ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ

Follow us

9.5 C
Chandigarh
Saturday, January 24, 2026
More
    Home ਵਿਚਾਰ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀਓ ਜਾਗ ਜ...

    ਪੰਜਾਬੀਓ ਜਾਗ ਜੋ ਕਿਉ ਸੁੱਤੇ

    ਪੰਜਾਬੀਓ ਜਾਗ ਜੋ ਕਿਉ ਸੁੱਤੇ

    ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜੁਝਾਰੂ ਕੌਮ ਵਜਂੋ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ । ਜੋ ਸਦੀਆ ਤੋ ਸਰਹੱਦਾ , ਧਰਮ ਤੇ ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰੇ ਬਿਨਾ ਹੱਕ ਸੱਚ ਲਈ ਖੜਦੇ ਹਨ । ਪਰ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਜਰਬਾ ਤਕਸੀਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋ ਬਚ ਨਾ ਸਕੇ । ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹਨਾ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਸੈਲੀ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ । ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਸਾ ਨਿਘਾਰ ਵੱਲ ਹੈ । ਘਟਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਤੇ ਵਧਦਾ ਮਾਲੀ ਮੰਦਵਾੜਾ ਛੁਪਿਆ ਨਹੀ ਰਿਹਾ ।

    ਜਨਤਾ ਦੀ ਕੁੱਲੀ, ਗੁੱਲੀ ਤੇ ਜੁੱਲੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਮੁਸਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਇਸ ਨਮੋਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵਿਦੇਸ਼ਾ , ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਗੈਰ ਸਮਾਜੀ ਕੰਮਾ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਵੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲ਼ਈ ਘਾਤਕ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ । ਇਹ ਉਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਮੀਰ ਸੂਬਾ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਨਾਜ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ।

    ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੇਚ-ਵੱਟਤ ਜਰੂਰ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ । ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਉਪਰ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਉਸਰੇ । ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨੀ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਹੁਤਾਂਤ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਹੀ ਉਲਝ ਗਿਆ । ਨਤੀਜਨ ਅੱਜ ਨਸ਼ੇ,ਅਯਾਸੀ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਡਾਰੀਆਂ ਸਦਕੇ ਔਲਾਦਾ ਵਜੋਂ ਕੱਖੋ ਹੋਲੇ ਹੋ ਗਏ । ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 1.75 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆ ਤਂੋ ਬਿਨਾਂ ਹਜਾਰਾਂ ਟੱਬਰ ਪਰਵਾਸੀ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ ।

    ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿਦੇਸੀ ਪਾੜੇ ਲਈ 22 ਤੋ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੈ । ਮਨੁੱਖੀ ਸਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਮਾਇਆ ਵੀ ਬਿਗਾਨੇ ਮੁਲਕ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । । ਹਰ ਵਰੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵੇਚ ਜਾ ਕਰਜੇ ਚੁੱਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀ 2700 ਕਰੋੜ ਰੁਪਾਈਆ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ । ਅੱਜ ਕਨੈਡਾ ਦੀ 2 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2 ,ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 1.2 , ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 0.65 ਮਿਲੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ । ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਨੁਮਾ ਕੋਠੀਆ ਅੰਦਰ ਬਜੁਰਗ,ਖੇਤੀ-ਕਾਮੇ (ਸ਼ੀਰੀ) ਜਾ ਕਬੂਤਰਾ ਦਾ ਬਸੇਰਾ ਹੈ ।

    Punjabi Wakeup | ਇਹ ਲੰਮੀ ਉਡਾਰੀ ਮਾਪਿਆ ਲਈ ਖੋਫਜਾਦਾ ਜਰੂਰ ਹੈ । ਪਰ ਲਾਡਲਿਆ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ ਤੋ ਬਚਾ ਕੇ ਖੁਸ ਵੀ ਹਨ । ਸਾਲਾ ਤੋ ਨਸ਼ਾ ਸਰ੍ਹੇਆਮ ਵਿਕਦਾ ਹੈ । ਹਜਾਰਾ ਕੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਬਿੱਲੀ ਗਲ ਟੱਲੀ ਕੌਣ ਬੰਨ੍ਹੇ । ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਸ ਰਾਜਸੀ ਘਿਉ ਖਿਚੜੀ ਕੋਈ ਨਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ । ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਠਾਠ ਨਾਲ ਉਚੀਆ ਛੱਲ੍ਹਾ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਗਇਕਾ ਨੇ ਵੀ ਨਸ਼ਾ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਕਸ਼ਰ ਨਹੀ ਛੱਡੀ । ਪੈਸੇ ਖਾਤਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਬੰਬੀਹਾ ਉਲਟੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ।

