Punjab
Tokyo to Rajasthan Story:
(ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ) ਜੈਪੁਰ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਜਾਦੂ ਕਹੋ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਜਪਾਨ ਦੀ ਮਯੂਮੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਮਧੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਜਿਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗਨਗੌਰ ਜਲੂਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੰਗੀਨ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਧੁਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੀ, ਮਧੂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਚਮਕ ਸੀ ਜੋ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਝਲਕ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਮੋਹ ਜਗਾਇਆ ਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Beekeeping: ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੀਮ ਕੀਤੀ ਜਾਰੀ
2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਲੋਕ ਨਾਚ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਗਈ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਾਲਬੇਲੀਆ, ਘੂਮਰ ਅਤੇ ਚਰੀ ਵਰਗੇ ਨਾਚਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮੰਗਨੀਆਰ ਧੁਨਾਂ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਨਾਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਸਪੇਰਾ ਦੀ ਸਿਸ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਅਨਵਰ ਖਾਨ ਮੰਗਨੀਆਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ "ਮਯੂਮੀ" ਨੂੰ "ਮਧੂ" ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ, ਉਹ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਊਟੀ ਸੈਲੂਨ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ, ਉਹ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਨਾਚ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰੰਗੀਨ ਸਕਾਰਫ਼, ਗਿੱਟਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਧੁਨਾਂ ਦੀ ਤਾਲ—ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧੂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਲਈ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭੀੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਲਗਾਵ ਇੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ "ਦੂਜਾ ਘਰ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ, ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। "ਮਯੂਮੀ" ਤੋਂ "ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਮਧੂ" ਤੱਕ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਰਥਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਘਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
About The Author
