ਸਪੋਰਟਸ ਡੈਸਕ। 2026 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। 2026 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਚ ਖਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਰਮੈਟ ਨੂੰ 48 ਟੀਮਾਂ ’ਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੇਪ ਵਰਡੇ ਤੇ ਕੁਰਕਾਓ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਕਾਂਗੋ ਵਰਗੀ ਟੀਮ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖੇਡ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।

ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ 2030 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਏਗਾ। ਫੀਫਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਿਆਨੀ ਇਨਫੈਂਟੀਨੋ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਫਾਰਮੈਟ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਤੇ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 64 ਕਰਨ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲੇ ਫੀਫਾ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲਏ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕਿੱਥੇ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2030 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਭਾਰਤ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ...

Read Also : Uttarakhand News: ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ, ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ

ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੋ, ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ 2030 ਦਾ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ?

ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, 2030 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਤੇ ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਨੂੰ ਦੋ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

1. ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਜਸ਼ਨ ਮੈਚ (ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ)

ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1930 ’ਚ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮੈਚ ਇਸਦੀ 100ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ।

ਉਰੂਗਵੇ : ਉਰੂਗਵੇ ਨੇ 1930 ’ਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਦੀ ਯਾਦ ’ਚ, ਮੋਂਟੇਵੀਡੀਓ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਸਟਾਡੀਓ ਸੈਂਟੇਨਾਰੀਓ ’ਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ 1930 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਰਜਨਟੀਨਾ : ਅਰਜਨਟੀਨਾ 1930 ’ਚ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਚ ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ ਦੇ ਐਸਟਾਡੀਓ ਮੌਨੂਮੈਂਟਲ ’ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪੈਰਾਗਵੇ : ਕਿਉਂਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ 1930 _ਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸੀ ਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਪੈਰਾਗਵੇ ’ਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਚ ਅਸੁੰਸੀਅਨ ਦੇ ਐਸਟਾਡੀਓ ਓਸਵਾਲਡੋ ਡੋਮਿੰਗੁਏਜ਼ ਡਿੱਬ ’ਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਮਾਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੇ ਮੋਰੋਕੋ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

2. ਮੁੱਖ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ (ਯੂਰਪ ਤੇ ਅਫਰੀਕਾ)

ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚ ਅੱਠ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ 10 ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ’ਚ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਵੀ ਸਪੇਨ ’ਚ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਤਿੰਨ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੋਰੋਕੋ ਛੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਛੇ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ।

2030 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਾਰੀਖਾਂ ਕੀ ਹਨ?

2030 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 8 ਜੂਨ, 2030 ਤੇ 21 ਜੁਲਾਈ, 2030 ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 44 ਦਿਨ ਚੱਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

• ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਜਸ਼ਨ ਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੈਚ : ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 8 ਤੇ 9 ਜੂਨ, 2030 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਰੂਗਵੇ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤੇ ਪੈਰਾਗੁਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਜਸ਼ਨ ਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੈਚ ਹੋਣਗੇ।
• ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਦਘਾਟਨ : ਮੁੱਖ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੇ ਮੋਰੋਕੋ) ’ਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੈਚ 13 ਤੇ 14 ਜੂਨ, 2030 ਨੂੰ ਹੋਣਗੇ।
• ਹੋਰ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚ : ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚ 15 ਤੇ 16 ਜੂਨ, 2030 ਨੂੰ ਹੋਣਗੇ।
• ਆਖਰੀ ਮੈਚ : ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ 21 ਜੁਲਾਈ, 2030 ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸ਼ਡਿਊਲ ਨੂੰ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਖਰੀ ਸ਼ਡਿਊਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਫੀਫਾ ਵੱਲੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮਿਤੀ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

2030 ’ਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਖੇਡ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ?

1. ਮੌਜੂਦਾ 48-ਟੀਮ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੋ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ 2030 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਉਸੇ 48-ਟੀਮ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗਾ ਜੋ 2026 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

2. ਇੱਕ ਨਵੇਂ 64-ਟੀਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ

ਅਪਰੈਲ 2025 ’ਚ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਆਕਾਰ 48 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 64 ਟੀਮਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫੀਫਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਿਆਨੀ ਇਨਫੈਂਟੀਨੋ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2026 ’ਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ 64-ਟੀਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ 2026 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ’ਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਕੀ 64-ਟੀਮ ਫਾਰਮੈਟ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ?

ਨਵਾਂ ਗਰੁੱਪ ਤੇ ਨਾਕਆਊਟ ਫਾਰਮੈਟ : 64 ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਟੀਮਾਂ ਦੇ 16 ਗਰੁੱਪਾਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਨਾਕਆਊਟ ਦੌਰ (32 ਦਾ ਦੌਰ) ’ਚ ਅੱਗੇ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਮਿਆਦ : ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਗਿਣਤੀ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 72 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 96 ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ’ਚ ਲਗਭਗ ਛੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ : ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੇ ਬਾਈਚੁੰਗ ਭੂਟੀਆ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਤੇ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਅਫਰੀਕਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ।

2030 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਨ ਕੁਆਲੀਫਾਈ?

ਕੁੱਲ ਛੇ ਟੀਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2030 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਿੱਧੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਬਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਦਾ ਕੀ ਰਾਹ ਹੈ?

ਬਾਕੀ 42 ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਫੀਫਾ ਦੇ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈਂਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਯੂਈਏਐਫਏ ਤੇ ਕਾਨਕਾਕੈਫ ਨੇ ਮੈਚਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 2030 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਲਈ ਨਵੇਂ ਫਾਰਮੈਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

1. ਯੂਰਪ ’ਚ ਯੂਈਏਐਫਏ ਦੀ ਨਵੀਂ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ

ਟਾਪ ਡਿਵੀਜ਼ਨ : 2028-29 ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਲੀਗ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 36 ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ’ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਗੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਸਿੱਧੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਪਲੇਆਫ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੂਜਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ : ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੂਜੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ’ਚ ਖੇਡਣਗੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਸਿੱਧੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪਲੇਆਫ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੀਆਂ।

2. ਕੌਨਕਾਕੈਫ ਦਾ ਤਿੰਨ-ਰਾਉਂਡ ਫਾਰਮੈਟ

• ਉੱਤਰੀ, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਲੇਆਫ ਪੜਾਅ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਮਾਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਪੜਾਅ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੀਆਂ।
• ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ’ਚ, 12 ਟੀਮਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਪੜਾਅ ’ਚ, ਸਮੂਹ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਯੋਗਤਾ ਹਾਸਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਬਾਕੀ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਪਲੇਆਫ ਖੇਡਣਗੀਆਂ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਲਈ 2030 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ?

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ 2030 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਬਾਈਚੁੰਗ ਭੂਟੀਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਫੀਫਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ’ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭੂਟੀਆ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ...

• 2026 ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੀਫਾ ਰੈਂਕਿੰਗ 139 ’ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ 2026 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ 163 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ’ਚ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
• ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਡਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸੀਜ਼ਨ ਲਗਭਗ 30 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ 50 ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।
• ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਖਾਲਿਦ ਜਮੀਲ ਨੇ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਲੱਬਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਿਊਟੀ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ’ਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ?

ਬਾਈਚੁੰਗ ਭੂਟੀਆ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਧੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਡਰ-17 ਤੇ ਅੰਡਰ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਰੋਕੋ ਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਏਆਈਐਫਐਫ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਪਟੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ 2030 ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਯੁਵਾ ਵਿਕਾਸ, ਸਾਲ ਭਰ ਸਕਾਊਟਿੰਗ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਜਰਬਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਘਰੇਲੂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੈਲੰਡਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।