ਰਾਹੁਲ ਲਾਲ

ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਸਤ 2016 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 6 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ ਇਹ ਬਰਾਮਦ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਮੰਦੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 5 ਫੀਸਦੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ‘ਚ ਇਹ 5.8 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ‘ਚ 8 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ‘ਚ ਕਮੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਬਰਾਮਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਬਜ਼ਾਰ ਭਾਲਦੇ ਹਨ ਸੰਸਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਾਗਤ, ਸਕਿੱਲ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਕਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੁਸਤ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਤਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਗਰੋਥ ‘ਚ ਹੈ ਭਾਵ ਇਸ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ ਬਰਾਮਦ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਘਟਕਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਸੁਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ‘ਚ 2014 ਤੋਂ 2019 ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ ਔਸਤ ਬਰਾਮਦ ਵਾਧਾ ਦਰ 4 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ।

 ਅਸੀਂ 2014-15 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਬਰਾਮਦ ਬਿਹਤਰ ਸੀ, ਸਾਲ 2013-14 ‘ਚ ਬਰਾਮਦ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਦਰ 17 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2014-15 ਅਤੇ 2015-16 ‘ਚ ਘਟ ਕੇ ਲੜੀਵਾਰ -0.5 ਤੇ -9 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਰਾਮਦ ਬਰਾਮਦ ‘ਚ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਬਰਾਮਦ ਸਾਲ 2012 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ‘ਚ 2017 ‘ਚ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਬਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਰਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਰਥਿਕ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ ਵਾਧੇ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰਿਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸੁਸਤ ਪੈਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਟਰੇਡ ਵਾਰ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਬੇਯਕੀਨੀ ਦਾ ਵੀ ਮਾਹੌਲ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦਲੀਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹੀ ਹੈ ਮਸਲਨ, ਟਰੇਡ ਵਾਰ ‘ਚ ਉਲਝੇ ਚੀਨ ਦੀ ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ‘ਚ ਵਾਧਾ ਦਰ 6.2 ਰਹੀ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ‘ਚ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਆਈਐਸਐਫ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2018 ‘ਚ ਹੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ Àੁੱਚੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 7.1 ਫੀਸਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ‘ਚ 8 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਸ ਸਮੇਂ 7.5 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿੱਤੀ ਪਰੀਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਬੱਸ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਸੰਸਾਰਿਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੀਵੀਸੀ ਅਰਥਾਤ ਗਲੋਬਲ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਪੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੀਵੀਸੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਰਾਮਦ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇੰਜਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੀਵੀਸੀ ਲਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੀਵੀਸੀ ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਜੀਵਨਚੱਕਰ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਜਾਂ ‘ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ‘ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ‘ਜਸ਼ਟ ਇਨ ਟਾਇਮ’ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਚ ਲੜੀਵਾਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵੰਡ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੇੜਾਂ ‘ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜੀਵੀਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣ ਲਈ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜੀਵੀਸੀ ‘ਚ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਤਾਲੁਕ ਬਰਾਮਦ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਵਧੀ ਹੋਈ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਤੋਂ ਹੈ ਜੀਵੀਸੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਆਈਫੋਨ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਆਈਫੋਨ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਇਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ‘ਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਰਕਿਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਪੁਟਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ‘ਚ ਆਖਰੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦੁਨੇਆ ਭਰ ‘ਚ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੀਵੀਸੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ ਜੀ-20 ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਆਸਿਆਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੀਵੀਸੀ ਏਕੀਕਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀਆਂ ਬੈਕਵਰਡ ਅਤੇ ਫਾਰਵਰਡ ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ‘ਚ ਆਸਿਆਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਬੈਕਵਰਡ ਜੀਵੀਸੀ ਸੰਪਰਕ ਭਾਵੇਂ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਾਰਵਰਡ ਜੀਵੀਸੀ ਸੰਪਰਕ ਸਥਿਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਵੀਅਤਨਾਮ ਤਾਂ ਇੱਕਦਮ ਵੱਖਰਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜੀਵੀਸੀ ਏਕੀਕਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਿਆਦ ‘ਚ ਉਸਦਾ ਬੈਕਵਰਡ ਏਕੀਕਰਨ ਸਥਿਰ ਦਰ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਹੈ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਦਾ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸੀਆਈ ਬਰਾਮਦ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ ਸਾਲ 2016 ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਾਧਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ਦਾਨ ਦਾ ਮਹਿਜ਼ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਸਿਆਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਸ਼ਦਾਨ ਦਾ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਫੀਸਦੀ ਹੀ ਸੀ ਐਨੀ ਘੱਟ ਭਾਈਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਰਾਮਦ ਦੀ ਮੰਗ ਆਸਿਆਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਫੜ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਖ਼ਰਲੇ ਬਰਾਮਦ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ, ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਰਤਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੀਵੀਸੀ ਏਕੀਕਰਨ ਡਿੱਗਾ ਹੈ ਕੱਪੜਾ ਬਰਾਮਦ ‘ਚ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਾਲ 2005 ‘ਚ 15.3 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਪਰ 2016 ‘ਚ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 13.4 ਫੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਦੇ ਬਰਾਮਦ ‘ਚ ਵੀ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 25.3 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 23.5 ਫੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬਰਾਮਦ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕੱਪੜਾ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਖਾਸੀ ਡਿੱਗੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਨ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇ ਸੰਸਾਰ ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 70 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਜੀਵੀਸੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੀ ਆਪਣਾ ਅਕਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜੀਵੀਸੀ ਏਕੀਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ  ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿਰਤ-ਬਹੁਤਾਤ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਬਰਾਮਦ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਜੀਵੀਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦ ਲਈ ਰੀਜ਼ਨਲ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਆਰਵੀਸੀ ਲਈ ਓਨੇ ਸਖ਼ਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵੀਸੀ ‘ਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਬੰਧਿਤ ਸਾਮਾਨ ਸਥਾਨਕ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਪਤ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ ਆਰਵੀਸੀ ਵਿਕਾਸ ਥੰਮ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ  ਵਰਤਮਾਨ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਰਾਮਦ ਵਾਧਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ੂਰਰੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੇ ਪੈਕਜ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਾਲ ਦੇ ਐਲਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਰਾਮਦ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ‘ਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਸਕੇਗਾ।

ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਲਾਲ ਫੀਤਾਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਉਪਲੱਬਧਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਵੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਰਾਮਦ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮਾਣਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ‘ਚ ਹੈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਰਾਮਦ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਹਾਲੇ ਮੈਨੂਅਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਲਦੀ ਹੀ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਸਮਾਂ ਹੱਦ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਾਡੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵੱਲ ਤੋਰੇਗਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ‘ਚ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਟਰੱਕ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ‘ਚ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੀਏ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਮਦ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ।

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।

ਮਾਨਸਾ (ਸੁਖਜੀਤ ਮਾਨ ) | ਭੀਖੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ‘ਚ ਪੋਸਤ ਦੇ ਬੂਟੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਖਿਲਾਫ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ‘ਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਭੀਖੀ ਜੋ ਕਿ ਨਹਿਰ ਦੀ ਪਟੜੀ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਖੇਤਨੁਮਾ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਇੱਕ ਕਿਆਰੀ ਹਰਾ ਪੋਸਤ  ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਿਜਵਾਇਆ ਹੈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਿਲਾਫ ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਐਸਐਚਓ ਥਾਣਾ ਭੀਖੀ ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 30 ਕਿੱਲੋ ਹਰਾ ਪੋਸਤ ਬਰਾਮਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।

1100 ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਤੇ 100 ਡੱਬਾ ਸ਼ਰਾਬ ਬਰਾਮਦ

ਬਰਨਾਲਾ |  ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਡੀਐੱਸਪੀ ਇੰਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੋਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਥਾਣੇਦਾਰ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਗਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ 1100 ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਟਰਾਮਾਡੋਲ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰਜੀਵਨ ਕੁਮਾਰ ਪੁੱਤਰ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਾਸੀ ਸ਼ੇਖਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕੋਲੋਂ 100 ਗੋਲੀਆਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਪੁੱਛਗਿਛ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗੋਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਉਰਫ ਭਾਨਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮਸਵਰੂਪ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ‘ਤੇ 1000 ਗੋਲੀਆਂ ਟਰਾਮਾਡੋਲ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਰਿਮਾਂਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਪਤਨੀ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੀਆਈਏ ਸਟਾਫ ਬਰਨਾਲਾ ਸਮੇਤ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਧਨੌਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਚੈਕਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਗਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੁਮਾਰ ਪੁੱਤਰ ਭਾਨ ਚੰਦ ਵਾਸੀ ਹਰੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਖਿਲਾਫ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵਿਫਟ ਕਾਰ ‘ਚੋਂ 5 ਡੱਬੇ ਠੇਕਾ ਦੇਸੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਰਾਬ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ  ਡੀਐੱਸਪੀ ਇੰਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੋਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਆਈਏ ਸਟਾਫ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਏਐੱਸਆਈ ਟੇਕ ਚੰਦ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦੌਰਾਨ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਸਵਿਫਟ ਕਾਰਾਂ ‘ਚੋਂ 95 ਡੱਬੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਬਰਾਮਦ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰ ਚਾਲਕ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਹਨੀ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਮਨਾਵਾਲਾ ਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਗੌਰੀ ਪੁੱਤਰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਪੁਣੇਵਾਲ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਐਕਟ 61/1/14 ਰੁੜੇਕੇ ਕਲਾਂ ਥਾਣਾ ‘ਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਵਿਫਟ ਕਾਰ ‘ਚੋਂ 45 ਡੱਬੇ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਵਿਫਟ ਕਾਰ ‘ਚੋਂ 50 ਡੱਬੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।

ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ (Excessive)

14 ਪੇਟੀਆਂ ‘ਚੋਂ 1140 ਬੋਤਲਾਂ ਤੇ ਬੋਰੇ ‘ਚੋਂ 154 ਬੋਤਲਾਂ ਬਰਾਮਦ

ਭਭੂਆ, ਏਜੰਸੀ।

ਬਿਹਾਰ ‘ਚ ਕੈਮੂਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਗਰ ਥਾਣਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 17 ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੱਲ ਦੇਰ ਰਾਤ ਭਾਰੀ ਮਾਰਤਾ (Excessive) ‘ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਦੋ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 17 ਸਥਿਤ ਇਕ ਘਰ ‘ਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਘਰ ‘ਚ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ 14 ਪੇਟੀਆਂ ‘ਚ 1140 ਬੋਤਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਇਕ ਬੋਰੇ ‘ਚ ਰੱਖਿਆ 154 ਬੋਤਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਬ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਰਾਮਦ ਸ਼ਰਾਬ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ‘ਚ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਦੋ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੀਰਜ ਗੌਡ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਗੌਡ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ‘ਤੇ ਇਕ ਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। (Excessive)

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।