Earthquake : ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ 4 ਮਈ, 2022 ਦਾ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਨਾਸਾ ਦੇ ਇਨਸਾਈਟ ਲੈਂਡਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵੀ 4.7 ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਲਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਗਲ ’ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਭੁਚਾਲ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਕੋਲ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਹ ਮੰਨ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਉਲਕਾਪਿੰਡ ਡਿੱਗੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭੂਚਾਲ (Earthquake) ਦੇ ਝਟਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਭੂਚਾਲ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿਉਂ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, “ਅਸੀਂ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ ਇੱਕ ਉਲਕਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਖੋਜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਤੇਜ ਭੂਚਾਲ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਣਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਫੈਸਲਾ
ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮੰਗਲ ਦੀ ਭੂਚਾਲ ਸੰਬੰਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।“ ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੰਗਲ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਰਗਰਮ ਪਲੇਟ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਛਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਣਾਅ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ‘‘ਮੰਗਲ ’ਤੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਇਨਸਾਈਟ ਲੈਂਡਰ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਉਲਕਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਸਨ।