    ਸ਼ਯੁੰਕਤ ਰਾਸਟਰ ਦੀ ਡਰੱਗ ਅਤੇ ਕਰਾਈਮ (43) ਬਰਾਂਚ ਨੇ ਵੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਰਿਪੋਟ ਨਸਰ ਕੀਤੀ । ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਲੱਗੀਆ ਬੀਮਰੀਆ ਤੋ ਪੀੜਤ ਹਨ । ਜਦੋ ਕਿ ਸੱਤ ਵਿਆਕਤੀ ਵਿਚੋ ਇਕ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਮਾਰਫਿਨ ਗੋਲੀਆ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਵਜੋ 53 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਖਾਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਨਾਲ 11 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ।1.4 ਮਿਲੀਅਨ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ ਅਤੇ 5.6 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਨਾਲ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ।

    ਅਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀਆ ਤਬਦੀਲੀਆ ਨਾਲ (ਨਸ਼ਈ) ਤਿਲਸਿਮੀ ਸਮਾਜ ਵੀ ਬਦਲ ਗਿਆ । ਲੋਕ ਦੇਸੀ ਨਸ਼ੇ ਤਿਆਗ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾ ਸੰਥੈਟਿਕ ਡਰੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਨ ਲੱਗੇ । ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 8.59 ਲੱਖ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ੇ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਦੇ ਤੇ ਸਿਰਫ 1.8 ਲੱਖ ਲੋਕੀ ਅਫੀਮ ,ਪੋਸਤ ਤੇ ਭੰਗ ਨਸ਼ੇ ਲਈ ਲੈਦੇ । ਪਰ 2.71 ਕਰੌੜ ਸੰਥੈਟਿਕ ਡਰੱਗ ਵਰਗੇ ਮਹਿੰਗੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਆਦੀ ਵੀ ਹਨ । ਹਰ ਰੋਜ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ 36 ਮਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਦਾਰੂ ਦੀ ਖਪਤ ਹੈ ।

    ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰਾ 4.1 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਾਈਆ ਕਮਾਉਦੀ ਹਨ । ਭਾਵੇ ਸਰਾਬ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 62 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਹੈ । ਵਿਸਵ ਵਿਆਪੀ ਨਸ਼ਾ ਮੰਡੀ 503 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋ ਪੰਜਾਬ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਹੀ । ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਜਾ ਹੈਰੋਇਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ 1.5 ਤੋ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਾਏ ਥੋਕ ਰੇਟ ‘ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ 20 ਤੋ 25 ਲੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

    ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਉਤਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੁਖ ਖਪਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ । ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਲਈ ਸ਼ਰੂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਤੀ ਘੱਟ-ਘੱਟ ਦੋ ਹਜਾਰ ਖਰਚਦਾ ਹੈ ।ਨਸ਼ੇ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਚੋਰੀ ਜਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਸ ਡਰੱਗ, ਹੈਰੋਇਨ ਜਾ ਚਿੱਟਾ ਪੰਜ -ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀ ਗਰਾਮਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ।

    ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨਿਸਟਿਰੀ ਆਫ ਸੋਸ਼ਲ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਸਰਵੇ 59 ਫੀਸਦੀ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਰ 33 ਫੀਸਦੀ ਨਸ਼ੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ । ਜਦੋ ਕਿ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚਿੱਟੇ ਦੀ ਵਰਤੋ 66.6 ਪ੍ਰਤੀਸਤ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 7500 ਕਰੋੜ ਮੈਡੀਕਲ ਤੇ 6500 ਕਰੌੜ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਸੰਥੈਟਿਕ ਨਸ਼ਿਆ ਦੀ ਖਪਤ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2007 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ 45000 ਕਰੌੜ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਗਏ । ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜਾਨਾ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਬੋਤਲਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੀ ਆਖਰੀ ਟੇਕ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗਰੋਹਾਂ ਦੀ ਪਨਾਹ ਹੈ । ਜੋ ਇਲਾਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਸ਼ੇ ਵੇਚਦੇ, ਲੁੱਟਾਂ-ਖੋਹਾਂ ਜਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਨਵੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਿਲਮੀ ਦ੍ਰਿਸਾਂ ਵਾਂਗ ਅਨੰਦ ਲੈਦੀ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਮਝ ਪੈਦੀ ਹੈ ਤਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ ।

