲ ਨੀਨੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਸੋਕੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਖੇਤਰ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਖਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਕੇ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। India Weather News