Digital Arrest: ਮੁੰਬਈ, (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਮੁੰਬਈ ’ਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਰੈਕੇਟ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਰਾਹੀਂ 58 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਛੇ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੀੜਤ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਬੱਚਤ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਿਛਲੇ 14 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 513 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਖਾਤੇ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 13 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ, ਪ੍ਰਭਾਦੇਵੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਮੁਕੇਸ਼ ਭਾਟੀਆ (66) ਨੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨੋਮਿਸਟ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਫੰਡ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Delhi News: ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੰਨੀ ਲੋਢਾ (32) ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਫੰਡ ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਹੋਰ ਲਿੰਕਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। Digital Arrest

ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਨਲਾਈਨ ਪੁੱਛਗਿੱਛ, ਕਾਲ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਸ਼ੀ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ “ਡਿਜੀਟਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ” ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਐੱਨਪੀਸੀਆਈ | Digital Fraud

• ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ | Digital Fraud
• ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
• ਅਪਰੈਲ ਅਤੇ ਜੂਨ 2024 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਰਬੀਆਈ ਲੋਕਪਾਲ ਨੂੰ 14,401 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ।
• ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਦੀ ਅਗਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 12,744 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

Digital Fraud: ਮੁੰਬਈ (ਏਜੰਸੀ) ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐੱਨਪੀਸੀਆਈ) ਯੂਪੀਆਈ ’ਤੇ ‘ਪੁੱਲ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ’ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਪੀਆਈ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਪੁੱਲ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਐੱਨਪੀਸੀਆਈ ਇਸ ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਪੁੱਲ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਕਿਊਆਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਪੁਸ਼ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਪੁੱਲ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ’ ਨੂੰ | Digital Fraud

ਖਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਬੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਲ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਐੱਨਪੀਸੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਅਜੇ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।

Read Also : Punjab Government School: ‘ਪਿੰਡ’ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ’ਚ ‘ਸ਼ਹਿਰ’ ’ਚੋਂ ਪੜ੍ਹਨ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਆਈ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਯੂਪੀਆਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 16 ਅਰਬ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਮੁੱਲ 21 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਯੂਪੀਆਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2023 ਵਿੱਚ 117.7 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2024 ਵਿੱਚ 46 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੇ 172.2 ਅਰਬ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।