Artificial Intelligence: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਰਵਰਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਏਆਈ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ 10ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਬਲਿਕ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਲਈ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰਨ।

Artificial Intelligence

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਟਾਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਖੋਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਏਆਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, 38,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੀਪੀਯੂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਏਆਈ ਭਾਰਤੀ ਸਰਵਰਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।’

Read Also : ਰਾਣਾ ਬਲਾਚੌਰੀਆ ਕਤਲ ਕੇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ੂਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਢੇਰ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁਣ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸ਼ਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਜੋਖਮ ਉਠਾਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਆਦਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਛੂਤੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾਭ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।’

Artificial Intelligence

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਫੰਡਿੰਗ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਫਨੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ, ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ, 45 ਫੀਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।

AI Plus Plan: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਗੂਗਲ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਏਆਈ ਪਲੱਸ ਪਲਾਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਲਾਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਮ ਗੂਗਲ ਏਆਈ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪਲਾਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਏਆਈ ਟੂਲਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੂਗਲ ਏਆਈ ਪਲੱਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 399 ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫੀਸ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਗਾਹਕ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ 199 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਲਾਨ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਾਰੇ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੋਟਬੁੱਕ ਐਲਐਮ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਏਆਈ ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Delhi Air Pollution: ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ, ਪਰ AQI ਅਜੇ ਵੀ ‘ਖਰਾਬ’ ਪੱਧਰ ’ਤੇ

ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਨਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ।” ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਪਲਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਮਿਨੀ 3 ਪ੍ਰੋ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਚਿੱਤਰ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਮਾਡਲ ਨੈਨੋ ਬਨਾਨਾ ਪ੍ਰੋ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਲੋ ਵਰਗੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਟੂਲਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਪਲਾਨ ਜੀਮੇਲ ਅਤੇ ਡੌਕਸ ਨਾਲ ਜੈਮਿਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਫੋਟੋਆਂ, ਡਰਾਈਵ ਅਤੇ ਜੀਮੇਲ ਲਈ 200GB ਸਟੋਰੇਜ ਵੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗੂਗਲ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। AI Plus Plan

AI job: ਮੁੰਬਈ, (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਲੇਨੀਅਲਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਟ ਪਲੇਸ ਟੂ ਵਰਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ AI ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ 54 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਇਸ ਸਮੇਂ AI ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਤਕਨੀਕੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਕੰਮ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੱਲ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 10 ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ AI ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, AI ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੁਆਉਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਪਨੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ HR ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੇਟ ਪਲੇਸ ਟੂ ਵਰਕ, ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੀਈਓ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ AI ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਨੇਤਾ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ AI ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉਹ ਹਨ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਿਆਰੀ।” ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਏਆਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 57 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਡਵਾਂਸਡ ਏਆਈ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ।

Artificial Intelligence in Medical: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੂਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਪ 1 ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਣ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਟੂਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਟੂਲ ‘ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਰਿਸਕ ਸਕੋਰ’ (ਡੀਆਰਐੱਸ4ਸੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਟੂਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਆਰਐਨਏ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਤੋਂ ਮਾਪੇ ਗਏ ਆਰਐਨਏ ਦੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਐਂਡ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਨੰਦ ਹਾਰਡੀਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Artificial Intelligence in Medical

ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 16 ਸਾਲ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।’ ਜਰਨਲ ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਖੋਜ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 5,983 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

Read Also : ATM Fraud Punjab: ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਏਟੀਐੱਮ ਬਦਲ ਕੇ ਠੱਗੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਠੱਗ ਕਾਬੂ

ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ 662 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਸਕੋਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਸਕੋਰ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਨਸੁਲਿਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

Artificial Intelligence in Medical

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਐਂਡ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਡਾ. ਮੁਗਧਾ ਜੋਗਲੇਕਰ ਨੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸਮਝਾਇਆ- ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਦਾ ਅਰਥ ਜੀਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਸੰਕੇਤ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਜੋਗਲੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਂ ਸਥਿਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।’

ਜਰਨਲ ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਖੋਜ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ 5,983 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ 662 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਸਕੋਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

