ਅਨੁ ਸੈਨੀ। NASA News: ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ’ਚ ਵਰਣਿਤ ਕਈ ਸਥਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਰਹੱਸ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਰਹੱਸਮਈ ਸਥਾਨਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਹੰਪੀ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਉਹੀ ਸੁਰੰਗ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਨਰਾਜ ਸੁਗਰੀਵ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ ਤੇ ਰਾਵਣ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਮੁਖ ਪਹਾੜ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ’ਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਹੈ।
ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Driving Licenses: ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਈਸੰਸ ਬਣਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਅਪਡੇਟ, ਹੁਣ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਐਨੇ ਦਿਨ ਉਡੀਕ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਨਿਵਾਸੀ ਮਨੋਹਰ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ’ਚ ਨਾਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੇ ਇਸ ਸੁਰੰਗ ’ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਮਨੋਹਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮਾਇਣ ਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਪਨਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੜਿ੍ਹਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਮਹੱਤਵ | NASA News
ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਕਿੰਦਾ (ਅੱਜ ਦੀ ਹੰਪੀ) ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਇਸ ਸੁਰੰਗ ’ਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਰਾਵਣ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ’ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਤੇ ਚਿੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੰਪੀ ਅੱਜ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਹਰ ਦੀ ਖੋਜ ਯਾਤਰਾ | NASA News
ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੰਗ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਹੰਪੀ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਮੁਖ ਪਹਾੜ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਰਹੱਸਮਈ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਗਾਈਡਾਂ ਨੇ ਮਨੋਹਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਅਕਸਰ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ, ਇੱਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਨੁਭਵ
ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਨੋਹਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਾਂਦਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ’ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਗੁਫਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਝੁਕ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਭੁੱਲ ਪਲ ਬਣ ਗਈ। ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਵੀ ਝੁਕ ਕੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਰਹੱਸ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਚਰਚਾ
ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਲ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ਸਤਰਖਾਨਾ ਇੱਥੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ’ਤੇ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਚਿੱਤਰ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲਈਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਨਮੂਨੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਧਰਮ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੰਗਮ | NASA News
ਮਨੋਹਰ ਦੇ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ‘ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ’ਚ ਛੁਪਿਆ ਗਿਆਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ।’ ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ’ਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਹੰਪੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ
ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੰਪੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਰਾਮਾਇਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਇੱਥੇ ਹਰ ਚੱਟਾਨ ਤੇ ਮੰਦਰ ’ਚ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੰਪੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਰਹੱਸ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗੁਫਾ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮਨੋਹਰ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਥਿਹਾਸ ’ਚ ਛੁਪਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
