World Hindi Day: ਸਿਨੇਮਾ ਜਗਤ ’ਚ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ, ਨਾਵਲਾਂ ‘ਤੇ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਕਲਾਸਿਕ ਫਿਲਮਾਂ

By Sach Kahoon Punjabi Desk

Published On Jan 10, 2026 04:17 PM IST

World Hindi Day: ਮੁੰਬਈ, (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮਾਂ ਪਿਆਰ, ਸਮਾਜ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਤਰੰਜ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ: ਇਹ 1977 ਦੀ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਫਿਲਮ “ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ” ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ “ਸ਼ਤਰੰਜ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ” ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ 1856 ਵਿੱਚ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਜਗੀਰਦਾਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸਈਦ ਜਾਫਰੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਚਿੱਤਰਲੇਖਾ: ਕੇਦਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇਹ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਭਗਵਤੀ ਚਰਨ ਵਰਮਾ ਦੇ 1934 ਦੇ ਨਾਵਲ “ਚਿੱਤਰਲੇਖਾ” ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। 1964 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਿਜਗੁਪਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤਕੀ ਚਿੱਤਰਲੇਖਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੀ ਕੁਮਾਰਗਿਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ, ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Free Laptop Scheme: ਸਰਕਾਰ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 10 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗੀ ਮੁਫ਼ਤ ਲੈਪਟਾਪ

ਨਦੀਆ ਕੇ ਪਾਰ: ਗੋਵਿੰਦ ਮੂਨਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਡਰਾਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਨਾਵਲ “ਕੋਹਬਰ ਕੀ ਸ਼ਾਰਟ” ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਫਿਲਮ 1982 ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਚਿਨ ਪਿਲਗਾਂਵਕਰ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਸਿੰਘ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਖੂਬ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। World Hindi Day

ਤਮਸ: ਲੇਖਕ ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ “ਤਮਸ” ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ 1988 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਓਮ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਦੀਪਾ ਸਾਹੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਵੰਡ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਕਾ ਸਤਵ ਘੋੜਾ: ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਾਵਲ “ਸੂਰਜ ਕਾ ਸਤਵ ਘੋੜਾ” ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਰਜਿਤ ਕਪੂਰ, ਨੀਨਾ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਿਆਰ, ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਦੀ ਇਹ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਕਹਾਣੀ, 1992 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

ਮੁਹੱਲਾ ਅੱਸੀ: ਚੰਦਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ “ਕਾਸ਼ੀ ਕਾ ਅੱਸੀ” ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਅੱਸੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ, ਸਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ ਅਤੇ ਰਵੀ ਕਿਸ਼ਨ ਹਨ। 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇਹ ਵਿਅੰਗਮਈ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਉਕਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। World Hindi Day