Parenting Values At Home: ਅੱਜ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ, ਨਿਮਰ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਾਉਣਾ। ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸਕੂਲ, ਟਿਊਸ਼ਨ, ਇਹ ਸਭ ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਦੇ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਕਿਸੇ ਜਾਦੂਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਵਾਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਇਨਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਫੀਚਰ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Maldives Drug Abuse Decision: ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ
ਘਰ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ | Parenting Values At Home
ਬੱਚੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਆਪਣੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਏਗਾ।
ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਵਧੇਗਾ ਦਾਇਰਾ
ਕਹਾਣੀਆਂ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਵੀ। ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ, ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਚਮਕ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸੈਸ਼ਨ, ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ’ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਣਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਮਝਾਉਣਾ
ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬੱਚੇ ‘ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਪਾ ਲੈਣਾ’ ਹੀ ਆਮ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਹੀ ਕੀਮਤ ਸਮਝਾਉਣਾ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਾਕੇਟ ਮਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਂਗ ਦੇਣਾ, ਛੋਟੀ ਬੱਚਤ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਖਰਚ ਦਾ ਟਰੈਕ ਸਿਖਾਉਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਆਰਥਿਕ ਸਮਝ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ।
ਨਿਮਰਤਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਸਲ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਰਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਮਰਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਪਰ ਵਿਹਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ
ਕਈ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਤੇ ਥੋਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਬੱਚਾ ਵੱਖਰੀ ਸੋਚ, ਵੱਖਰੀ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸਪੇਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
