ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੰਦਰਮਾ-3 ’ਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 (chandrayaan-3) ਦੇ ਲੈਂਡਰ ਵਿਕਰਮ ਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਰੋਵਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਕੱਲ੍ਹ ਇਸਰੋ ਨੇ ਇੱਕ ਅਪਡੇਟ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵਿਕਰਮ ਲੈਂਡਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਰੋਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਾਗਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ।
ਪੁਲਾੜ ’ਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਲੈਂਡਰ, ਵਿਕਰਮ, 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਚੰਦਰ ਦੱਖਣਂ ਧਰੂਵ ’ਤੇ ਉੱਤਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਚੰਦ ਦੀ ਸਤਹਿ ’ਤੇ ਲੈਂਡਰ ਵਿਕਰਮ ਟਚਡਾਊਨ ਸਥਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਕਤੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਚੰਦ ਦੀ ਸਤਹਿ ’ਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਵਰ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਨੂੰ 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ’ਚ ਪਾਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਲੀਪ ਮੋਡ ’ਤੇ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਲੈਂਡਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਰੋਵਰ ਨੇ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ?
ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਲੈਂਡਰ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਵਿਕਰਮ ਲੈਂਡਰ ਪੁਲਾੜ ’ਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਚੰਦਰ ਦੱਖਣੀ ਧਰੂਪ ’ਤੇ ਉੱਤਰਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਕਤੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਚੰਦ ਦੀ ਸਤਿਹ 100 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਰੋਵਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ’ਚ ਪਾਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਲੀਪ ਮੋਡ ’ਚ ਸੈੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਡੀ ਯੋਜਨਾ ਰੋਵਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 300-500 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਕੁਝ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਰੋਵਰ ਉੱਥੋਂ 105 ਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। (chandrayaan-3)
ਕੁਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਘਟਕਾਂ ਲਈ ਐਨੇ ਵੱਡੇ ਤਾਪਮਾਨ ਰੇਂਜ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੁਵੇਂਦਰ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ 3 ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਉੱਤਰਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਸਿਰਫ਼ 14 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਮਾਇਨਸ 250 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦਬ ਰਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਇਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਡੇਟਾ ਦੇ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਪਟਨਾਇਕ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਥਾਨੀ ਸਾਮੰਤ ਤਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਐਨੀ ਵੱਡੀ ਰੇਂਜ ’ਚ ਕੁਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਘਟਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਇਹ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਾਂਗੇ। (chandrayaan-3)
