International Day of Families: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ’ਚ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸੀ ਰਿਵਾਜ

International Day of Families: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ’ ਵਿਸੇ ’ਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਸਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਘਰ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਤਾਲਾ ਅਤੇ ਚਾਬੀ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇ ਨਾ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਗੁਆਂਢੀ।ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਦਰਵਾਜੇ ’ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਤਾਲਾ ਹੈ! ਹੁਣ ਹਰ ਘਰ ਬੰਦ ਹੈ, ਹਰ ਘਰ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਹਰ ਰਿਸਤੇ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਚਾਬੀ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ. ਸੈਂਕੜੇ ਸੁਨੇਹੇ ਫਾਰਵਰਡ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸਾਂ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਲਾਈਨ ਦੇਖੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। International Day of Families

ਹਰ ਕੋਈ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਖੁਸ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ’ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਅੱਪਡੇਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਨੂੰ ਨੱਚਦਾ ਕਿਸਨੇ ਦੇਖਿਅ’। ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣਾ ‘ਮੋਰ ਉੱਡਦਾ’ ਵੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। International Day of Families 2025

ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਅਮਰ ਹੋਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ‘ਰੋਮ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ‘।ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ! ਉਹ ਹਰ ਦਿਨ, ਹਰ ਪਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਕਰਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੁਸਹਾਲ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸਹਾਲ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੁਸਹਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਧੋਖਾ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉੱਨਤ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉਸ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਘਰ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੋ ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹਨ. ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇਗਾ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਚੇ ਹਨ, ਆਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਣਾ ਦੇਈਏ।

International Day of Families

ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਪਲ ਅਸੀਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਬਦਲਾਅ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ’ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰਹੋ। ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ, ਘਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਫਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਚੁਣੋ, ਆਪਣਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖੋ, ਆਪਣੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰੋ, ਉਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੌਫੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕੌਫੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਓ। ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਸ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁਝ ਲੈਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਉਦਾਰ ਬਣੋ।

International Day of Families

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸੰਘਰਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਵੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸਾਂਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੋ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਬਣਾਓ। ਪੂਰੇ ਜੋਸ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਗਾਓ – ‘ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹਨੇਰਾ ਹੈ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਰੁੱਤ ਜੋ ਮਰਜੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇ‘।

ਵਿਜੈ ਗਰਗ
ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਪਿ੍ਰੰਸੀਪਲ
ਐਜੂਕੇਸਨਲ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਮਲੋਟ ਪੰਜਾਬ

ਜਨਮ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਬਹੁਪਰਤੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ (ਢਾਡੀ, ਕਵੀ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ) ਦੇ ਮਾਲਕ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਗਸਤ 1909 ਈ. ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਕਾਦੀਵਿੰਡ ਤਹਿਸੀਲ ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਸ. ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਿਆਲ ਕੌਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਭਾਵੇਂ ਰਸਮੀ ਤਲੀਮ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਤਲ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਤਾਂਘ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਿੱਦਿਆ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ) ਦੀ ਕਾਫੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਇਸ ਘਾਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਇਸ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਮੱਠੀ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੱਤਾ। ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਸੀਤਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਧੂ/ਗ੍ਰੰਥੀ ਹਰੀ ਦਾਸ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖ ਲਈ।

ਇਸ ਪਹਿਚਾਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵਧਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕੁੱਝ ਵਡੇਰੀ (14 ਸਾਲ ਦੀ) ਉਮਰ ਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ‘ਬਰਨ’ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜਮਾਤਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਤਾਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ ਸਦਕਾ ਸੀਤਲ ਨੇ ਮੈਟਿ੍ਰਕ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅੱਵਲ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਟਿ੍ਰਕ ਵਿਚ ਇਹ ਦਰਜਾ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ-ਟਾਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਜੀਵਨ

ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਦੌਰ (ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ) ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ/ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਪੰਡ ਚੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੜਾਨਾ ਦੀ ਵਸਨੀਕ ਬੀਬੀ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਰਘਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੀਤਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਦੇ ਵਧ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਲਾ ਧਿਆਨ ਕੁੱਝ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਪਿਛੇਤਰ ਕਾਰਨ ੳੇੁਹ ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ

ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖੀ ਕਿੱਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁੱਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦੀ ਗਈ। ਜੋਬਨ ਉੱਤੇ ਆਈ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਇੱਛਾ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਡੀ ਕਲਾ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮੋੜ ਵੱਲ ਮੁੜਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਿਆਂ ਸਾਥੀਆਂ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਲਲਿਆਣੀ ਦੇ ਭਰਾਈ ਬਾਬਾ ਚਿਰਾਗਦੀਨ ਕੋਲੋਂ ਸਾਰੰਗੀ ਤੇ ਢੱਡ ਵਜਾਉਣੀ ਸਿੱਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸਤਾਦ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਢਾਡੀ-ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਤ ਹੋ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦਾ ਢਾਡੀ ਜਥਾ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਉਸ ਵਕਤ ਢਾਡੀ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਘੁੱਕੇਵਾਲੀਆ, ਬਾਬਾ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ, ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭੀਲ਼ਾ ਤੇ ਨਿਰਵੈਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਬੀਆ ਆਦਿ ਦੇ ਜੱਥੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੱਥਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਭੱਲ ਸੀ। ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ/ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਲਗਾਉਣਾ ਕੋਈ ਖਾਲਾ ਜੀ ਦਾ ਵਾੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਕੰਮ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਦੇ ਜਥੇ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ।

