Study Abroad: ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ- ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਦੌੜ। ਕਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਂਅ ’ਤੇ, ਕਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ’ਤੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ, ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਜਾਂ ਯੂਰਪ ਜਾਣਾ, ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

ਕੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਉਦਯੋਗ, ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

Read Also : ਅਸਟਰੇਲੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 15 ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਮੋੜਿਆ, ਪੜ੍ਹੋ ਕੀ ਹੈ ਕਾਰਨ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਸੀਟਾਂ ਸੀਮਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਉਣਾ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ।

ਅੱਜ, ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ, ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ। ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਜ਼ਿਆਂ, ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਉਸ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ, ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭੀੜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਅਕਸਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕ, ਸਿੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਵੱਡੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਮੌਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇੰਨੇ ਬੇਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਿੰਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਵੇ।

ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੌਕੇ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹਨ- ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ’ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਸੰਭਵ ਕਾਰਨਾਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਹਰ ਖੇਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਾਹਿਤ, ਖੇਡਾਂ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਆਦਿ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ।

ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ‘ਦਿਮਾਗ ਨਿਕਾਸ’ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਾਪਿਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤਿੰਨੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੱਚੀ ਪਛਾਣ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ’ਤੇ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਅਕਸਰ ਮਹਿੰਗਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮੌਕੇ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੇ ਮੌਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ- ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਭੀੜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਬਦਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਟੀਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਟੀਚਾ ਯੋਗਤਾ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਥਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਦੌੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਡਾ. ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਸੌਰਭ