500 Rupees Note: ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚਲਣ ’ਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਕੁ੍ੱਲ ਕਰੰਸੀ ’ਚ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਮਾਰਚ ੨੦੨੪ ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 86.5% ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇਹ 77.1% ਸੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿ ਮੁੱਲ ਦੇ ਲਿਜਾਜ ਨਾਲ ਚਲਣ ‘ਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਚ ਵਾਧਾ ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ‘ਚ 10.8 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 0.2 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। 500 Rupees Note
31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 5.16 ਲੱਖ ਨੋਟ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। 500 Rupees Note
ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 5.16 ਲੱਖ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 10 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 2.49 ਲੱਖ ‘ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 7.8% ਅਤੇ 4.4% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2023-24 ਵਿੱਚ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3.9% ਅਤੇ 7.8% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2016 ਵਿੱਚ ਨੋਟਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਮੁੱਲ ਦੇ ਲਗਭਗ 89% ਨੋਟ 4 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਨੋਟ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Fatehgarh Sahib Train Accident: ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ’ਚ ਜੁਟੇ ਸ਼ਾਹ ਸਤਿਨਾਮ ਜੀ ਗਰੀਨ ਐੱਸ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸੇਵਦਾਰ…
2000 ਰੁਪਏ ਦੇ 26000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਕਲੀ ਨੋਟ ਜ਼ਬਤ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਕਢਵਾਉਣ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ 26,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 9,806 ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 91,110 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 85,711 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਤਾ ਕੋਲ ਰੱਖੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੁੱਲ 3.56 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 97.7% 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਹਨ। 500 Rupees Note
ਈ-ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੁਝ ਬਕਾਇਆ ਮੁੱਲ 234.12 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ CBDC ਯਾਨੀ ਈ-ਰੁਪਏ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੁਦਰਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਕਾਇਆ ਮੁੱਲ 234.12 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ ਇਹ 16.39 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ਵਿੱਚ ਛਪਾਈ ‘ਤੇ 5,101 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਖਰਚੇ ਗਏ 4,682 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸਨ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਇਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ 22,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਕਦ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। 500 Rupees Note