ਇਸ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀਤਲ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਤਲੀਮ-ਯਾਫ਼ਤਾ ਹੋਣਾ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਲੇ ਢੰਗ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਢਾਡੀ ਜਥੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਢਾਡੀ ਜਥੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਧਰਮ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੱਜਵੀਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ਵਾਕਿਫ਼ ਕਰਵਾਇਆ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਅਵਸਥਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀ ਅੱਥਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਲੀਹੋਂ ਵੀ ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਨੇ ਇਸ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਲਮ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਲਮ ਨੇ ਸੀਤਲ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ 1924 ਈ. ਨੂੰ ‘ਅਕਾਲੀ’ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪ ਗਈ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਤਲ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗਿ੍ਰਹ ‘ਸੱਜਰੇ ਹੰਝੂ’ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਨੇ ਕੁੱਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ‘ਕਦਰਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ’, ‘ਅਜੇ ਦੀਵਾ ਬਲ਼ ਰਿਹਾ ਸੀ’ ਅਤੇ ‘ਜੇਬ੍ਹ ਕੱਟੀ ਗਈ’ ਕਾਫੀ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅੱਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਣ | Sohan Singh Seetal

ਇਹ ਸਿਰਜਣਾ ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇਰੇ ਤੇ ਪਕੇਰੇ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੀ ਸੀ।ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅੱਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਤਦਾਦ ਦੋ ਦਰਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਜਮਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਲੇਬਸ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ’ ਆਪਣੀ ਮਿਸਾਲ ਆਪ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਕੁਰਣਾਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ‘ਜੁੱਗ ਬਦਲ ਗਿਆ’ ਸੀਤਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਰਿਚਤ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1974 ਈ. ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਾਵਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ, ‘ਜੰਗ ਜਾਂ ਅਮਨ, ‘ਈਚੋਗਿਲ ਦੀ ਨਹਿਰ ਤੱਕ’, ‘ਵਿਯੋਗਣ’, ਅਤੇ ‘ਅੰਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ’ ਆਦਿ ਸੀਤਲ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਨਾਵਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਸੀਤਲ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਕਿਸੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਹਕੀਕੀ ਹਲਾਤਾਂ ’ਚੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਖੋਜੀ (ਸਿੱਖ) ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮਤਰੀਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਨਿੱਠ ਕੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਵੀਆਂ ਛੋਹਾਂ ਦੇ ਕੇ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।

ਵਰਣਨਯੋਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਤਾਬਾਂ | Sohan Singh Seetal

ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੁਝ ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਲੇਖਣ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਖ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਸੀਤਲ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਗਿਆ’ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ‘ਦੁਖੀਏ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ’ ‘ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ’, ‘ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਘਰਾਣੇ’, ‘ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ’ ਅਤੇ ‘ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਅਤੇ ਯੋਧੇ’ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਰਣਨਯੋਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ।ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਤਪੱਸਵੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਕੰਮ ‘ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੋਮੇ’, ਪੰਜ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਰੇਲਵੇ ’ਚ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਆਸ

ਸੀਤਲ ਦੀ ਇਸ ਤੱਪਸਿਆ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਵਰਗੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਅਤੇ ਨੇਕ ਦਿਲ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੌਮ ਦਾ ਅਮੋਲਕ ਢਾਡੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਮਿੱਟ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਆਪਣਾ ਨੌਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੰਧ ਮੁਕਾ ਕੇ ਅਖੀਰ 23 ਸਤੰਬਰ 1998 ਈ. ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਿਆ। ਸੀਤਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਸਨ:-

‘ਸੀਤਲ ਸਦਾ ਜਹਾਨ ਜੀਂਵਦਾ ਏ, ਜੀਹਦਾ ਮਰ ਗਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜੱਸ ਹੋਵੇ’।

ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ
ਰਿਸ਼ੀ ਨਗਰ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ (ਲੁਧਿਆਣਾ)
ਮੋ. 94631-32719

ਅਕਸਰ ਤਰਕ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਰਿਪੱਕ ਗਿਆਨ (Knowledge) ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਡਿਗਰੀ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ’ਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਕੁਸ਼ਲ-ਅਕੁਸ਼ਲ ਦੀਆਂ ਭਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮਹਿਜ਼ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡਿਗਰੀਧਾਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮੱਰਪਣ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ ਕੌਸ਼ਲ-ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ, ਸਮਾਜਸੇਵੀ, ਫ਼ਿਲਮ, ਟੀ.ਵੀ. ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਲਾਕਾਰ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਗਰੀ ਬਨਾਮ ਯੋਗਤਾ ਵਰਗੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਫਰਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 23 ਫਰਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਿਗਰੀ ਵੰਡਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਯੋਗਤਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਬੀਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਅੰਦਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛੜਾ ਵਰਗ ਦੇ 19 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਚਾਲਿਓਂ ਹੀ ਸੰਸਥਾਨ ਛੱਡ ਗਏ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ’ਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ’ਚ ੳੱੁਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਬਦਤਰ ਹਾਲਾਤ ਹੋਣ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸੂਤਰਧਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ’ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼-ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਡਿਗਰੀਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਬਿਡੰਬਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸਵਾਲ

ਸਫਲ ਟੀ. ਵੀ. ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਸਮਿ੍ਰਤੀ ਇਰਾਨੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ’ਚ ਵੀ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੂਲ ਫੜਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੀਲੇ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ ਇਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਦ ਇੰਟਰ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉੱਚੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝੇਗਾ। ਇਸ ਸੋਚ ’ਚ ਡਿਗਰੀ ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇਸ ਦੇਣ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਸੌੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲਾਂ ’ਤੇ ਗਰਮਾਇਆ ਮੁੱਦਾ

ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਭਰੇ ਬਿਨਾ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਨ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਮਨੋਜ ਸਿੰਨ੍ਹਾ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਵੱਲੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ’ਤੇ ਉਠਾਏ ਸਵਾਲਾਂ ’ਤੇ ਗਰਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿੰਨ੍ਹਾ ਨੇ ਆਈਟੀਐਮ ਗਵਾਲੀਅਰ ’ਚ ਡਾ. ਰਾਮਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਯਾਦਗਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਬਿਨਾ ਵਜ੍ਹਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਯੋਗਤਾ ’ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਡਿਗਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।’ ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਹਾ ਕਿਸੇ ਕਥਿਤ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ।

ਗਣਪਤੀ ਭੱਟ ਦੀ ਚਰਚਾ | Knowledge

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਕਿਸੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ’ਚੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ‘ਗੀਤਾ’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਖਬਰ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਮੰਗਲੁਰੂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਗਣਪਤੀ ਭੱਟ ਨੇ ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਿਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਚੌਰਸੀਆ ਨਾਂਅ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਪਾਣੀ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਜੁੱਤੇ ਬਣਾਏ ਹਨ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਸਾਧੂ-ਸੰਤ ਸਾਧਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ’ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਜੁੱਤੇ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਜੁਟ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਣੀ ’ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਣ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਇਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ’ਚ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਵੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਜੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ’ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਦਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਨਿਲ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਯੋਗੀ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਮਾਹਿਰ ਹਨ।

ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖੋਜਾਂ | Knowledge

ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਖੋਜ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਟੀਮ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਭਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੋਬਰਸ ਪੱਤਿ੍ਰਕਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ 7 ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਈਜਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਆਰਥਿਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਕੜਬੰਦੀ ’ਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਰਥਾਤ ਡਿਗਰੀਧਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਡਿਗਰੀ ਹੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਗਰੰਟੀ | Knowledge

ਡਿਗਰੀ ਹੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੀਐਚਡੀ ਅਤੇ ਡੀ ਲਿਟ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ-ਮਿਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਲੈਣ ’ਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ, ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਬਤੌਰ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਕੈਪੀਟੇਸ਼ਨ ਫੀਸ, ਭਾਵ ਅਨਿਯਮਿਤ ਦਾਖ਼ਲਾ ਫੀਸ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਾਕਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਪੈਮਾਨੇ ਨਾਲ ਨਾਪਿਆ ਜਾਵੇ।

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਮੰਡਲ (ਵਿਆਪਮ) ਦਾ ਘਪਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਦਮ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਘਪਲੇ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਲਾਦਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਕਈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ’ਚ ਵੀ ਆ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਗੀਤ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਤੋੜ ਰਿਕਾਰਡ

ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਦਮ ’ਤੇ ਹਾਸਲ ਇਸ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਸੌਟੀ ’ਤੇ ਪਰਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ, ਸੱਤਾ ਤੰਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨ ਦੇ ਉਪਾਅ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਿਗਰੀਧਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਰਚੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ। ਅੱਜ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀ. ਵੀ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਯੋਗਤਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਾਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਫ਼ਿਲਮ ’ਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਿਨੇਮਾ ਜਗਤ ’ਚੋਂ ਕਲਾ ਤਾਂ ਉਂਜ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ’ਚੋਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਉੱਚ ਡਿਗਰੀ ਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਮੌਲਿਕ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਖੁੰਢੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ | Knowledge

ਦਰਅਸਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ’ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਖੁੰਢੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਧਨਾਢ ਬਿੱਲ ਗੇਟਸ ਗਣਿਤ ’ਚ ਬੇਹੱਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ’ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਗੈਰਾਜ ’ਚ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਲੱਖਣ ਸੋਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਬਨਾਉਟੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਬਿੱਲ ਗਣਿਤ ’ਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ’ਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਖਪਾ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।

ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਧਨੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਿਗਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਟਰੀਮ ਦਾ ਸਬੂਤ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਅੰਤਰਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਮੁਕਾਮੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਧਾਰਿਤ ਯੋਗਤਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਡਿਗਰੀਧਾਰੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਮਗਜੇ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜਨਮਜਾਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਅਸਲ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਨਾਦਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮੋਦ ਭਾਰਗਵ
(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਮੀਟਿੰਗ (SYL Issue) ਬੇਨਤੀਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਆਸ ਕਰਨੀ ਵੀ ਔਖੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਮੀਟਿੰਗ ’ਚ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁਖ਼ ’ਤੇ ਹੀ ਕਾਇਮ ਹਨ ਤਾਂ ਹੱਲ ਦੀ ਆਸ ਕਿੱਥੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਸਲ ’ਚ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਆਸੀ ਪੇਚਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉਲਝਣਾਂ ’ਚ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਬੇਹੱਦ ਔਖਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ’ਚ ਆਈ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇਹੀ ਡਰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਨਰਮੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਹੱਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਇੱਕੋ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਨਿੱਕਲ ਸਕਿਆ।

ਤਾਲਮੇਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਿਆ

ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈਆਂ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੁਗਤਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਸੱਤਾ ’ਚ ਆਏ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਹਰਿਆਣਾ ਇਕਾਈ ਵੀ ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ (SYL Issue) ਦੇ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੁਗਤੀ ਅਸਲ ’ਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੇ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ’ਚ ਤਾਲਮੇਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਿਆ।

ਮਾਮਲਾ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਿਹਾ

ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ’ਚ ਫਰਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੌਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀ ਸਬੰਧੀ ਕੌਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਅਜੇ ਤਾਈਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੇ ਬਦਲੀਆਂ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ’ਚ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ’ਚ ਫੇਰਬਦਲ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਕੌਮੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ/ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਜਟਿਲਤਾ ਭਰਿਆ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਐੱਸਵਾਈਐੱਲ (SYL Issue) ਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ’ਚ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਟਕਣਾ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਅਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ’ਚ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਗੈਰ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।

1966 ’ਚ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲੀਆਂ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ’ਤੇ ਕੌਮੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਟਕਰਾਅ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਟਕਰਾਅ ਨਾ ਬਣਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਮਨ-ਅਮਾਨ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਸਾਰਥਿਕ ਟੀਚੇ ਮਿੱਥਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਮੈਸੋਪਟਾਮੀਆ ਵਿੱਚ 2000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਜੈਨੂਅਸ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਪਰ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਜਨਵਰੀ (ਜੈਨੂਅਰੀ) ਦਾ ਨਾਂਅ ਰੱਖਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 46 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਸ਼ਾਸਕ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜਰ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਇੰਗਲੈਡ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1752 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਗਰਿਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਈਸਾਈ ਧਰਮ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 25 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਜੀਸਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਹੋਏ ਸਨ ਸੰਨ 1990 ਤੋਂ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਕਿ 31 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਨੂੰ ‘ਜੀ ਆਇਆਂ ‘ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ

ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ 31 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਆਗਾਜ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ‘ਚ ਬਿਤਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਂਜ ਤਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਨਵਾਂ ਦਿਨ ਨਵੀਆਂ ਉਮੰਗਾਂ, ਸੁਪਨੇ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਿੱਤ ਸਮੁੱਚੀ ਲੋਕਾਈ ਆਪਣੇ ਮੁਕਾਮ ਪਾਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਅਰੰਭਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਫਿਰ ਉਹੀ ਯਾਤਰਾ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਆਸ ਲਾਏ ਰਾਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਧ ਨੂੰ ਨਿਬੇੜਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਰ ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਹੋਵੇ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਿਰਤ ਬੜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਬਜਾਇ ਹੋਰ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ ਹਨ ਤੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪਈ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਿਸਾਲ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਹੈ ਉਂਝ ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਦਾ ਹੈ ਪਰ ਚਾਨਣ ਦੀ ਆਸ ਅਸੀਂ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਉੱਧਰੋਂ ਆਉਂਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਕਬੂਲਦੇ ਹਾਂ

ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ‘ਤੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤੇ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਆਮਦ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਬੂਲਣਾ ਹੈ ਨਵੀਂ ਚੀਜ ਜੇਕਰ ਆਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੀ ਹੈ  ਸੋ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਰਨ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਫਾਲਤੂ ਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਨਵੀਆਂ ਉਮੰਗਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਰੂਪੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਬੜਾ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਦੇਣਾ ਹੈ

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਘਟੀਆ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਨਵੀਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਉਲੀਕੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਅ ਮਾਰਨੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਿੱਥਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਿੱਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਮਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਸਰ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੌਸਲਾ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ‘ਚੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਉਨਾਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਂ ਹੈ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਕੇ ਅਸੀਂ ਬੀਜ ਪਾਵਾਂਗੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਬੂਟਾ ਉੱਗੇਗਾ ਸੋ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਹੀ ਸਮਂੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ  ਪਿੱਛੇ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਸਮਾਂ ਉੱਤਮ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਬੀਤੇ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਘੋਖ ਪੜਤਾਲ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ‘ਚ ਅਸਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ

ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀਏ ਅਜੋਕਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੋ ਇਹ  ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿਉਣ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿੱਖੀਏ ਤੇ ਪ੍ਰਣ ਕਰੀਏ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿਉਣ ਦਾ ਦੋਸਤਾਂ -ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਗਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ ਮਿਟਾਉਣ ਦਾ ਇਹ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਗਵਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ  ‘ਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ  ਜੇਕਰ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਿਉਂਕ ਵਾਂਗ ਇਹ ਗਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੱਟ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਕੀਲ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੱਜ ਹੋ ਨਿੱਬੜਦਾ ਹੈ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਵਾਂਗ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲੇ ਸੁਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਹਸਤੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਪ ਸਕਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰੀਏ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਸਮਝਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰੀਏ ਜਾਣੇ ਅਣਜਾਣੇ ‘ਚ ਹੋਈਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਵੱਲ ਤੋਰੀਏ

ਮੁੱਕਦੀ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮਦ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਆਯਾਮ ਦੇਈਏ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਜਹਾਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਖੁੰਢੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਹਿੱਤ ਤਿੱਖੀ ਕਰੀਏ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗੰਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਔਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਅਤੇ ਨਾਬਰਾਬਰਤਾ ਜਿਹੇ ਵਰਤਾਰੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਆਪਣਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਉਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਉਤਾਵਲੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਭੇਦਭਾਵ, ਗਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ ਤੇ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਟੀਚੇ ਮਿੱਥਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਥਿਕ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਹਿਮ ਲੋੜ ਹੈ ਆਪਣੇ ਮੁਕਾਮ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜ ਕੇ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੇਠ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ, ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਾਰਥਿਕ ਸੁਨੇਹੇ ਲੈਕੇ ਆਵੇ
ਚੱਕ ਬਖਤੂ, (ਬਠਿੰਡਾ)
ਮੋ. 94641-72783

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਉੱਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ, ਪਾੜ ਕੇ ਸੀਨਾ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ!

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਸਕਰੀ ਤਾਲੁਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ‘ਸਾਮੋਦੇ’ ’ਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ‘ਭੀਲ’ ਜਾਤੀ ਦੇ ਝੌਂਪੜੀ ’ਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਬੇਹੱਦ ਗਰੀਬ, ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ‘ਬੰਧੂ ਭਰੂਦ’ ਦੀ ਮਲੇਰੀਆ ਕਾਰਨ 1987 ’ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਮਲਾ ਦੇ ਪੇਟ ’ਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਭਰੂਣ ਸੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਹੀ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕਮਲਾ ਦੀ ਭੈਣ ਅੜ ਗਈ ਤੇ ਅਖੀਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ

ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ‘ਰਾਜਿੰਦਰ ਭਰੂਦ’, ਬਾਕੀ, ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ‘ਰਾਜਿੰਦਰ’ ਹੁੰਦਾ, ‘ਰਾਜੂ’ ਹੀ ਆਖਦੇ ਸੀ ਸਾਰੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਲਾਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿਚਾਉਣ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਜੂ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਦਾਦੀ ਜਦੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣ ’ਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਅਖੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹੂਏ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਦੇਸੀ ਲਾਹਣ (ਤਾੜੀ) ਕੱਢਣੀ ਤੇ ਵੇਚਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਜ਼ੁਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਾਰਨ ਰਾਜੂ ਹੁਰੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਕੂਲ, ਅੱਖਰ, ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਚੌਥੀ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਜੂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਜੂ ਦੀ ਮਾਂ ਕਮਲਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਤੇ ‘ਜਵਾਹਰ ਨਵੋਦਿਆ ਵਿਦਿਆਲਿਆ’ ਦੇ ਫਾਰਮ ਭਰ ਦਿੱਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਚੱਲਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਾਕਿਆ ਨੇ ਰਾਜੂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।

ਦਰਅਸਲ ਰਾਜੂ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ’ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਆਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾਲ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਭੁਜੀਆ-ਨਮਕੀਨ ਮੰਗਵਾਉਂਦੇ ਤੇ ਬਦਲੇ ’ਚ ਰੁਪਈਆ-ਠਿਆਨੀ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ-ਕਾਪੀਆਂ ਖਰੀਦਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਜੂ ਦਾ ਪੇਪਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਹਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਜੀਆ-ਨਮਕੀਨ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੇਪਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਰਾਬੀ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਟੌਂਟ ’ਚ ਜੋ ਗੱਲ ਕਹੀ ਉਸਨੇ ਰਾਜੂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੂੰ ਭੀਲ ਦੀ ਔਲਾਦ ਏਂ, ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਕਲੈਕਟਰ ਲੱਗ ਜਾਣਾ ਏਂ, ਕੱਢਣੀ ਤਾਂ ਦਾਰੂ ਈ ਏ! ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਰਤੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖ ਰਾਜੂ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਬਣ ਕੇ ਹੀ ਵਿਖਾਵੇਗਾ।

ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤਾਂ ਸੀ ਹੀ, ਨਵੋਦਿਆ ’ਚ ਦਾਖਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਘਰੋਂ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਨਵੋਦਿਆ ’ਚ ਸਿਰੜ ਤੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, 10ਵੀਂ ’ਚ ਟੌਪਰ, ਫੇਰ +2 ’ਚ ਤੇ ਫੇਰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਚਿੰਗ ਸਿੱਧਾ ਨੀਟ ’ਚ ਬਹੁਤ ਜਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨੰਬਰ-1 ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਣੇ ਦਾਖਲਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਡੀਨ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ’ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਬੇਹੱਦ ਸਸਤੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ’ਚ 40 ਰੁਪਈਆਂ ਆਲੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ,

ਉੱਪਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਾ ਬਿਠਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਅਖੀਰਲੀ ਖੂੰਜੇ ਆਲੀ ਸੀਟ ’ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਹੀ, ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਨੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰਨ, ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਰੁਮਾਲ ਲੈ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਿੱਥ ਬਣਾ ਲਈ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਰਾਜੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਬਲਿਦਾਨ ਚੇਤੇ ਆ ਗਿਆ ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ‘ਬੈਸਟ ਸਟੂਡੈਂਟ ਆਫ ਦ ਈਅਰ’ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਟੌਪਰਾਂ ’ਚ ਰਿਹਾ, ਜਿਹੜੇ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਯੂਪੀਐਸਸੀ ਰਾਹੀਂ ਆਈ ਏ ਐਸ ਬਣਿਆ ਸ਼ਖਸ ਸਮਾਜ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀਲੇ ਹੀ, ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਵਰਗੇ ਕੋਰਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਈਏਐਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬਿਨਾਂ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੇਪਰ ਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਆਇਆ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਝੌਂਪੜੇ ’ਚ ਸੀ, ਰਿਜ਼ਲਟ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਮਾਂ ਮੈਂ ਕਲੈਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕਲੈਕਟਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਤੋੜ ਕੱਢਿਆ ਸੀ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਕਲੈਕਟਰ ਵੀ ਹੈ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਦੇਰ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਸ਼ੀ ’ਚ ਰੋਂਦਾ ਰਿਹਾ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਇਸੇ ‘ਨੰਦੁਰਬਦਾਰ’ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਲੈਕਟਰ ‘ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਿੰਦਰ ਭਰੂਦ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੰਗਲੇ ’ਚ ਮਾਂ, ਪਤਨੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ‘ਸ੍ਰੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਭਰੂਦ’ ਡੀ ਸੀ ਸਾਹਿਬ ਤਨਦੇਹੀ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ‘ਰਾਜੂ’, ‘ਰਾਜਿੰਦਰ’ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਵਿਅਸਤ ਨੇ, ਜੁਗ-ਜੁਗ ਜੀਓ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਭਰੂਦ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਸਲਾਮ।
ਖੂਈ ਖੇੜਾ, ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
ਮੋ. 98727-05078
ਅਸ਼ੋਕ ਸੋਨੀ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਵਧਦੀ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਵਾਂਗ ’ਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਝੜਪ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਭਖ਼ਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸਦਨ ਤੋਂ ਸੜਕ ਤੱਕ ਖੂਬ ਉਛਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਅਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਅਲਵਰ ’ਚ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਨਾ ਲੈਣ ’ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਚੂਹੇ ਦੀ ਚਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਾਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਇੰਦਰਾ ਅਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਸਾਡੇ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਤੱਕ ਮਰਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ? ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ’ਚ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ

