World Elephant Day: ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਹਥਨੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਾ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀਆਂ ’ਤੇ ਏਆਈ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਕੋਇੰਬਟੂਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਥੀ ਦਿਵਸ ’ਤੇ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ-ਕੇਰਲ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਵਕ ਦੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਾਰਨ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਬੁੱਧਵਾਰ (12 ਅਗਸਤ) ਰਾਤ 11:45 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੇਰਲ ਦੇ ਪਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਾਲਯਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ।
ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਰੇਲਵੇ ਪਟੜੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲੁਰੂ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਦਾ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਵਕ ਇੰਜਣ ਦੇ ਪਹੀਏ ’ਚ ਫਸ ਗਏ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲਯਾਰ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਪਲੱਕੜ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਪੋਕਲੇਨ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ‘ਬੀ’ ਟਰੈਕ ’ਤੇ ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਰੂਟ ’ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਏ’ ਟ੍ਰੈਕ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੰਗਲੁਰੂ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੇਨ ਦੀ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਦਾ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀਆਂ ’ਤੇ ਏਆਈ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਭਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਾਥੀ ਰੇਲਵੇ ਪਟੜੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।’
ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, 16 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮਦੁਕਰਾਈ ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਏਆਈ ਕੈਮਰਿਆਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਤੋਂ ਪੋਥਾਨੂਰ ਅਤੇ ਵਾਲਾਯਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੇਰਲਮ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਮਦੁਕਰਾਈ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਰੂਟ ’ਤੇ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਦੋ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ, ਏ ਅਤੇ ਬੀ, ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਟਰੈਕ ਏ 2.9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਰੈਕ ਬੀ 4.15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਲਾਯਾਰ ਤੋਂ ਕੇਰਲਮ ਵਿੱਚ ਕਾਂਜੀਕੋਡ ਤੱਕ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਦੁਕਰਾਈ ਤੋਂ ਕੰਜੀਕੋਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 35 ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਪਲੱਕੜ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਦੁਕਰਾਈ ਬੀ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ’ਤੇ ਵਾਲੀਆਰ ਅਤੇ ਏਟੀਮਾਦੇਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਅੰਡਰਪਾਸ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 12 ਵਾਚ ਟਾਵਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 24 ਏਆਈ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ 7.05 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।