Chandigarh News: ਕਬਾੜੀ ਕੋਲ ਵਾਹਨ ਕਟਵਾਉਣਾ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ, 5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਤੇ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਦਰਜ

ਕੇਵਲ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰ 'ਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ, ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਛੂਟ ਵੀ ਮਿਲੇਗੀ

By Ravinder Sharma

Published On Jul 14, 2026 12:43 PM IST

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਾਰ, ਬਾਈਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਾਹਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਕਬਾੜੀ, ਗੈਰਾਜ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਕ੍ਰੈਪ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੋਲ ਕਟਵਾਉਣਾ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 'ਪਰਿਆਵਰਨ (ਸੁਰੱਖਿਆ) (ਐਂਡ-ਆਫ-ਲਾਈਫ ਵਹੀਕਲਜ਼) ਨਿਯਮ, 2025' ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਹੁਕਮ 12 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਹੀਕਲ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਫੈਸਿਲਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਹੀਕਲ ਸਕ੍ਰੈਪੇਜ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿੱਜੀ (ਨਾਨ-ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ) ਵਾਹਨ ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਵਪਾਰਕ (ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ) ਵਾਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਕ੍ਰੈਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਫਿਟਨੈੱਸ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਇਹ ਨਿਯਮ ਕੇਵਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੋਲ 100 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਹਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਕੇਵਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਰਵੀਐਸਐਫ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵਾਹਨ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਫ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਫ ਵਹੀਕਲ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡੀ-ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਏਰੀਆ ਫੇਜ਼-1 ਸਥਿਤ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸਿਲੈਕਟ ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਕੇਂਦਰ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ।ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵਾਹਨ ਖਰੀਦਣ 'ਤੇ ਮੋਟਰ ਵਹੀਕਲ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਮਿਲੇਗੀ। ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 25 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਟੈਕਸ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੈਨਿਫਿਟ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 51 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 14.27 ਲੱਖ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਹਨ 'ਐਂਡ-ਆਫ-ਲਾਈਫ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 170 ਤੋਂ 220 ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 8,646 ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਕ੍ਰੈਪਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।