QUAD Strategic Cooperation: ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਕੁਆਡ ਦੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਹੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਆਰਥਿਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਠਕ ’ਚ ਅੱਤਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ੀਰੋ ਟਾਲਰੈਂਸ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ-ਆਧਾਰਿਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ’ਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰਦਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਿਰਫ਼ ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ, ਵਿਸ਼ਵਿਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Read Also : Batala Firing Incident: ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਸਿੰਬਲ ਚੌਕ ਨੇੜੇ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ, ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ

ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਲੋੜ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਬੈਠਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਾਂਝਾ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਬਿਜਲੀ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ’ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਲੱਭ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੀਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਵਸੀਲਿਆ ’ਚੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਖਣਿਜ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਕੁਆਡ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ’ਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਅਧਿਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ’ਚ ਮੱਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਕੁਆਡ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ’ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਚੀਨ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧ ’ਚ ਬਣਦੇ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਆਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਸਲ ’ਚ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨੀ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨੀ ਸਾਗਰ ’ਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦ, ਨਕਲੀ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਖੇਤਰੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਸਮੂਹਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਕੁਆਡ ਦੀ ਸੋਚ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਉਪਜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਨਜ਼ੋ ਆਬੇ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸੋਚ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2007 ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ’ਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ’ਚ ਹਿੰਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਰਣਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸੋਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹੀ ਵਿਚਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਕੁਆਡ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਬਣਿਆ। ਅੱਜ ਕੁਆਡ ਦਾ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇਕੱਲੇ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਰਾਹ ਹੈ। ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦੀ ਧੁਰੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਊਰਜਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਵੀ ਮੁੱਖ ਰਾਹ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਕੁਆਡ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ’ਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਇਸੇ ’ਚ ਕੁਆਡ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ, ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਇਸੇ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਕੁਆਡ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਥੰਮ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਅਰਵਿੰਦ ਜੈਤਿਲਕ

Quad Summit: ਕਵਾਡ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਚੀਨ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਤੰਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵਾਡ ਦਾ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਏਜੰਡੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਉਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੇ ਇਰਾਦੇ ਬੇਮਾਅਨੇ ਹੁੰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਸਲ ’ਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਕਵਾਡ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਵਾਡ ਮੁਲਕ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਚੀਨ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਡਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਕਵਾਡ ਦੀ ਹਰ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਟੇਢੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਵਾਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Read This : Quad Summit: ਕਵਾਡ ਸਿਖਰ ਸਮੇਲਨ ’ਚ PM ਮੋਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ, ਕੀ ਚੀਨ ’ਤੇ ਲੱਗੇਗਾ ਲਗਾਮ!

ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ’ਚ ਪੱਕੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਹਮਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਸਲ ’ਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਪੱਕੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਇਹ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਵਾਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਰਣਨੀਤੀ ’ਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਲਚਲ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਹੈ। Quad Summit

Quad Summit: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਿਡੇਨ, ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਥਨੀ ਅਲਬਾਨੀਜ ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਫੂਮਿਓ ਕਿਸ਼ਿਦਾ ਨਾਲ ਕਵਾਡ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ ਕਿ ਕਵਾਡ ਵਿਸ਼ਵ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਡੇਲਾਵੇਅਰ ’ਚ ਕਵਾਡ ਸੰਮੇਲਨ ’ਤੇ ਐਕਸ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ’ਚ ਕਿਹਾ, ‘ਵਿਲਮਿੰਗਟਨ, ਡੇਲਾਵੇਅਰ ’ਚ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਵਾਡ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। Quad Summit

Read This : Punjab Holidays: ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ, ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਹੋਣਗੀਆਂ ਇੰਨੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ, ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ਼ ਤੇ …

ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਨ ਕਿ ਕਵਾਡ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਲੇ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ। ਇੱਕ ਬਿਆਨ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਨੇ ਡੇਲਾਵੇਅਰ ਦੇ ਵਿਲਮਿੰਗਟਨ ’ਚ ਬਿਡੇਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਛੇਵੇਂ ਕਵਾਡ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ’ਚ, ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਲਈ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਬਿਡੇਨ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਲਮੀ ਭਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਕਵਾਡ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਤਣਾਅ ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਾਂਝੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਕੁਆਡ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੂਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਕਤ, ਖੁੱਲਾ, ਸੰਮਲਿਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਕਵਾਡ ਸਾਂਝੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਵਾਡ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ’ਚ ਰਹਿਣ, ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ, ਸਾਂਝੇਦਾਰ ਤੇ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੈ। Quad Summit

ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕਵਾਡ ‘ਗਲੋਬਲ ਚੰਗੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਕਤ’ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਸ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ’ਚ ‘ਕਵਾਡ ਕੈਂਸਰ ਮੂਨਸਾਟ’, ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਕੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ’ਚ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ, ‘ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਇਨੀਸੀਏਟਿਵ ਫਾਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਇਨ ਦਾ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ’।

ਆਈਪੀਐਮਡੀਏ ਵੱਲੋਂ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਤੇ 2025 ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ‘ਕਵਾਡ-ਐਟ-ਸੀ ਸ਼ਿਪ ਆਬਜਰਵਰ ਮਿਸ਼ਨ’ ਹੋਰ ਕਵਾਡ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ, ਅੰਤਰ-ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ। ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਕਵਾਡ ਪੋਰਟਸ ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ’ਚ ਟਿਕਾਊ ਤੇ ਲਚਕੀਲੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਵਾਡ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗੀ। Quad Summit

ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ’ਚ ਖੇਤਰ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ‘ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀ ਲਈ ਕਵਾਡ ਸਿਧਾਂਤ’ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਵਾਡ ਦੇ ‘ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਕੰਟੀਜੈਂਸੀ ਨੈਟਵਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਮੈਮੋਰੰਡਮ’। ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ’ਚ ਉੱਚ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਾਲੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੂਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੇਤ ਊਰਜਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਕਵਾਡ ਯਤਨ, ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੁਲਾੜ-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਓਪਨ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ। Quad Summit

ਮਾਰੀਸਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਆਧਾਰਿਤ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ, ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨੇ ਕਵਾਡ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾ ’ਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਲਈ, ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। 2025 ’ਚ ਕਵਾਡ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੇਜਬਾਨੀ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਐਕਸ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਵਾਡ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਸ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ’ਚ ਤੇਜੀ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਪੋਸਟ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ‘ਆਲਮੀ ਭਲੇ ਲਈ ਕਵਾਡ ਏ ਫੋਰਸ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋ ਬਿਡੇਨ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸ਼ਿਦਾ ਤੇ ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਲਬੋ ਐਮਪੀ ਨਾਲ ਕਵਾਡ ਲੀਡਰਜ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਜਾਦ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਲਈ ਚੌਗਿਰਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸਟੀ ਕੀਤੀ। ਕਵਾਡ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਸ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ’ਚ ਤੇਜੀ ਲਿਆਵੇਗਾ। Quad Summit