Indian Railways: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ’ਚ ਸਿਗਨਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

Indian Railways: ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਸੂਰ-ਦਰਭੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਸਿਗਨਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੇੱਨਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮਾਲਗੱਡੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਟਰੇਨਾਂ ’ਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। Indian Railways

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Toll Plaza Free: ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾ ਯੂਨੀਅਨ ਵੱਲੋ ਕੋਟ ਕਰੋੜ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਟੋਲ ਕੀਤਾ ਫ੍ਰੀ 

ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਟਰੇਨ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਟਰੈਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 2.5 ਕਰੋੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਾ ਹੈ। 2019-20 ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੇਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਲਈ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰਨਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 68 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਅਤੇ ਟੱਕਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। Indian Railways

ਕੁੱਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਲੜੀਵਾਰ 14 ਅਤੇ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ | Indian Railways

ਜੋ ਕੁੱਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਲੜੀਵਾਰ 14 ਅਤੇ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2019-20 ਦੌਰਾਨ 33 ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ 7 ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ 40 ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 17 ਟਰੈਕ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀਆਂ। ਜਦੋਂਕਿ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ, ਇੰਜਣਾਂ, ਡੱਬਿਆਂ ਤੇ ਵੈਗਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਪੈਣ ਕਾਰਨ 9 ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰਨਾ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟਰੈਕ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੋਚ ਟੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰੇਲ ਪਟੜੀਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। Indian Railways

ਧਾਤ ਦੇ ਬਣੇ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਧਾਤ ਦੇ ਬਣੇ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਾਰਨ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਢਿੱਲੇ ਟਰੈਕ ਨੂੰ ਕੱਸਣਾ, ਸਲੀਪਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਤੇ ਸਵਿੱਚਾਂ ਨੂੰ ਲੁਬਰੀਕੈਂਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਐਡਜਸਟ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੈਦਲ, ਟਰਾਲੀ, ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਹਨਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਮੈਨੁਅਲ ਸਿਗਨਲਿੰਗ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। Indian Railways

2024 ਮੈਸੂਰ-ਦਰਭੰਗਾ ਟੱਕਰ ਇੱਕ ਸਿਗਨਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ

ਜੋ ਕਿ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹੈ। 2024 ਮੈਸੂਰ-ਦਰਭੰਗਾ ਟੱਕਰ ਇੱਕ ਸਿਗਨਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੇਲਗੱਡੀ ਗਲਤ ਟਰੈਕ ਲੈ ਗਈ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ-ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਰਗੇ ਰੂਟਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਸਤਰ ਵਰਗੀਆਂ ਏਟੀਪੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਓਵਰਸਪੀਡਿੰਗ ਜਾਂ ਸਿਗਨਲ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਟਰੈਕ, ਮਾੜੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਕਸਰ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੁਤਰਨ ਤੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। 2017 ਕਲਿੰਗਾ ਉਤਕਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਟਰੈਕ ਦੀ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। Indian Railways

ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ ਦੀ 2021 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਪਾਇਲਟ, ਅਕਸਰ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ ਦੀ 2021 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਫ ਦੀ ਘਾਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਡੱਬਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂਕਿ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ। 2023 ਓਡੀਸ਼ਾ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਆਈਸੀਐਫ਼ ਕੋਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਐਲਐਚਬੀ ਕੋਚਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ-ਰੋਧਕ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Indian Railways

2023 ਬਾਲਾਸੋਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਲਈ 6 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਕਵਚ’ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਵਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਲ ਸਿਗਨਲ ਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਤਰਨਾਕ ਟੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਹਾਵੜਾ ਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਕਵਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ’ਚ ਕਮੀ ਆਈ। ਕਵਚ ਪਤਾ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਇੱਕੋ ਟਰੈਕ ’ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੱਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬ੍ਰੇਕ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਵਚ ਨੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਟਾਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਸਪੀਡ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। Indian Railways

ਉੱਬਾ ਭਵਨ, ਆਰੀਆਨਗਰ, ਹਿਸਾਰ (ਹਰਿਆਣਾ) ਮੋ. 70153-75570
ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਸੌਰਭ