How to Check Fake Milk: ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ : ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਖੁਰਾਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਿਲਾਵਟੀ ਦੁੱਧ ਲਾਭ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਮਿਲਾਵਟੀ ਜਾਂ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਦੁੱਧ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਰੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਢੰਗ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ

ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਿਲਾਵਟ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਟਾਈਫਾਈਡ, ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ, ਡਾਇਰੀਆ, ਹੈਜ਼ਾ ਆਦਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਲਾਸ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਲਓ, ਉਸ ‘ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਸੁੱਟੋ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਚੁੱਕੋ। ਸ਼ੁੱਧ ਦੁੱਧ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਚਿੱਟੀ ਪੂਛ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਮਿਲਾਵਟੀ ਦੁੱਧ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ।

ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ | How to Check Fake Milk

ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ’ਚ ਤੇਲ (ਸਸਤੀ ਚਰਬੀ) ਨੂੰ ਘੁਲਣ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦੇਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, 10 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਲਓ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਨੀ ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਝੱਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਡਾਇਸਟਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਲਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਡੁਬੋ ਦਿਓ।

ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ

ਯੂਰੀਆ ਵੀ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਦੁੱਧ (ਮਿਲਾਵਟ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ) ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ, ਯੂਰੀਆ ਵੀ ਦੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਦਿਲ, ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਲਓ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਇਆਬੀਨ ਪਾਊਡਰ ਮਿਲਾਓ। ਟੈਸਟ ਟਿਊਬ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 5 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਲ ਲਿਟਮਸ ਪੇਪਰ ਡੁਬੋ ਦਿਓ। 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਰੰਗ ਲਾਲ ਤੋਂ ਨੀਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੈ।

ਫਾਰਮਲਡੀਹਾਈਡ ਦਾ ਰੰਗੋ | How to Check Fake Milk

ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਲਡੀਹਾਈਡ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਕਤ ਫੋਰਮਾਲਿਨ ਇਕ ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਲਓ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਫੇਰਿਕ ਕਲੋਰਾਈਡ ਦੇ ਨਾਲ 5 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਸੰਘਣਾ ਸਲਫਿਊਰਿਕ ਐਸਿਡ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਜਾਮਨੀ ਜਾਂ ਨੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਲਿਨ ਦੀ ਮੌਜ਼ੂਦਗੀ ਹੈ। How to Check Fake Milk

ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ

ਸਟਾਰਚ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਸਟਾਰਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਟਾਰਚ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਟਾਰਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਸਤ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ 5 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ 2 ਚਮਚ ਨਮਕ (ਆਇਓਡੀਨ) ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਨੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।