ਨੋਇਡਾ। ਮਾਨਸੂਨ ਵਿਚਕਾਰ, ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨਗਰ ’ਚ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁਣ ਪੇਂਡੂ ਜਾਂ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਨੋਇਡਾ ਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ’ਚ ਉੱਚ-ਉੱਚੀ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ’ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 15 ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ’ਚ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ, ਜ਼ੁਕਾਮ, ਸਰੀਰ ’ਚ ਦਰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਸਪਤਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 30 ਤੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਰੀਜ਼ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ, ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਡੇਂਗੂ ਤੇ ਆਮ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ’ਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰੀਖਣ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉੱਚ-ਉੱਚੀ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ, ਬੇਸਮੈਂਟ, ਪਾਰਕਿੰਗ ਸਥਾਨ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰ, ਛੱਤਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਮਲੇ, ਕੂਲਰਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਟੈਂਕੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੱਛਰ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਨੋਇਡਾ ’ਚ ਬੇਸਮੈਂਟਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਲਾਰਵੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2025 ’ਚ, ਚਾਰ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਲਾਰਵੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਏਡੀਜ਼ ਏਜਿਪਟੀ ਮੱਛਰ, ਜੋ ਡੇਂਗੂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ’ਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਡੇਂਗੂ ਸਿਰਫ ਗੰਦੇ ਨਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੀਵਰੇਜ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰੇਆਂ, ਕੂਲਰਾਂ, ਬਾਲਟੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਟੈਂਕੀਆਂ, ਟਾਇਰਾਂ, ਉਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਛੋਟੇ ਡੱਬੇ ’ਚ ਖੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਮੱਛਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੋਇਡਾ ’ਚ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਂਗੂ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ। ਜੁਲਾਈ 2026 ’ਚ, ਬਰੌਲਾ, ਸੂਰਜਪੁਰ, ਕਸਨਾ ਤੇ ਸੈਕਟਰ 50 ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਤੇ ਮੱਛਰ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉੱਚ-ਉੱਚੀ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ’ਚ ਮੱਛਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੇ ਏਓਏ ਨੂੰ ਸਫਾਈ, ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐਂਟੀ-ਲਾਰਵੇ ਸਪਰੇਅ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Punjab Weather: ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਮਾਨਸੂਨ ਸਰਗਰਮ, ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਮੀਂਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ’ਚ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਡੇਂਗੂ, ਮਲੇਰੀਆ ਤੇ ਚਿਕਨਗੁਨੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਸ਼ਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਆਮ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ’ਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਉਲਟੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਵੈ-ਦਵਾਈ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ’ਚ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੂਲਰਾਂ ’ਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਬਦਲੋ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਮਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰੇਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕੋ। ਸੁਸਾਇਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਬੇਸਮੈਂਟਾਂ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਸਫਾਈ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਛਰ ਕੰਟਰੋਲ ਉਪਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।