Child Education: ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਬਹਿਸ ਉੱਭਰੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਹਾਦਸਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ, ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। Child Education
ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Delhi News: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੋ ਗਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ , AQI 273 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ
ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਪੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮਾਪੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਰਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਝਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ’ਚ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਇਹ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ’ਚ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਹਰ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਤੱਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ’ਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ’ਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਔਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਉਲਟ ਆਚਰਣ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਗੁਪਤਤਾ ’ਚ ਢੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ’ਚ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਆਚਰਣ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਗੁਪਤ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸਵੈ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕਸਾਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜਨਤਕ ਚੇਤਨਾ ’ਚ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਸਾਖ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ, ਬੱਚੇ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਢਾਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਬੱਚੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ’ਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਲਹਿਰਾਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਕੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਨੈਤਿਕ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਝ ਵੀ ਗਲਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਦਰਅਸਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬਚਪਨ ’ਚ ਹੀ ਬੀਜੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਣ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੱਕ, ਸੰਚਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝ ਤੱਕ, ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੱਕ, ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੇਂਦਰ ਬਾਜ
(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
