ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ: 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੀਰੋ
ਤਾਰੀਫ ਅਤੇ ਚਾਪਲੂਸੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ (ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀ) ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਨੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ‘ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਸੇ ਬਨਾਤੇ ਰਹੋ ਪਹਿਚਾਣ ਆਪਨੀ, ਹਵਾਏ ਖੁਦ ਤੁਮਾਹਰਾ ਤਰਾਨਾ ਗਾਏਗੀ’ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸੇ ’ਚ ਹੋਈ ਸਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਰਾਵਤ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਸੀਡੀਐਸ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਫੌਜ, ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਾਵਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਮਾਣ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਜਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਮਨਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਪੋਸ਼ਟ ਬਣਾਉਣੀ ਜਰੂਰੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਰਗਿਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨੋਂ ਫੌਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਫੌਰੀ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਨਾ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਮਕਬੂਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਬੇਰੋਕ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਵਤ ਲਤਾੜਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਨੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਖ ਦੇ ਕੇ ਹੰਗਾਮਾ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਵਤ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਆਗੂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨੂੰ ਅੱਗਜਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ‘ਲੀਡਰ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿਓ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਦੇਖਭਾਲ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ। ਰਾਵਤ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਐਨਆਰਸੀ, ਸੀਏਏ ਅਤੇ ਐਨਪੀਆਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਉੱਤੇ ਪਥਰਾਅ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਸੀ, ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰ ਰਹੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਰਾਵਤ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰਬਾਜ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ’ਤੇ ਪਥਰਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਜ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਖਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ, ‘‘ਜਿਹੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਆਈਐਸ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ’ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਬਿਆਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਥਿਤ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਬਿਪਿਨ ਰਾਵਤ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਪੀਡੀਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਬਰ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਰ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਘੁਸਪੈਠ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 5 ਅਗਸਤ, 2019 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਧਾਰਾ 370 ਅਤੇ 35-ਏ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ-2020 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੀਡੀਐਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1999 ਵਿਚ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ’ਤੇ ਕਰੀਬ 21 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਡੀਐਸ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜਰੂਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੌਜ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਗਤੀ ਦੇਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਦੇਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖਵਾਦੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਰਾਵਤ ਨੇ ਇਸ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੋਝ ਬੜੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇੱਕ ਫੌਜ, ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਔਖੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਾ 370 ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕਸ਼ਮੀਰ-ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਉਜਾੜਾ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸੋਗ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹਨ ਕਿ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ? ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਰਾਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਧੁਲਿਕਾ ਸਮੇਤ ਫੌਜ ਦੇ 11 ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਵਤ ਦੀ ਸਹਾਦਤ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਬਹੁ-ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਫੌਜ ਨੂੰ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਓਮਿਕਰੋਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਜੈਵਿਕ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸ਼ੁਰਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੌਤ ਦੀ ਗੋਦ ’ਚ ਸਮਾਅ ਗਿਆ। ਫੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਫਸਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਮਰ ਸਲਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ।
ਪ੍ਰਮੋਦ ਭਾਰਗਵ
ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।
