Albert Museum Jaipur: ਵਿੱਦਿਅਕ ਯਾਤਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭਾਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ, ਧਰਮ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਅਕ ਟੂਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿੱਦਿਅਕ ਟੂਰ ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਗਿਆ

ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਜ਼ਾਇਬ ਘਰ, ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਲਬਰਟ ਹਾਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ:

1876 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਲਬਰਟ ਐਡਵਰਡ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਐਡਵਰਡ 7ਵੇਂ) ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਵਾਈ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਮਮੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਕਾਰਪੇਟ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਡੋ-ਪੱਛਮੀ ਫਿਊਜ਼ਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ।

ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ : | Albert Museum Jaipur

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਜਾਂ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 1876 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਦਭੁੱਤ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀ:

ਸਰ ਸੈਮੂਅਲ ਸਵਿੰਟਨ ਜੈਕਬ ਅਤੇ ਮੀਰ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਇੰਡੋ-ਸੈਰਾਸੈਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ, ਇਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਜ਼ਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ:

ਸਵਾਈ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਇਬ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, 1887 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ:

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ, ਧਾਤੂ, ਚਾਂਦੀ, ਪਿੱਤਲ, ਤਾਂਬਾ, ਕਾਂਸੀ, ਸੰਗਮਰਮਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਨਾਜ਼ੁਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ।

ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ:

ਹਾਲਵੇਅ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਐਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਹੇਲੀ, ਬੰਦੂਕਾਂ, ਖੰਜਰਾਂ, ਬਰਛਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਕੂਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਧ-ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ, ਦਾਗ-ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਸੈਨਿਕਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੋਮ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਲਘੂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

Read Also : ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ

ਕਾਰਪੇਟ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਵਸਤਰ:

ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਗਏ ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜੇ, ਲੇਸ ਵਰਕ, ਗੋਟਾ ਵਰਕ, ਬੰਦਿਸ਼ ਵਰਕ, ਸੰਗਾਨੇਰੀ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਕੋਟਾ ਡੋਰੀ ਅਤੇ ਕਢਾਈ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਝਲਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਅ:

ਉੱਥੇ ਆਪਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲਾਈਵ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ 16 ਗੈਲਰੀਆਂ ਹਨ

ਮਿਸਰੀ ਮਮੀ ਅਦਭੁੱਤ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ:

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਕਰਸ਼ਣ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਮਮੀ ਦਾ ਸਾਰਕੋਫੈਗਸ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਅਤੇ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਮਮੀ ਦਾ ਐਕਸ-ਰੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ:

ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੀਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਚਮਕਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ, ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਦੇ ਕਟੋਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੱਕ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਨਮੋਹਕ ਦ੍ਰਿਸ਼:

ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹਰ ਰਾਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਰੰਗੀਨ ਲਾਈਟਾਂ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਮਨੀ, ਗੁਲਾਬੀ, ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਅਵਨੀਸ਼ ਲੌਂਗੋਵਾਲ
ਸ. ਸ. ਸ. ਸਕੂਲ ਬਡਬਰ (ਬਰਨਾਲਾ)
ਮੋ. 78883-46465