Machine Learning Technology: ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਤੇ ਰੌਚਕ ਸਫ਼ਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਕੇ ਉੁਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵੀ ਸੋਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਸਾਲ 1943 ਵਿੱਚ ਵਾਰਨ ਮੈੱਕਲੋਕ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਪਿਟਸ ਨੇ ਨਿਊਰਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦਾ ਗਣਿਤੀ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।  ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਅਸਲ ਜਨਮ 1956 ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਜੌਨ ਮੈੱਕਾਰਥੀ, ਮਾਰਵਿਨ ਮਿਨਸਕੀ, ਨਾਥਾਨੀਅਲ ਰੋਚੈਸਟਰ ਤੇ ਕਲਾਉਡ ਸ਼ੈਨਨ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ‘ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ’ ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਖੋਜ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਣ, ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਤੇ ਲੇਖਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

Read Also : Milk Price Increase: ਅਮੂਲ ਨੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ 2 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਦਾ ਕੀਤਾ ਵਾਧਾ 

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1950 ਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਸੈਪਟ੍ਰਾਨ ਵਰਗੇ ਨਿਊਰਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਅਲੀਜ਼ਾ ਵਰਗੇ ਚੈਟਬਾਟ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੀ ਆਈ। ਫਿਰ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਰੁਕ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੰਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਆਈ ਜਦੋਂ ਆਈਬੀਐੱਮ ਦੇ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਡੀਪ ਬਲੂ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਗੈਰੀ ਕਾਸਪਾਰੋਵ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2011 ਵਿੱਚ ਆਈਬੀਐੱਮ ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਜੀਓਪਾਰਡੀ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਐਲੇਕਸਨੈੱਟ ਨੇ ਡੀਪ ਲਰਨਿੰਗ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਛਾਨਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਰੱਕੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਦਾ ਐਲਫਾਗੋ ਨੇ ਗੋ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਖੇਡ ਹੈ।  ਸਾਲ 2022-2023 ਵਿੱਚ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜਨਰੇਟਿਵ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਟੈਕਸਟ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਤੱਕ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ 2026 ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ’ਚ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੁਲਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ, ਨੌਕਰੀਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਉਮੀਦ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਵੀਂ ਉੱਚਾਈ ਛੂੰਹਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੋਜੀ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਏਜੰਟ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ 2040-2050 ਤੱਕ ਇਹ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਜਨਰਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ  ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਵਾਂਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਸੁਪਰ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇਨਸਾਨੀ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿੱਕਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ’ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾਏਗੀ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਣਾਏਗੀ, ਪਰ ਰੁਟੀਨ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਘਟ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਲਾਜ, ਤੁਰੰਤ ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰੇਗੀ।

ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ 2050 ਤੱਕ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਆਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟੀਚਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖ ਸਕੇਗਾ। ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਟੋਨੋਮਸ ਵਾਹਨ ਆਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਅਤੇ ਹਾਦਸੇ ਘੱਟ ਹੋਣਗੇ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਰੱਖਿਆ ’ਚ ਵੀ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਖਪਤ ਨੂੰ ਆਪਟੀਮਾਈਜ਼ ਕਰਕੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਣ ਤੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਨਾਲ ਘਰਾਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਸੌਖੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਪਰ ਇਸ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸਿਖਲਾਈਆਂ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਬੇਸਿਕ ਇਨਕਮ ਵਰਗੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਐਥਿਕਲ ਮੁੱਦੇ ਜਿਵੇਂ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ, ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹੋਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੋਜੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਹਨ ਕਿ ਸੁਪਰ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਭ ਸਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ। ਅਗਲੇ 20-30 ਸਾਲ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। Machine Learning Technology

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਸੰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ

Artificial Intelligence: ਮੋਹਾਲੀ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਕਮਾਂਡ ਐਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ (ICCC) ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਪਦ੍ਰਵੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਤੱਕ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹਿਊਮਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ‘ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੰਜਾਬ’ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਡੀਜੀਪੀ) ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਕਮਾਂਡ ਐਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ (ICCC) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 259 ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ 1,700 ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ‘ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ। Artificial Intelligence

Read Also : ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ: ਬਲਤੇਜ ਪੰਨੂ

ਜਲੰਧਰ ਵੀ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ 1,007 ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਕੈਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਰਵੇਲੈਂਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਭਾਰਗਵ ਕੈਂਪ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਜਵੈਲਰੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਨਕਦ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੁੱਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਕੱਠੇ 12 ਜੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਭੱਜਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਇਦਾਦ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ।

ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਾਲੀਆ ਦੇ ਘਰ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜਾਂਚਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਲੰਧਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਟ੍ਰੇਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਖਿਰਕਾਰ ਫੁਟੇਜ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭੱਜਣ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ₹3,500 ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਟਰੇਸਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੰਤੋਖਪੁਰਾ ਫਾਇਰਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਘਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 12 ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਕੈਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰਦਾ ਕੈਦ ਹੋਇਆ।

ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਗ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿੱਜੀ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਮਾਰਕਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ।

ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਹਥਿਆਰ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਤਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ‘ਲੱਕੀ’ ਓਬਰੌਇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੇ ਰਿਕਗਨਿਸ਼ਨ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਹੁੱਡੀ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਦੋ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਸ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਗੈਂਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਅਨ ਕੈਸ਼ ਲੂਟ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਨਾਮਦਾਸ ਪੁਰਾ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਰੈਵਲ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ₹1.08 ਲੱਖ ਦੀ ਲੁੱਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੱਕੀ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਸਨ, ਪਰ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲਏ। ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਾਬੰਦੀ ਕਰਕੇ ਟਰੇਸ ਕੀਤਾ।

ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 982 ਫਿਕਸਡ ਕੈਮਰੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਇਲਾਕਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ 15 ਪੈਨ-ਟਿਲਟ-ਜ਼ੂਮ ਕੈਮਰੇ ਸਰਗਰਮ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 10 ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਫੇਸ਼ਿਅਲ ਰਿਕਗਨਿਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ 20 ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਹਾਟਸਪੌਟ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ ਵੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਆਪਰੇਟਰ ‘ਰੈੱਡ ਸ਼ਰਟ', 'ਵਾਈਟ ਐਸਯੂਵੀ', ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 'ਵਹੀਕਲ ਸਪੀਡ' ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੀ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਣ-ਬੀਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਡੀਜੀਪੀ ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ,“ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜ਼ੀਰੋ ਟੋਲਰੈਂਸ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਫੋਰਸ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਫਲ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲੀਆ ਵਿਕਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।”

ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਲਗਾਤਾਰ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੀਡਾਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਲਰਟ ਲਈ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਇਕੱਠਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਭੀੜ ਬਣਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਕੈਮਰਾ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਅਲਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂਅਲ ਸਮੀਖਿਆ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਜਲੰਧਰ) ਧਨਪ੍ਰੀਤ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੂੰ ‘ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਿਮਾਗ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੂਲ ਡਾਟੇ (raw data) ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈਯੋਗ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਭਾਗਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ‘ਸਿੰਗਲ ਪੇਨ ਆਫ਼ ਗਲਾਸ ’ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਡੈਂਸਿਟੀ, ਕ੍ਰਾਈਮ ਹਾਟਸਪਾਟ ਅਤੇ ਮਿਊਨਿਸਪਲ ਸੈਂਸਰ ਹੈਲਥ ਨੂੰ ਇਕਰੂਪ GIS-ਮੈਪਡ ਇੰਟਰਫੇਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਅਤੇ ਨਗਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਵਾਰ ਰੂਮ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਚਾਰੂ ਤਾਲਮੇਲ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਤੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ। ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ‘ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਤੇ ਵਾਰ’, ‘ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਹਾਰ’ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।”

ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਕਈ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੱਤ ਹੇਠ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਫਿਕ, ਪੁਲਿਸ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ (PCR), ਸੇਫ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਯੂਨਿਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਸੀਆਰ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਸਮਾਂ 15 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 7–8 ਮਿੰਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ, ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧੀਨ 259 ਥਾਂਵਾਂ ‘ਤੇ 1,700 ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ITMS) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ 46 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜੇਕਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਰਲ, ਤੀਬਰ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਕਰਦਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਕ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਪੋਪ ਲੀਓ 14 ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Read Also : ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਦੁਬਈ ਲਈ 15 ਟਨ ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਰਵਾਨਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੈਤਿਕ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਵੰਡ, ਭੈਅ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਮੌਜ਼ੂਦ ਹੈ। ਤਕਨੀਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾਂ ਨੈਤਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਨੈਤਿਕ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

ਇਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਨਕਲੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੇ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੋਣਾਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੋਟਰ ਇਹ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਕਿ ਜੋ ਉਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਜਿਆ ਭਰਮ, ਉਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਅਸਲ  ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਇਹ ਸਿਰਫ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਭਰਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਝੂਠ ਤੇ ਸੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਰੇਖਾ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸੰਸਾ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ। ਅੱਜ ਅਪਰਾਧੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਧਨ ਦੀ ਠੱਗੀ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਪਲ ਭਰ ਵਿਚ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਵਾਰ ਹੈ।

ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹਮਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨੁਕਸਾਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਊਰਜਾ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਖਪਤ ਅਤੇ ਖਣਿੱਜ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ- ਇਹ ਸਭ ਕੁਦਰਤ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਬਾਲਟ ਅਤੇ ਲੀਥੀਅਮ ਵਰਗੇ ਖਣਿੱਜਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਸਿਰਫ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ, ਸਿੱਖਿਆ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਮੱਸਿਆ ਤਕਨੀਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੰਤਰ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਜ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਵੇਖ ਜਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਜੇਕਰ ਆਧਾਰ ਹੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ, ਗੋਪਨੀਅਤਾ ਅਤੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਰਗੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਸਾਡੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇ। ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਪੂਰਵਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਸਾਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸੇ ਗਤੀ ਨਾਲ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਲੋੜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੀਏ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਹੀ ਉਹ ਰਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਲਲਿਤ ਗਰਗ

Artificial Intelligence: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਰਵਰਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਏਆਈ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ 10ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਬਲਿਕ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਲਈ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰਨ।

Artificial Intelligence

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਟਾਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਖੋਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਏਆਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, 38,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੀਪੀਯੂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਏਆਈ ਭਾਰਤੀ ਸਰਵਰਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।’

Read Also : ਰਾਣਾ ਬਲਾਚੌਰੀਆ ਕਤਲ ਕੇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ੂਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਢੇਰ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁਣ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸ਼ਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਜੋਖਮ ਉਠਾਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਆਦਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਛੂਤੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾਭ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।’

Artificial Intelligence

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਫੰਡਿੰਗ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਫਨੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ, ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ, 45 ਫੀਸਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।

AI Plus Plan: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਗੂਗਲ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਏਆਈ ਪਲੱਸ ਪਲਾਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਲਾਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਮ ਗੂਗਲ ਏਆਈ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪਲਾਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਏਆਈ ਟੂਲਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੂਗਲ ਏਆਈ ਪਲੱਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 399 ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫੀਸ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਗਾਹਕ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ 199 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਲਾਨ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਾਰੇ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੋਟਬੁੱਕ ਐਲਐਮ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਏਆਈ ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Delhi Air Pollution: ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ, ਪਰ AQI ਅਜੇ ਵੀ ‘ਖਰਾਬ’ ਪੱਧਰ ’ਤੇ

ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਨਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ।” ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਪਲਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਮਿਨੀ 3 ਪ੍ਰੋ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਚਿੱਤਰ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਮਾਡਲ ਨੈਨੋ ਬਨਾਨਾ ਪ੍ਰੋ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਮਿਨੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਲੋ ਵਰਗੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਟੂਲਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਪਲਾਨ ਜੀਮੇਲ ਅਤੇ ਡੌਕਸ ਨਾਲ ਜੈਮਿਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਫੋਟੋਆਂ, ਡਰਾਈਵ ਅਤੇ ਜੀਮੇਲ ਲਈ 200GB ਸਟੋਰੇਜ ਵੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗੂਗਲ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। AI Plus Plan

AI job: ਮੁੰਬਈ, (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਲੇਨੀਅਲਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਟ ਪਲੇਸ ਟੂ ਵਰਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ AI ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ 54 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਇਸ ਸਮੇਂ AI ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਤਕਨੀਕੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਕੰਮ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੱਲ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 10 ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ AI ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, AI ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੁਆਉਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਪਨੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ HR ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੇਟ ਪਲੇਸ ਟੂ ਵਰਕ, ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੀਈਓ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ AI ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਨੇਤਾ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ AI ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉਹ ਹਨ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਿਆਰੀ।” ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਏਆਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 57 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਡਵਾਂਸਡ ਏਆਈ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ।

Artificial Intelligence in Medical: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੂਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਪ 1 ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਣ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਟੂਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਟੂਲ ‘ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਰਿਸਕ ਸਕੋਰ’ (ਡੀਆਰਐੱਸ4ਸੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਟੂਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਆਰਐਨਏ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਤੋਂ ਮਾਪੇ ਗਏ ਆਰਐਨਏ ਦੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਐਂਡ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਨੰਦ ਹਾਰਡੀਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Artificial Intelligence in Medical

ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 16 ਸਾਲ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।’ ਜਰਨਲ ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਖੋਜ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 5,983 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

Read Also : ATM Fraud Punjab: ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਏਟੀਐੱਮ ਬਦਲ ਕੇ ਠੱਗੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਠੱਗ ਕਾਬੂ

ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ 662 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਸਕੋਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਸਕੋਰ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਨਸੁਲਿਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਈਪ 1 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

Artificial Intelligence in Medical

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਐਂਡ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਡਾ. ਮੁਗਧਾ ਜੋਗਲੇਕਰ ਨੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸਮਝਾਇਆ- ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਦਾ ਅਰਥ ਜੀਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਸੰਕੇਤ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਜੋਗਲੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਂ ਸਥਿਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ ਮਾਰਕਰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।’

ਜਰਨਲ ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਖੋਜ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ 5,983 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ 662 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਸਕੋਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

Artificial Intelligence: ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਟੀ ਬੌਧਿਕਤਾ (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) (AI) ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ, ਮੀਡੀਆ ਖੇਤਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਖੇਤਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿੱਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਏਆਈ-ਰੋਬੋਟ ਨਾਲ ਸਫਲ ਸਰਜ਼ਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜੌਹਨ ਹੌਪਕਿੰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JHU) ’ਚ ਇੱਕ ਰੋਬੋਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਮ ’ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਰਜਰੀ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। JHU ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਏਆਈ-ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਰਜ਼ਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਨਕਲ ਸਿੱਖਣ’ (ਦੇਖ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ) ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਾਰਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਨਕਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਆਖਰਕਾਰ, ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹਨ।

Artificial Intelligence

ਅੱਜ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕੇ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਹਨ ਅੱਜ, ਅਘ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Read Also : Fire Accident: ਦੁਕਾਨ ’ਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ’ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸਤਿਨਾਮ ਜੀ ਗ੍ਰੀਨ ਐਸ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਾਬੂ

ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨੇ ਪਰ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅਘ ਮਨੁੱਖੀ ਟੀਚਿਆਂ, ਇਸਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿਹਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੋਸਤੀ ’ਚ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਬੱਚਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ‘ਐਸਪਰਜਰ ਸਿੰਡਰੋਮ’ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਐਸਪਰਜਰ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ, ਔਟਿਜਮ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੇ ਸਮਝਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Artificial Intelligence

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਅਘ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅੱਜ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਨੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੱਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਅਘ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਡੀਪਫੇਕ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

AI ਗੋਪਨੀਅਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। AI ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਸਵੈਚਾਲਨ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਲਈ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। AI ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਬਾਈਨਰੀ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਫੀਡਿੰਗ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਫੈੱਡ ਡੇਟਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਏਆਈ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਿਕ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਘ ਪੱਖਪਾਤ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਸਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Artificial Intelligence

ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹਨ। AI ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਘ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ AI ਸਾਡੇ ਟੂਲਬਾਕਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਉਂਜ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਹੱਸਮਈ ਤੇ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਰਹੱਸਾਂ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਰਾਕਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਢੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈਅਸਲ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਸਿ੍ਰਸਟੀ, ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜ, ਵਾਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਪੌਦੇ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਅਰਬਾਂ-ਖਰਬਾਂ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਅੱਜ ਏਆਈ ਮੈਡੀਕਲ, ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿਸਦੇ ਅਤੇ ਅਣਦਿਸਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮਾਹਲਾ
ਮੋ : 98281-08858

Artificial intelligence: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ’ਚ ਹੋਏ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸੀ ਐਕਸ਼ਨ ਸਮਿਟ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਏਆਈ ਨੂੰ ਤਵੱਜੋਂ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਸਬੰੰਧੀ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਸਲ ’ਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਸਹੀ ਧਾਰਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਛੇਤੀ ਲਾਭ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ। ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੇ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਜੋ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। Artificial intelligence

Read Also : Akhnoor IED Blast: ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਨੇੜੇ ਆਈਈਡੀ ਧਮਾਕਾ, 2 ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਖਮੀ

ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਏਆਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ’ਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਆਪਣਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ’ਚ ਹਨ। ਅਮੀਰ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਮੁਲਕ ਏਆਈ ਉਦਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਤੇ ਗਰੀਬ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ’ਚ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਉਣ ਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਂਚਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ। ਤਕਨਾਲੋਜ਼ੀ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਸਮਾਜ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਆਤਮਨਿਭਰਤਾ ਦਾ ਵੀ ਆਧਾਰ ਹੈ।

Technological Progress: ਭਾਰਤ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਟੇਕੇਡ (ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਦਹਾਕਾ) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ) ਗਲੋਬਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ‘ਟੇਕੇਡ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਬਣਨ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਰਣਨੀਤਿਕ ਕਦਮ, ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰੱਥਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।

PM ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ

ਆਰੀਆਭੱਟ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰਅਚਾਰੀਆ ਦੀ ਗਣਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀ. ਵੀ. ਰਮਣ ਅਤੇ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬੋਸ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਤੱਕ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਤੇ ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Technological Progress

ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ

ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿੱਤ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ (ਆਈਸੀਈਟੀ) ਦੀ ਪਹਿਲ ਅਤੇ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ’ਤੇ ਕਵਾਡ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਜਿਹੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਆਪਣੀ ਭਰਪੂਰ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ।

6ਜੀ ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ, ਟਿਕਾਊ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਨੂੰ ਦੁਵੱਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕੇ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ- ਗ੍ਰੀਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਈਂਧਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। Technological Progress

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੋਦੀ ਦਾ ਵਿਜ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਕਾਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਟਰਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸੀਈਓ, ਗੂਗਲ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਅਤੇ ਅਡੋਬ ਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ-ਸੰਪੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੇ ਹੀ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਰਿਸਰਚ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰੇਨ ਡਰੇਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੱਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। Technological Progress

2047 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਏਗਾ

2047 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਏਗਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦਾ ਸਪਸ਼ੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇਗਾ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀਕੋਣ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਕ ਹੋਣ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ’ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਰਣਨੀਤਿਕ ਯਤਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। Technological Progress

ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਸਗੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਤੇ ਖੋਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਏਐੱਨਆਰਐੱਫ ਦੀ ਇੱਛਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਨ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਨ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟੇਕੇਡ (ਤਕਨੀਕੀ ਦਹਾਕਾ), ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸਦੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। Technological Progress

(ਸਾਬਕਾ ਸੀਈਓ, ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਡੀਪਟੈਕ ਫਾਰ ਭਾਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ-ਏਆਈ4 ਇੰਡੀਆ.ਓਆਰਜੀ)
ਸ਼ਸ਼ੀ ਸ਼ੇਖਰ ਵੇਮਪਤੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। Dell Technologies : ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਡੈੱਲ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਛਾਂਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੀਮੋ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ 19 ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਲਜ਼ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਏਆਈ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਵਿਕਰੀ ਯੂਨਿਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 12,500 ਵਿਅਕਤੀ, ਜਾਂ ਡੇਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 10%, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ | Dell Technologies

‘ਗਲੋਬਲ ਸੇਲਜ਼ ਮਾਡਰਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਪਡੇਟ’ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਮੀਮੋ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬਿਲ ਸਕੈਨਲ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਬਾਇਰਨ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੁੜ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ’।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੇਲਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛਾਂਟੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ।

Read Also : Weather Update: ਸਾਵਧਾਨ! ਘਰੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਓ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਬਰ, ਸੱਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ…

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਨੇਜਰ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਵੀਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ’ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਲਈ ਅਨੁਪਾਤ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਹਰੇਕ ਮੈਨੇਜਰ ਕੋਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

Artificial Intelligence : ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਤਮਾਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਏਆਈ ਹੀ ਬਣੇਗੀ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀ ’ਚ ਏਆਈ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਗੁੂਗਲ ਦੇ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲੇ ਗੂਗਲ ਦਾ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਹਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਓਪਨਏਆਈ ਦਾ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਾਲਾ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੀਆਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਸਮੱਰਥਿਤ ਓਪਨਏਆਈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ’ਚ ਹਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਵੀ ਓਪਨਏਆਈ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਲ ਉਤਪਾਦ ਹੈ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਓਪਨ ਏਆਈ ਦੇ ਚੈਟ ਜੀਪੀਟੀ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ’ਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵੈੱਬ ਤੋਂ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ’ਚ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। (Artificial Intelligence)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਤੇ ਹੈਲਪਰਾਂ ਨੇ ਫੂਕਿਆ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ

ਇਹ ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਟ ਜੀਪੀਟੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਜਾਂ ਇੱਕਰੂਪਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਠ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬਜ਼ਾਰ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਮਸ਼ੀਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਲੱਗਣ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ’ਚ ਆਰਟੀਫ਼ਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ’ਚ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। (Artificial Intelligence)