ਰੂੜਕੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਰੁੜਕੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਈਆਈਟੀ) ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ‘ਇੰਡ੍ਰਾ-ਸੀਐੱਮਆਈਪੀ6’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜਲਵਾਯੂ ਡੇਟਾਸੈੱਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਈਆਈਟੀ ਰੁੜਕੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਮਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਤ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਗਲੋਬਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮਾਡਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ, ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਨਵਾਂ ਡੇਟਾਸੈੱਟ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਡੇਟਾਸੈੱਟ 14 ਗਲੋਬਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮਾਡਲਾਂ ਤੋਂ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਠੰਢ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੀਂਹ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਡੇਟਾਸੈਟ ਖੋਜਕਾਰਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਹੜ੍ਹ, ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਜ਼ੋਖਮਾਂ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਏਗਾ। ਪ੍ਰੋ. ਪੰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਈਆਈਟੀ ਰੁੜਕੀ ਦੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਡੇਟਾ (ਕੁਦਰਤ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ‘ਇੰਡ੍ਰਾ-ਸੀਐੱਮਆਈਪੀ6’ ਡੇਟਾਸੈਟ ‘14-ਸੀਐੱਮਆਈਪੀ6’ 0.1 ਡਿਗਰੀ ਗੁਣਾ 0.1 ਡਿਗਰੀ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ’ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Read Also : Garbage Pollution Crisis: ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪੋਲੀਥੀਨ ਨਿਗਲ ਰਹੇ ਜਾਨਵਰ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਾਡਲ ਆਊੁਟਪੁੱਟ ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਮਾਡਲ ਐਨਸੈਂਬਲ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਮਾਡਲ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੇਯਕੀਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਇੰਡ੍ਰਾ-ਸੀਐੱਮਆਈਪੀ6’ ਕੱਚੇ ਗਲੋਬਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮਾਡਲ ਆਊੁਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ,  ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਭੂਗੋਲ, ਮਾਨਸੂਨ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। Weather Forecast Technology