Artificial Intelligence: ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਟੀ ਬੌਧਿਕਤਾ (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) (AI) ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ, ਮੀਡੀਆ ਖੇਤਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਖੇਤਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿੱਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਏਆਈ-ਰੋਬੋਟ ਨਾਲ ਸਫਲ ਸਰਜ਼ਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜੌਹਨ ਹੌਪਕਿੰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JHU) ’ਚ ਇੱਕ ਰੋਬੋਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਮ ’ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਰਜਰੀ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। JHU ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਏਆਈ-ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਰਜ਼ਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਨਕਲ ਸਿੱਖਣ’ (ਦੇਖ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ) ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਾਰਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਨਕਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਆਖਰਕਾਰ, ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹਨ।

Artificial Intelligence

ਅੱਜ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕੇ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਹਨ ਅੱਜ, ਅਘ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Read Also : Fire Accident: ਦੁਕਾਨ ’ਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ’ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸਤਿਨਾਮ ਜੀ ਗ੍ਰੀਨ ਐਸ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਾਬੂ

ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨੇ ਪਰ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅਘ ਮਨੁੱਖੀ ਟੀਚਿਆਂ, ਇਸਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿਹਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੋਸਤੀ ’ਚ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਬੱਚਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ‘ਐਸਪਰਜਰ ਸਿੰਡਰੋਮ’ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਐਸਪਰਜਰ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ, ਔਟਿਜਮ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੇ ਸਮਝਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Artificial Intelligence

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਅਘ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅੱਜ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਨੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੱਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਅਘ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਡੀਪਫੇਕ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

AI ਗੋਪਨੀਅਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। AI ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਸਵੈਚਾਲਨ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਲਈ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। AI ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਬਾਈਨਰੀ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਫੀਡਿੰਗ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਫੈੱਡ ਡੇਟਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਏਆਈ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਿਕ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਘ ਪੱਖਪਾਤ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਸਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Artificial Intelligence

ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹਨ। AI ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਘ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ AI ਸਾਡੇ ਟੂਲਬਾਕਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਉਂਜ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਹੱਸਮਈ ਤੇ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਰਹੱਸਾਂ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਰਾਕਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਢੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈਅਸਲ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਸਿ੍ਰਸਟੀ, ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜ, ਵਾਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਪੌਦੇ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਅਰਬਾਂ-ਖਰਬਾਂ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਅੱਜ ਏਆਈ ਮੈਡੀਕਲ, ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿਸਦੇ ਅਤੇ ਅਣਦਿਸਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮਾਹਲਾ
ਮੋ : 98281-08858

Artificial intelligence: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ’ਚ ਹੋਏ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸੀ ਐਕਸ਼ਨ ਸਮਿਟ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਏਆਈ ਨੂੰ ਤਵੱਜੋਂ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਸਬੰੰਧੀ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਸਲ ’ਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਸਹੀ ਧਾਰਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਛੇਤੀ ਲਾਭ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ। ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੇ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਜੋ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। Artificial intelligence

Read Also : Akhnoor IED Blast: ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਨੇੜੇ ਆਈਈਡੀ ਧਮਾਕਾ, 2 ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਖਮੀ

ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਏਆਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ’ਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਆਪਣਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ’ਚ ਹਨ। ਅਮੀਰ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਮੁਲਕ ਏਆਈ ਉਦਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਤੇ ਗਰੀਬ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ’ਚ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਉਣ ਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਂਚਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ। ਤਕਨਾਲੋਜ਼ੀ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਸਮਾਜ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਆਤਮਨਿਭਰਤਾ ਦਾ ਵੀ ਆਧਾਰ ਹੈ।

Technological Progress: ਭਾਰਤ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਟੇਕੇਡ (ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਦਹਾਕਾ) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ) ਗਲੋਬਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ‘ਟੇਕੇਡ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਬਣਨ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਰਣਨੀਤਿਕ ਕਦਮ, ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰੱਥਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।

PM ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ

ਆਰੀਆਭੱਟ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰਅਚਾਰੀਆ ਦੀ ਗਣਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀ. ਵੀ. ਰਮਣ ਅਤੇ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬੋਸ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਤੱਕ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਤੇ ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Technological Progress

ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ

ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿੱਤ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ (ਆਈਸੀਈਟੀ) ਦੀ ਪਹਿਲ ਅਤੇ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ’ਤੇ ਕਵਾਡ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਜਿਹੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਆਪਣੀ ਭਰਪੂਰ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ।

6ਜੀ ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ, ਟਿਕਾਊ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਨੂੰ ਦੁਵੱਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕੇ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ- ਗ੍ਰੀਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਈਂਧਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। Technological Progress

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੋਦੀ ਦਾ ਵਿਜ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਕਾਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਟਰਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸੀਈਓ, ਗੂਗਲ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਅਤੇ ਅਡੋਬ ਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ-ਸੰਪੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੇ ਹੀ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਰਿਸਰਚ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰੇਨ ਡਰੇਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੱਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। Technological Progress

2047 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਏਗਾ

2047 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਏਗਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦਾ ਸਪਸ਼ੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇਗਾ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀਕੋਣ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਕ ਹੋਣ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ’ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਰਣਨੀਤਿਕ ਯਤਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। Technological Progress

ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਸਗੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਤੇ ਖੋਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀ ਇੱਛਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਨ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਨ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟੇਕੇਡ (ਤਕਨੀਕੀ ਦਹਾਕਾ), ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸਦੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। Technological Progress

(ਸਾਬਕਾ ਸੀਈਓ, ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਡੀਪਟੈਕ ਫਾਰ ਭਾਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ-ਏਆਈ4 ਇੰਡੀਆ.ਓਆਰਜੀ)
ਸ਼ਸ਼ੀ ਸ਼ੇਖਰ ਵੇਮਪਤੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। Dell Technologies : ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਡੈੱਲ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਛਾਂਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੀਮੋ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ 19 ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਲਜ਼ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਏਆਈ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਵਿਕਰੀ ਯੂਨਿਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 12,500 ਵਿਅਕਤੀ, ਜਾਂ ਡੇਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 10%, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ | Dell Technologies

‘ਗਲੋਬਲ ਸੇਲਜ਼ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਪਡੇਟ’ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਮੀਮੋ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬਿਲ ਸਕੈਨਲ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਬਾਇਰਨ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੁੜ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ’।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੇਲਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛਾਂਟੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ।

Read Also : Weather Update: ਸਾਵਧਾਨ! ਘਰੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਓ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਬਰ, ਸੱਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ…

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਨੇਜਰ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਵੀਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ’ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਲਈ ਅਨੁਪਾਤ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਹਰੇਕ ਮੈਨੇਜਰ ਕੋਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

Artificial Intelligence : ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਤਮਾਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਏਆਈ ਹੀ ਬਣੇਗੀ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀ ’ਚ ਏਆਈ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਗੁੂਗਲ ਦੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲੇ ਗੂਗਲ ਦਾ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਹਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਓਪਨਏਆਈ ਦਾ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਾਲਾ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੀਆਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਸਮੱਰਥਿਤ ਓਪਨਏਆਈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ’ਚ ਹਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਵੀ ਓਪਨਏਆਈ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਲ ਉਤਪਾਦ ਹੈ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਓਪਨ ਏਆਈ ਦੇ ਚੈਟ ਜੀਪੀਟੀ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ’ਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵੈੱਬ ਤੋਂ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ’ਚ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। (Artificial Intelligence)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਤੇ ਹੈਲਪਰਾਂ ਨੇ ਫੂਕਿਆ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ

ਇਹ ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਟ ਜੀਪੀਟੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਜਾਂ ਇੱਕਰੂਪਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਠ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬਜ਼ਾਰ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਮਸ਼ੀਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਲੱਗਣ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ’ਚ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ’ਚ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਨਵਾਚਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ’ਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਚਿਕਿਤਸਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਹੀਆ, ਮੋਟਰ ਗੱਡੀ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ’ਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਫਿਲਮ ‘ਹਿਡਨ ਫਿਗਰਸ’ ’ਚ ਇੱਕ ਅਸ਼ਵੇਤ ਮਹਿਲਾ ਜਾਨ ਗਲੇਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਾਸਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਨ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। (Artificial Intelligence)

ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੇ ਲੰਮੀ ਗਿਣਤੀ-ਮਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਫਿਲਮ ’ਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਗਿਣਤੀਆਂ-ਮਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ’ਚ ਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

Artificial Intelligence

ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ ਜਿੱਥੇ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅੱਜ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਾਂਗ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ ਜਿਸ ’ਚ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਪਾਠ ਵਸਤੂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤੀਤ ’ਚ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ’ਚ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੱਥਾਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਤੱਥ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਜ ’ਚ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ’ਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ’ਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ।

Artificial Intelligence

ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਬਜਾਇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਵਉੱਤਮ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਫ਼ਟ ਸਕਿੱਲਸ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਿਸ ’ਤੇ ਅੱਜ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ਟ ਸਕਿੱਲਸ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਥਿੰਕਿੰਗ ਸਕਿੱਲ, ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਕੋਲੋਬੋਰੇਸ਼ਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਥਿੰਕਿੰਗ ਸਕਿੱਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ, ਵਿਸ਼ੇਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਜ਼ਰੀਏ ਤੱਥਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਇਸ ਲਈ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ

ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ, ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਫੈਸਲੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਪਰ ਸਿੱਖਿਆ ’ਚ ਵਰਤਮਾਨ ਅਗਵਾਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ’ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਹਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖੀਏ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ Çੱਦੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਚ ਫਰਕ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਫਰਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਗਰਮ ਸਾਂਝੇਦਾਰ

ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਜਿਸ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਆਪਕ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜ਼ਮਾਤਾਂ ’ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਇਸ ਮਾਡਲ ’ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਗਰਮ ਸਾਂਝੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਾਠ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਠ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ’ਚ ਮੱਦਦ ਕਰੇ।

ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ’ਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਕੁਝ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰ ’ਚ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਜ਼ਰੀਏ ਸਿੰਗਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਮਿਆਦੀ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ, ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਦਿ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ’ਚ ਹੋਰ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਿਸੇਸ਼ ਕੰਮ ਦੇ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਸ ’ਚ ਮੁਹਾਰਤ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ-ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋਣ। ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਗੇ੍ਰਡ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਡੂੰਘੇ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ’ਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹੁਣੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਰਾਜੀਵ ਗੁਪਤਾ
(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਰਟ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੋਚ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਸੂਝਵਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਖੋਜ ਜਾਨ ਮੈੱਕਾਰਥੀ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। (Artificial Intelligence)

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ : ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧੀਨ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ’ਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਰੋਜਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪਨੀ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਚਾਲਨ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਚੈਟ ਪੋਰਟਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ’ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (Artificial Intelligence)

Citizenship Amendment Act : ਸੀਏਏ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ : ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਇੱਕਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਡਾਟੇ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਹ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ, ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨ ਤੇ ਗ੍ਰਾਹਕ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਵੋਇਸ ਸਰਚ : ਵੋਇਸ ਕਮਾਂਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਓਕੇ ਗੂਗਲ’ ਜਾਂ ‘ਹੇ ਸਿਰੀ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਮਾਜਾਨ ਦਾ ਅਲੈਕਸਾ, ਗੂਗਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ, ਅਤੇ ਐਪਲ ਦਾ ਸਿਰੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ‘ਵੋਇਸ ਸਰਚ’ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੈ (Artificial Intelligence)

ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਰਚ : ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੁਝਾਨ ਵਿਜੂਅਲ ਖੋਜ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਵਿਜੂਅਲ ਖੋਜ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਕੋਡ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗੂਗਲ ਲੈਂਸ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਵਿਜੂਅਲ ਸਰਚ ਟੂਲ ਹੈ ਜੋ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਅਰਗੂਮੈਂਟੇਡ ਰਿਐਲਿਟੀ : ਖੋਜ ਇੱਕ ਖੇਡ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਨਵੀਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਖੋਜ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ। ਖੋਜ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਕੈਮਰੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਪੌਦਿਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਭੂਮੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਆਰ ਖੋਜ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਬਲਾਕਚੈਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ : ਅੰਤ ’ਚ, ਬਲਾਕਚੈਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਖੋਜ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਿ੍ਰਤ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਲੇਜਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕਿਆਸ ਹਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਬਲਾਕਚੈਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਿ੍ਰਤ ਖੋਜ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹਨ।

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਗੁਣ : | Artificial Intelligence

• ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲਤੀਆਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਰੋਬਟ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੰਬ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਬਣਾਉਣਾ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ, ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਆਦਿ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਰੇਕ ਅਤੇ ਬੋਰ ਹੋਏ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਛੇਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਹਰ ਦਿਨ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧੰਨਵਾਦ ਲਈ ਈਮੇਲ ਭੇਜਣਾ, ਗਲਤੀਆਂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
• ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਸਹਾਇਕ ਯੂਜਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੇਤੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸੀ ਦੇ ਔਗੁਣ : | Artificial Intelligence

1. ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਨ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਕਿ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ’ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖਰਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
2. ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਲਸੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3. ਹਰ ਸੰਗਠਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਿਤ ਰੋਬੋਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਬੇਰੁਜਗਾਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4. ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਜੋ ਟੀਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਏਆਈ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ : ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਸਬੰਧੀ ਗੰਭੀਰ ਸ਼ੱਕ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ | Artificial Intelligence

ਸੰਸਾਰਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾਅ ’ਤੇ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ 70 ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰੇਗੀ ਜਿੱਥੇ 2024 ’ਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਾਇਵਾਨ, ਬ੍ਰਾਜੀਲ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਚ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਦ ਇਕੋਨੋਮਿਸਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤੇ 2024 ’ਚ ਕੂੜ-ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਆਪਣੇ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਐਂਡ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ) ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ’ਚ 15.7 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੋ। (Artificial Intelligence)

ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2023 ਨੂੰ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਲ 2024 ਨੂੰ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਸਾਲ ਦੱਸਿਆ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜਲਵਾਯੂ ਬਦਲਾਅ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ’ਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਅਸਥਾਈ ਆਨਲਾਈਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਚਿੰਤਿਤ ਹਨ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਸੂਚਨਾ ’ਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਵਣ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਚੀਤਾ ਜਾਨਵਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੰਕੇਤ ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ

ਜਨਵਰੀ 2024 ’ਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਾਇਵਾਨ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਇੱਥੇ ਡੈਮੋਕੇ੍ਰਟਿਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈਸਿਵ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕੁਓਮਿਨਤਾਂਗ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਵਾਰਫੇਅਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਚੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਕਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਐਥਨ ਬਿਊਨੋ ਡੀ ਮਸਕੇਟਾ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ’ਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੱਚਾ ਯੂਰਪ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਡੀਪਫੇਕ ਤਕਨੀਕ ਤੋਂ ਚਿੰਤਿਤ ਹੈ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ’ਚ 70 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਤੋਂ ਚੋਣਾਂ ਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਤਰੇ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਭਾਰਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ’ਚ ਆਈਟੀ ਸੈੱਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਜਾਰੀ ਹੈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਸਬੰਧ ’ਚ ਸਿਨੇਸੋਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਾਲ ਐਂਬੇਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੁਣਾਵੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਗਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਲ ਇਸ ’ਚ ਹੋ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਾਈਕੇਲ ਸਵਾਰਜ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾੜੇ ਤੱਤ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨਗੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। (Artificial Intelligence)

ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਕਈ ਲਾਭ ਮਿਲਣਗੇ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੁਵਿਧਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ ਇੱਥੇ ਕਰਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲੋਕ ਚਿੰਤਤ ਹਨ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਜ਼ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਰਜ਼ 169 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ 629 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। (Artificial Intelligence)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੰਚ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਕੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਚਰਚੇ, ਅਨੋਖੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ

ਕਿ ਸਾਲ 2028-29 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ ਵਰਤਮਾਨ ’ਚ ਇਹ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦਾ 81 ਫੀਸਦੀ ਹੈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਨਿੱਜੀ ਖਰਚ 55 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਖਰਚ ’ਚ 68 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੋਣ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਲਿੱਪਾਂ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਲੈ ਕੇ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਰਨੇਸਟ ਐਂਡ ਯੰਗ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ’ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ’ਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੀਓ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ’ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। (Artificial Intelligence)

ਪਰ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਏਆਈ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ’ਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਆਮਦਨ ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨਾਬਰਾਬਰੀਆਂ ’ਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ’ਚ ਮਾਹਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ’ਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ’ਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਬੈਂਕਿੰਗ, ਖੇਤੀ, ਵਿਨਿਰਮਾਣ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਆਮਦਨ ਵੇਰਵੇ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਵਿਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। (Artificial Intelligence)