ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝੋ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਲ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ? ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਓ। ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਿਪੱਕ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੋ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ! ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੇ?
ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਡਾ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਣਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਕੜ ਮਜਬੂਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਿੰਦਗੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜਿਉਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਔਖੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਪਾਈ ਗਈ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਮੁਸਕੁਰਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ- ਪਿਆਰ, ਸਨੇਹ, ਦਿਆਲਤਾ, ਹਮਦਰਦੀ, ਅਨੰਦ ਆਦਿ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਮੀਕਰਨ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਾਰਥਿਕ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸਾਡੀ ਸਫਲਤਾ ਕਿਸੇ ਟੀਚੇ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਟੀਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿੰਦਗੀ ਹੱਸਣ ਅਤੇ ਹਸਾਉਣ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਚੰਗੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਘੰਟੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਲੈਪਟਾਪ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਮੱਰਪਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਸਮੇਂ ਨਾਸ਼ਤਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਮਰੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਰਵਾਜਾ ਖੜਕਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਦਰਵਾਜਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆਂ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਗੁਆਂਢ, ਤੁਹਾਡਾ ਵੱਡਾ ਘਰ ਵੀ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ 25ਵੀਂ ਮੰਜਿਲ ’ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਮਕਾਨ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਟੀਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਉਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਮਿਲੇ। ਪਰ ਕੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਤੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੋਟੀ ਤਨਖਾਹ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿਓ! ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟੀ ਤਨਖਾਹ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਅਸਮਾਜਿਕਤਾ ਸਾਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟੋਏ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਸਾਡਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤ, ਗੁਆਂਢੀ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਗੀਚੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭਣਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਭਾਫ ਬਣ ਕੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਪਲ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਇਨਸਾਨ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਬਜਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਕੀ ਬ੍ਰਾਂਡੇਡ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹਨ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਫੜਨ, ਤਿਤਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ, ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝੋ ਉਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਦਸੂਰਤੀ, ਸਾਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ!
ਵਿਜੈ ਗਰਗ
ਰਿਟਾਇਰਡ ਪਿ੍ਰੰਸੀਪਲ, ਮਲੋਟ
ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ
