ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ | World Heart Day

• ਮਿਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਟੈਮੀ : ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ

ਐੱਨਪੀਸੀਡੀਸੀਐੱਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਗਰੂਕ

ਦਿਲ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ’ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬੋਝ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 72 ਵਾਰ ਧੜਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਇੱਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਧੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ। World Heart Day

ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਲ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਯਤਨ ਕਰੀਏ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2022 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 32% ਮੌਤਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਤਾਂ 70 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਨਚੇਤੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਲਡ ਹਾਰਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : IND vs PAK: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ PM ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲਰ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਹਾਰਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ 2020 ਵਿੱਚ 17.5 ਮਿਲੀਅਨ, 2021 ਵਿੱਚ 20.5 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ 19.8 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80% ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਪੋਸ਼ਣ, ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਕਿਾਨਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ 1.9 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। World Heart Day

ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਬਿਮਾਰੀ (ਸੀਵੀਡੀ) ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 17% ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹ ੈਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਟ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੂੁਲਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੂੁਲਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਐੱਨਪੀਸੀਡੀਸੀਐੱਸ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ | World Heart Day

ਮਾਣਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਟੈਮੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1 ਜੁਲਾਈ, 2025 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਾਕਟਰ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਕਿਸਮ ਸਟੈਮੀ (ਐੱਸਟੀ-ਐਲੀਵੇਸ਼ਨ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਇਨਫਾਰਕਸ਼ਨ) ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਪਹਿਲ ਹੈ। World Heart Day

ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਜੰਮਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਕਲੋਟਿੰਗ ਡਰੱਗ ਟੇਨੈਕਟਾਪਲੇਸ ਟੀਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹੱਬ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ‘ਹੱਬ’ ਅਤੇ ‘ਸਪੋਕ’ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਿਆਕ੍ਰਮ ਤਹਿਤ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਲਦ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ 10 ਲੱਖ ਵਾਲੀ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਰਬੱਤ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ਰੂ ਕਰੇਗੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿੰਮ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣ | World Heart Day

• 1. ਛਾਤੀ, ਗਰਦਨ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
• 2. ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।
• 3. ਅਸਧਾਰਨ ਨਬਜ਼ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ।
• 4. ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।
• 5. ਪੇਟ ਦਰਦ, ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀਆਂ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• 6. ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਦਬਾਅ, ਬੇਅਰਾਮੀ ਅਤੇ ਜਲਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ।
• 7. ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪੀ ਚਮੜੀ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• 8. ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ।

ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

• 1. ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ।
• 2. ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
• 3. ਸ਼ੂਗਰ।
• 4. ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ।
• 5. ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ।
• 6. ਭਾਰ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪਾ ਵੱਧਣਾ।

ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ

• 1. ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਣਾ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• 2. ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਖਾਓ।
• 3. ਸ਼ਰਾਬ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰੋ
• 4. ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਸਟਰੈੱਸ ਨੂੰ ਹਾਵੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।
• 5. ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰੋ।
• 6. ਚਾਹ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਘੱਟ ਪੀਓ।
• 7. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ | World Heart Day

• 1. ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹੋ, ਐਲੀਵੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
• 2. ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• 3. ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣਾ, ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨਾ, ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਆਦਿ।

ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤਾਂ, ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਕਸਰਤ ਦੀ ਘਾਟ, ਵਧਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਮਿਲਾਵਟ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖ ਕੇ ਦੂਜੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ –

• 1. ਆਪਣੇ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
• 2. ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਪੀਓ।
• 3. ਉਮਰ ਅਤੇ ਕੱਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਵਧਣ ਨਾ ਦਿਓ
• 4. ਬੀਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਰੈਗੂਲਰ ਜਾਂਚ ਕਰਾਓ
• 5. ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਓ।
• 6. ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
• 7. ਖੰਡ ਅਤੇ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰੋ।
• 8. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰੋ। ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨਾ, ਹੌਲੀ ਦੌੜਨਾ, ਤੈਰਾਕੀ, ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਆਦਿ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹਨ।

ਮਨਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਡਿਪਟੀ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਅਫਸਰ,
ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ, ਮੋ. 9417328603

Heart Attack: ਨਿਊਯਾਰਕ (ਏਜੰਸੀ)। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੱਧਰ (ਘੱਟ ਦਰਜੇ) ’ਤੇ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ’ਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ‘ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ’ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਐਮਆਰਆਈ ਸਕੈਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ’ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਏ। Heart Attack

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Single Use Plastic Pollution: ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆ

ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ – ਭਾਵੇਂ ਇਹ ‘ਸੁਰੱਖਿਅਤ’ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੋਵਾਂ ’ਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਰੇਡੀਓਲੋਜੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਨੌਰਥ ਅਮਰੀਕਾ (ਆਰਐਸਐਨਏ) ਦੇ ਜਰਨਲ ‘ਰੇਡੀਓਲੋਜੀ’ ’ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਡੀਅਕ ਐਮਆਰਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਦਿਲ ਲਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। Heart Attack

ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ’ਚ ਬਰੀਕ ਕਣ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾਗ਼ਦਾਰ, ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਟਿਸ਼ੂ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਸ ਵਧੇ ਹੋਏ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ’ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟੈਮਰਟੀ ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈਲਥ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਮੇਜਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕ ਕੇਟ ਹੈਨੇਮੈਨ (ਐਮਡੀ, ਐਮਪੀਐਚ) ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ’ਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਸਮੂਹ ’ਚ 201 ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਡਾਇਲੇਟਿਡ ਕਾਰਡੀਓਮਾਇਓਪੈਥੀ ਵਾਲੇ 493 ਮਰੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜੋ ਦਿਲ ਲਈ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। Heart Attack

ਡਾ. ਹੈਨੇਮੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਬਾਰਕੀ ਕਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚ ਸੰਪਰਕ ਕਾਰਡੀਓਮਾਇਓਪੈਥੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ’ਚ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਇੱਕ ਅੰਤਰੀਵ ਵਿਧੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਔਰਤਾਂ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ’ਚ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਵੀ ਦਿਲ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।