    Punjabi Wakeup | ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 32.45 ਪ੍ਰਤੀਸਤ ਪੈਂਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ । ਜੋ ਚੰਗੇਰੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪੜ-ਲਿਖ਼ ਕੇ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਤਰਸ ਗਏ । ਟੈਂਕੀਆ ਉਪਰ ਚੜਨ ਤੇ ਮੁਜਾਹਰੇ ਕਰਨ ਤਂੋ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਜਾ ਰੇੜੀਆਂ ਲਗਾ ਟੱਬਰ ਪਾਲਣ ਲੱਗੇ । ਸੈਂਟਰ ਫੋਰ ਮਿਨੀਟਰਿੰਗ ਇੰਡੀਅਨ ਇਕਾਨਮੀ ਵੱਲਂੋ ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਬੇਰੁਜਗਾਰੀ ਦਰ 33.6 ਐਲਾਨੀ ਗਈ । ਘਰ-ਘਰ ਰੁਜਗਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟ ਕੇ ਰਿਹ ਗਈਆਂ । ਕੀ ਅਸੀ ਆਪਣੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ ? ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲੀਆਂ ਨਿਸਾਨ ਹੈ । ਉਂਜ ਮੁਫਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲਂੋ ਪੱਕੇ ਰੁਜਗਾਰ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਜਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ । ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾ,ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆ, ਊਧਮ, ਸਰਾਭੇ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਸੂਰਬੀਰਾ ਦੀ ਹੈ ।

    ਜੋ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲੋਚਦੇ ਸਨ । ਇਥੋ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਵਿੱਚ 121 ਪੰਜਾਬੀਆ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਰੱਸੇ ਚੁੰਮੇ । 2626 ਨੇ ਉਮਰ ਭਰ ਕੈਦ ਕੱਟੀ । ਇਸ ਤਂੋ ਇਲਾਵਾ ਜਿਲਿਆ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ 1300 ਪੰਜਾਬੀ ਸਹੀਦ ਹੋਏ । ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਆਪਾ ਵਾਰ ਗਏ । ਇਸੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ,ਪਾਸ ਅਤੇ ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ ਵਰਗੇ ਕਵੀ ਲੋਕਾ ਦੀ ਆਵਾਜ ਬਣ ਖਲੋਏ ।

    ਕੀ ਅੱਜ ਅਸੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ , ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ ਅਤੇ ਕਵੀਆ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਤੋ ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਸੌ ਗਏ ਹਾ । ਨਵਯੁੱਗ ਦੀਆ ਨਵੀਆ ਆਲਾਮਤਾ ਤੋ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀਏ । ਇਸ ਲਈ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਸਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋ ਆਵਾਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ । ਤਾ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜੀਆ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋ ਸਕੇ । ਉਹ ਇਕ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਕੂਨਮਈ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਜਬੂਤੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਆਓ! ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫਰ ਲਈ ਹਲੂਣੀਏ । ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਮੀਰ ਤੇ ਚਾਨਣਮਈ ਵਿਰਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸਾਲ ਕਰੀਏ । ਤਾ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜੀ ਤੋ ਅਜਿਹੇ ਲਫਜ ਨਾ ਸੁਣਨੇ ਪੈਣ ।
    ਖਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਲੈ ਗਏ ਜਵਾਨੀ
    ਬਚਦੇ ਨਸ਼ਿਆ ਨੇ ਭੰਨ ਸੁੱਟੇ
    ਪੰਜਾਬੀਓ ਜਾਗ ਜੋ ਕਿਉ ਸੁੱਤੇ
    ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
    ਐਡਵੋਕੈਟ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ
    ਮੋ : 78374-90309

    ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here