ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ (ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ)। Dog Bite Treatment: ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਅਚਾਨਕ ਪੂਛ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਢਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਗਲੀ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝ ਕੇ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਣ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਵੱਢ ਲਿਆ ਹੈ ਤੁਰੰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਤੁਸੀ ਲਾਈਫਬਾਏ ਡਿਲਜੇਰਟ ਸਾਬਣ, ਰਿਨ ਜਾਂ ਸਰਫ ਐਕਸੇਲ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਜਖਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਲਵੋ। ਜੇਕਰ ਜਖਣ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋ ਲਵੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਗਰਮ ਜਾਂ ਨਾਰਮਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖੂਬ ਧੋ ਲਵੋ। ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਓ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਰੁੰਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰੀਏ ? Dog Bite
- ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਧੋਵੋ, ਹਲਕੇ ਸਾਬਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਜ਼ਖ਼ਮ ਉੱਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪਾਓ।
- ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਤਾਂ ਓਵਰ-ਦ-ਕਾਊਂਟਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਕਰੀਮ ਹੈ ਤਾਂ ਲਗਾਓ। – ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਜੀਵਾਣੂ ਰਹਿਤ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੋ, ਜ਼ਖ਼ਮ ‘ਤੇ ਪੱਟੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ। ਜਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਬਦਲੋ। ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦਾ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਸਮੇਤ ਲਾਗ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਲਈ ਬੀਟਾਡੀਨ ਦਵਾਈ ਲਗਾਓ।
- ਇਸ ਨਾਲ ਰੇਬੀਜ਼ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਐਂਟੀ ਰੇਬੀਜ਼ ਜਾਂ ਐਂਟੀ ਟੈਟਨਸ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਓ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ।
ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਣ ’ਤੇ ਟੀਕਾ ਕਿੰਨ ਅੰਤਰਾਲ ’ਚੇ ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਪਹਿਲੇ ਟੀਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਫਿਰ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14ਵੇਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 28ਵੇਂ ਦਿਨ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਣਗੇ ਡਾਕਟਰ ? Dog Bite
ਡਾਕਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਟੈਟਨਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਗੋਲੀ ਕਦੋਂ ਲਈ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟਾਂਕੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ।
ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਣ ’ਤੇ ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਿਉਂ ਕਰੀਏ ? Dog Bite
WHO ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 10 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਰੇਬੀਜ਼ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਵੱਢਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਰੇਬੀਜ਼ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਬੀਜ਼ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ 10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੇਬੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ? Dog Bite
ਰੇਬੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੱਛਣ ਫਲੂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਸਿਰ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੰਦੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਬੇਅਰਾਮੀ, ਸਟਿੰਗ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਛਣ ਮਸਤਕ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾ, ਉਲਝਣ, ਅਤੇ ਉਤੇਜਨਾ ’ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਡਣ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਬੀਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?
ਰੇਬੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੱਛਣ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੰਦੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਝਰਨਾਹਟ, ਚੁਭਣ, ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ।
