US Iran Conflict: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ’ਚ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ’ਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਹਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਈਰਾਨ ਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਕੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : West Asia Tensions: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ’ਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਾਈਆਂ ’ਚ ਛਿਪਿਆ ਹੈ ਆਧੁਨਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਦਾ ਸੱਚ
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਡੇਟਾ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ ਉਸਦਾ 95 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ, ਈਮੇਲਾਂ, ਜਾਂ ਏਆਈ ਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾਈਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ‘ਨਸ ਕੇਂਦਰ’ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਨਾੜੀਆਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਲਗਭਗ 17 ਮੁੱਖ ਪਣਡੁੱਬੀ ਕੇਬਲਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਰਪ, ਅਫਰੀਕਾ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਏਏਈ-1, ਫਾਲਕਨ, ਤੇ ਟਾਟਾ-ਟੀਜੀਐੱਨ ਖਾੜੀ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਸਟਮ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਾਟਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਈ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੋਂ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਕ | US Iran Conflict
ਖ਼ਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੇਬਲਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ’ਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ’ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖਾਣਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ’ਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ‘ਨੋ-ਗੋ ਜ਼ੋਨ’ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਿਜ਼ਾਈਲ, ਐਂਕਰ, ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਹਮਲਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਯੁੱਧ ਖੇਤਰ ’ਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮਤਲਬ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੱਟ ਵੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। US Iran Conflict
ਤਕਨੀਕੀ ਦਿੱਗਜ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਗੂਗਲ ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੇ ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਬਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿਘਨ ਪਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ, ਹਸਪਤਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਨ ਪੈ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਾਟਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਬਲਾਂ ਦੇ ਵਿਘਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਗਤੀ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਰਾਵਟ ਤੇ ਲੰਬੇ ਵਿਕਲਪਕ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਡਾਟਾ ਭੇਜਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ‘ਡੇਟਾ ਲੈਗ’ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। US Iran Conflict
ਕੀ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗੀ?
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੇਬਲ ਵਰਤਮਾਨ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਹੂਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਚਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬਲੈਕਆਊਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਚੌਰਾਹੇ ’ਤੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਹੱਦਾਂ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ’ਚ ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਅਦਿੱਖ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕਗਾਰ ’ਤੇ ਵੀ ਹੈ।
