Stock Market: ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ’ਚ ਰੁਜਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚੇ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇ ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ’ਚ ਧੀਮੀ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਰਜਾ ਦੇ ਸਕਣਗੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਰਜਾ ਵੰਡਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਪੈਸਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਜਮ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ ਤੇ ਕਰਜੇ ਵੰਡਣ ਲਈ ਬੇਕਾਬੂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਭ ਵਿਚਕਾਰ। Stock Market
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Supreme Court: ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਰੱਖਣਾ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧ, ਜਾਣੋ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ…
ਘਰੇਲੂ ਬਚਤ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਬਾਜਾਰ ’ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ’ਚ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਵਿਕਾਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਸਮਕਾਲੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ’ਚ ਬੇਰੁਜਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ’ਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਸਥਿਰ ਪੂੰਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵੱਲੋਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024 ਦੀ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਘਟ ਕੇ 6.46 ਫੀਸਦੀ ’ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। Stock Market
ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ 9.7 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ 2023-2024 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2019 ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੁੱਲ ’ਚ ਗੈਰ-ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਸਿਰਫ 0.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਰਜਾ ਦੇ ਕੇ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਘਟਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਇਹ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰੁਝਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਗਲੋਬਲ ਦੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ’ਚ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਜੇ ਦੀ ਰਕਮ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਘਟ ਕੇ 14 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ’ਚ 16 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।
ਜਮ੍ਹਾ ਸੰਕਟ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ | Stock Market
ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ’ਚ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ’ਚ ਬੈਂਕ ਕਰਜੇ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ’ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਵੀ ਉਸੇ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਰਜੇ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ-ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅੰਤਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜਾ ਜਮ੍ਹਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 16.8 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 2018-2019, 2011-2013 ਤੇ 2004-2007 ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ’ਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। Stock Market
ਬੈਂਕਾਂ ’ਚ ਜਮ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿੱਧਰ ਹਨ? | Stock Market
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸ਼ਕਤੀਕਾਂਤ ਦਾਸ ਨੇ ਵੀ ਜੁਲਾਈ ’ਚ ਹੌਲੀ ਜਮ੍ਹਾ ਵਾਧੇ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਹੁਣ ਪੂੰਜੀ ਬਾਜਾਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਧਨਾਂ ’ਚ ਆਪਣੀ ਬੱਚਤ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਰਾਸ-ਕੰਟਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਏਸੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਾਈਲੈਂਡ। Stock Market
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ-ਟੂ-ਜੀਡੀਪੀ ਅਨੁਪਾਤ ’ਚ ਘੱਟ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵਾਧੇ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਬਚਤ ਪੂੰਜੀ ਬਾਜਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਪੂੰਜੀ ਬਾਜਾਰਾਂ ’ਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਘਰੇਲੂ ਬੱਚਤਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਵੱਲ ਗਤੀ ਹੈ। ਬਜਾਰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬੈਂਕਾਂ ’ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਐਚਡੀਐਫਐਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਮ੍ਹਾ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਰਬੀਆਈ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨਕਦੀ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਵਰੀ 2024 ’ਚ 4.4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੇ ਮਈ 2024 ’ਚ ਇਹ 4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਗਲੋਬਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਚੱਕਰ ਦੇ ਤੇਜ ਹੋਣ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇ ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਨੇ ਸਟੀਲ ਤੇ ਸੀਮੈਂਟ ਵਰਗੇ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। Stock Market