ਖੜਗੇ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ’ਤੇ ਸੰਸਦ ’ਚ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇ ਹੰਗਾਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੜਗੇ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ’ਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਪਰ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਕਿਹਾ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਖੜਗੇ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਪੰਜ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਸ ’ਚ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਅਸੰਸਦੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਂਜ ਇਹ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਜਦੋਂ ਖੜਗੇ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਸਬੰਧੀ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੜਗੇ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ’ਚ ਚੁਣਾਵੀ ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਤਵਾਂਗ ਝੜਪ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਸੀਂ ਚੀਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਉਹ (ਸਰਕਾਰ) ਚਰਚਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਹ ਬਾਹਰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਲ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਚੂਹੇ ਦੀ ਚਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੁਕਾ ਰਹੀ ਹੈ

ਖੜਗੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਈ ਦੂਜੇ ਆਗੂ ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਹੁਣ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ 1998 ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਈ ਅਪਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਰਅਸਲ ਆਗੂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੋਦੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਹੇ ਹਨ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਿੱਜੀ ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀ, ਪਰ ਨਾਕਾਮ ਰਣਨੀਤੀ ਰਹੀ ਹੈ ਗੁਜਰਾਤ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਮਿਸਤਰੀ ਨੇ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਦੀ ‘ਔਕਾਮ’ ’ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ

ਉਹ ਵੱਖ ਗੰਲ ਹੈ ਕਿ ਖੜਗੇ, ਮਿਸਤਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ’ਤੇ ਉਲਟਾ ਅਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ 2002 ਦੇ ਗੋਧਰਾ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ‘ਨਿਰਦੋਸ਼’ ਅਤੇ ‘ਸਾਜਿਸ਼ਹੀਣ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ

ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਦੂਸ਼ਣਬਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ’ਤੇ ਚਿੱਕੜ ਨਹੀਂ ਉਛਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਉਛਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਯਤਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਨਕਾਰਾ ਬਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ

ਪਹਿਲਾਂ ਇਲਾਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਾਰ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਹੁਣ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਈ ਕਿਸੇ ਅਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਵਿਰੋਧੀ ’ਤੇ ਇੰਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਚੇਪ ਦਿਓ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕ ਤਾਂ ਕੀ ਖੁਦ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ’ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਜੇਕਰ ਮਾਮਲਾ ਵਿਗੜਦਾ ਦਿਸੇ ਭਾਵ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਫਸਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਕੇ ਜਾਨ ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵੀ ਕਥਿਤ ਨੈਤਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ

ਅਪਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਘਟੀਆ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਗਰਿਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ‘ਅਨਪੜ੍ਹ-ਗਵਾਰ’, ‘ਆਰਐਸਐਸ ਦਾ ਗੁੰਡਾ, ‘ਹਤਿਆਰਾ’, ਮੌਤ ਦਾ ਸੁਦਾਗਰ’, ‘ਯਮਰਾਜ’, ‘ਸੱਪ-ਬਿੱਛੂ’ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸੋਚਦੇ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਵਿਚ ਉਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ‘ਚੋਰ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕੀ ਸੀ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰਕ ਅੱਜ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਕੋਲ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਚਅ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਗਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮਿਟਾਉਣ, ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਫੈਲੇ ਭਰਮ, ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਹੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਰਹਿ ਸਕੇਗਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਹਚਾ ਹੋਣ ਵੱਖ ਗੱਲ ਹੈ

ਪਰ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਵਿਹਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਹਚਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਲਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਗੂ ਇਹ ਮੰਨ ਬੈਠੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਹੈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਣ ਸ਼ੈਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਦਹਾੜਦੇ ਅਤੇ ਗਰਜ਼ਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੰਜਮ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਧੰਦਾ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ ਜਨਤਕ ਮੰਚ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਤਾਲੁਕ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮੱਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਯਕੀਨਨ ਮੰਨਦੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਡਿੱਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੇ ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਬਜ਼ਾਏ ਬੇਹੁਦਾ ਅਤੇ ਅਸੰਸਦੀ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ-ਬਿਆਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਈ ਜਾਣੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ

ਗੈਰ-ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਅਗਵਾਈ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਵੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂਆਂ ’ਤੇ ਰੋਕ ਨਾ ਲਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਰਾਜੇਸ਼ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਟਰੱਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਧੰਦਾ

‘‘ਜੀ. ਟੀ. ਰੋਡ ’ਤੇ ਦੁਹਾਈਆਂ ਪਾਵੇ, ਯਾਰਾਂ ਦਾ ਟਰੱਕ…’’ ਕਦੇ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਆਹ ਗੀਤ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਵ: ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਵੱਜਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਬਣਦਾ ਵੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਟਰੱਕ ਜੀ. ਟੀ. ਰੋਡ ’ਤੇ ਦੁਹਾਈਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਭ ਕੁੱਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅੱਜ ਸਮਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਦੁਹਾਈਆਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਝ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਟਰੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਧੰਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇੱਕ ਇਹੀ ਅਜਿਹਾ ਧੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਪਰਿਵਾਰ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੱਕ ਮਾਲਕ, ਡਰਾਈਵਰ, ਲੇਬਰ, ਆੜ੍ਹਤੀਆ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਟਰੱਕਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਲੀਲ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਟਰੱਕ ਭਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਟਰੱਕ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਘਰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਰਸਤੇ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਡੀ ਭਰਨ ਲਈ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ-ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ, ਫਿਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਆਰ. ਟੀ. ਓ. ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਟਰੱਕ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਕਾਰਨ ਟਰੱਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੇਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਰਾਇਆ ਕੱਟਣ ਦਾ ਡਰ ਜਾਂ ਮਾਲ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣ ਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿਰਾਇਆ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਲੈਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਂਗ ਦਫਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਟਰੱਕ ਚਲਾਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਿਕਮੇ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਜਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟਰੱਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਰਹਿਮ ਵਾਲੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ, ਹਾਂ, ਲੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਟਰੱਕਾਂ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਖਰਚਾ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟਾ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਭਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਛੋਟਾ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਟਰੱਕ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਘਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ, ਘਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਦਵਾਈ-ਬੂਟੀ ਵੀ ਲੈਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਿਛਲੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਟਰੱਕਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ-ਭਾੜੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾਏ ਗਏ। ਮੇਰੀ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮਲੋਟ ਦੇ ਪਿਓ-ਪੁੱਤ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਟਰੱਕ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂ. ਪੀ. (ਬਿਹਾਰ) ਦੇ ਕਿਸੇ ਏਰੀਏ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਪਏ ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਸੀਬ ਹੋਈ ਕੁੱਝ ਵਿਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਆਹੀ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਮੌਤ ਘਰ ਬੈਠੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਟਰੱਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵੋਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਦਿਖਾਈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਬਦਲਾਅ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜੇਗੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਪਵਾਂਗੇ ਪਰ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਟਰੱਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਵਪਾਰੀ ਵਰਗ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕੇ 2017 ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਹੋਈ ਯੂਨੀਅਨ ਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਲੂਣ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਟਰੱਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਅਰਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਬਹੁਤੇ ਗਰੀਬ ਓਪਰੇਟਰ ਇਹ ਧੰਦਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਭੁੱਖੇ ਮਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ’ਚੋਂ ਟੀਕੇ ਛੁਡਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਦੇ ਡੱਬੇ ਦੇਵਾਂਗੇ ਪਰ ਹੁਣ ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਤੰਗੀਆਂ ਤੁਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਰੂਰ ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਧਰਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਯੂਨੀਅਨ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਓ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਆਪਣੀ ਝੋਲੀ ਪਾਓ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਹੋਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ ਜਾਂ ਬਿੱਲ ਮੁਆਫ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਗਰੀਬ ਓਪਰੇਟਰ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਮੁਆਫ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਵੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਮਦਨ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਵੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਜੋਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਲੋਟ
ਮੋ. 80540-49043
ਗੁਰਪਿਆਰ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਪਾਲਣਾ

ਬਿਹਾਰ ’ਚ ਬੀਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੀਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ 5 ਅਪਰੈਲ 2016 ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲਾ ਛਪਰਾ ਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ 53 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਮੀਡੀਆ ’ਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਵੀ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਥਾਣੇ ’ਚ ਜਬਤ ਨਜਾਇਜ਼ ਸਪ੍ਰਿਟ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਭਾਵ ਜਿਸ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਗੋਰਖਧੰਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਮਸਰਕ ਥਾਣੇ ’ਚ ਰੱਖੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਡਰੰਮਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਡਰੰਮ ਗਾਇਬ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਨੂੰ ਅਫ਼ਵਾਹ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਧੂੰਆਂ ਉੱਠਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਦੱਬੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹੀ?

ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੁਧਰੇਗੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੀ ਵਧੇਗੀ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਾਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਨੀਤੀਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਹਿੰਮਤੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਹਿਲ ਦੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠੀ ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿੱਕਰੀ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ,

ਇਸ ਲਈ ਨੀਤੀਸ਼ ਦੀ ਰੀਸ ਹੋਰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਇਹ ਸੂਬੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਫਜੂਲ ਖ਼ਰਚੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਸ਼ਾਬੰਦੀ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਭਾਵ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਰਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਅ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਨੁਸਖੇ ਸੁਝਾਏ ਜਾਣਗੇ ਉਂਜ, ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ’ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

ਬਿਹਾਰ ’ਚ ਜਦੋਂ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤੀਪੂਰਨ ਠਹਿਰਾਉਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪਟਨਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ’ਚ ਜਨਹਿੱਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਇ ਮੁਰਾਰੀ ਨੇ ਲਾਈ ਸੀ ਉਦੋਂ ਪਟਨਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਸਬੰਧੀ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 47 ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ

ਸੰਵਿਧਾਨ ਘਾੜਿਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ’ਚ ਧਾਰਾ 47 ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਨੀਤੀ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਬਣਾਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪੀਣਯੋਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਡਰੱਗਸ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਬਿਹਾਰ ’ਚ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ’ਚ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਲਕਸ਼ਦੀਪ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਦੇਖਣ ’ਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਡੋਲ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਖੁਦ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਖਤਮ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ’ਚ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਇਹ ਆਦਤ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਇਸ ਆਦਤ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ ’ਚ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ’ਚ ਬਿਹਾਰ ਉਤਪਾਦ (ਸੋਧ) ਬਿੱਲ-2016, ਇੱਕ ਸੁਰ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ‘ਉਹ ਨਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਗੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਗੇ’

ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ’ਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਦੇਸੀ ਸ਼ਰਾਬ ’ਤੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ’ਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਦਿਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਇਸ ’ਤੇ ਰੋਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਹਾਰ ’ਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਮੰਦਭਾਗਾ ਪਹਿਲੂ ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣ ’ਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ’ਚ ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਪੀਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਸਬੰਧੀ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲੀਏ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਾਂਗੇ? ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਵਾਜ਼ਿਬ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਜੋ ਸਰਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚ, ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ’ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਦੀ ਹੈ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤਿੱਖੇ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ’ਚ ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ‘ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ’ ’ਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ,

‘ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਦੇਵਾਂਗਾ’ ਬਾਵਜੂਦ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਵੰਡ ਕੇ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਬੁਰਾਈ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਅਜਿਹੀ ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਅਗਵਾਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਚੌਪਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚਤੁਰਾਈ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਬਾਈਪਾਸ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ੍ਰੇਣੀ ’ਚੋਂ ਅਲੋਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਿਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਬ ਮਾਫੀਆ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਬਦਲ ਲੱਭਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ
ਪ੍ਰਮੋਦ ਭਾਰਗਵ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਸੜਕੀ ਹਾਦਸੇ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ

ਮਈ 2022 ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੜ੍ਹਕ ’ਤੇ ਫ਼ੈਲੇ ਧੂੰਏ ਕਾਰਨ ਡਰਾਈਵਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ੍ਹਨ ਕਾਰਨ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਬੱਸ ਪਲਟ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਸੀ।ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਬੱਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।ਨੇੜ੍ਹਲੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੇ ਫ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ’ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣੋ ਬਚ ਗਿਆ।ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿਚ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਵੈਨ ਨਾਲ ਵਾਪਰੇ ਮੰਦਭਾਗੇ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ’ਤੇ ਜਾਦੇ ਹੋਏ ਸਕੂਲ ਵੈਨ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ, ਡਰਾਈਵਰ ਉਕਤ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੈਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਦੌੜ ਗਿਆ ਸੀ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ 12 ਬੱਚਿਆਂ ’ਚੋਂ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਜਿੰਦਾ ਸੜ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਅੱਠ ਮਾਸੂਮਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਨਾਲ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਸੀ।ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਵੈਨ ਦਾ ਦੁੱਖਦਾਈ ਪੱਖ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਕੂਲ ਮਾਲਕ ਨੇ ਚੰਦ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਹਿਤ ਸਸਤੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਵੈਨ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦੀ ਸੀ

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਮਾਪਦੰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀ ਸੀ।ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਰਦੀ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਧੁੰਦ ਪੈਣ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਸੜ੍ਹਕੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੜਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਨਵੰਬਰ 2019 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਨ 2018 ’ਚ ਸੜਕੀ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 1.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਨ ਗ਼ੁਆਈ ਹੈ।ਸਾਲ 2017 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ 2.4 ਫੀਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ।ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ’ਚ ਔਸਤਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1280 ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ 415 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਰ ਘੰਟੇ ’ਚ 53 ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ ਅਤੇ 17 ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ।ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ’ਚ ਹੋਈਆਂ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ’ਚੋਂ 48 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ 35 ਸਾਲ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ।ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 28.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈਲਮੇਟ ਨਾ ਪਹਿਨਣਾ ਹੈ।ਕੌਮੀ ਅਪਰਾਧ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 440042 ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ ਅਤੇ 139091 ਲੋਕ ਸੜ੍ਹਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸੜ੍ਹਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ’ਚ ਮੌਤ ਦਰ 32.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 75.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜੇ ਜੋ ਮੀਡੀਆ ’ਚ ਨਸ਼ਰ ਹੋਏ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਸੰਨ 2015 ’ਚ 4132 ਲੋਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 2014 ’ਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 3431 ਸੀ। ਸੰਨ 2015 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ 17 ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ 11 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 14 ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ 17114 ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰੇ ਅਤੇ 10920 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਤਹਿਤ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 1147421 ਚਲਾਨ ਕੱਟੇ ਅਤੇ 41.99 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜ਼ੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋ ਵਸੂਲੇ।

ਇੱਕ ਖੋਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਆਦਾ ਸੜ੍ਹਕ ਹਾਦਸੇ ਸ਼ਾਮ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਤੋਂ ਛੇ ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਸ ਵਕਫ਼ੇ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ 73000 ਸੜ੍ਹਕ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ ਜਦਕਿ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ ਛੇ ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 1800 ਸੜ੍ਹਕ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇਵਰ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ, ਬਹੁਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲ਼ਤ ਅਤੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੁਗ ’ਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਹੀਲੇ ਜੁਟਾਏ ਹਨ।ਹੋਰ ਸੁਖ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਘੰਟਿਆਂ ’ਚ ਸਮੇਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਹ ਬੱਸਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਿਸੇ ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਸਵਾਰੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਡਕਟਰ ਸਦਾ ਹੀ ਉਲਝੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਦੇ ਹਨ।ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਦਾਗਿਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,

ਰਿਸ਼ਟ ਪੁਸ਼ਟ ਤਕੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਉੱਪਰ ਹਾਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੱਧੀ ਟਿਕਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਵੀ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਸਰੀਰਕ ਬਲ਼ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਪਹੁੰਚ ਕਾਰਨ ਟਿਕਟ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀ ਲੈਦੇ।ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਨਿਗ੍ਹਾ ਵਾਲੀ ਐਨਕ, ਬਟੂਏ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ’ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਾ ਬਸਤਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੰਡਕਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧੀ ਟਿਕਟ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ।ਹੁਣ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਕੋਲੋ ਲੰਘ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਅੱਧੀ ਟਿਕਟ ਕਿਉਂ ਕੱਟੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਗੁਣ ਲੱਭਿਆ ਸੀ ਕਾਪੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਥਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀ ਕਿਹਾ ਅੱਧੀ ਟਿਕਟ ਕਾਹਦੀ।ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੰਡਕਟਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਵੀ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕੰਡਕਟਰ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਬੱਸਾਂ ’ਚ ਸਵਾਰ ਵਿਹਲੜ ਮੰਡੀਰ ਤੇ ਖੁਦ ਬੱਸ ਅਮਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਜ ਨਹੀ ਆਉਦਾ।ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਦੇ ਹਨ।ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ’ਚ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਖੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ਤੋਂ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ‘ਕੱਲ ਦੇਖਾਂਗੇ ਤੈਨੂੰ’ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ।ਬੱਸਾਂ ’ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਜਿਆਦਾਤਰ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀ ਲੱਗ ਸਕੇ ਜੋ ਲੱਗੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀ ਕਰਦੇ।ਬੱਸ ਅਮਲੇ ਦੀ ਵਰਦੀ ਨਾਮ ਪਲੇਟ ਵਾਲੀ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕੀ।ਕਾਲੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬੱਸਾਂ ’ਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹਨ।ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀ ਹੈ।ਅਸ਼ਲੀਲ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਚੁੱਪ ਨਹੀ ਕਰਵਾ ਸਕਿਆ।ਹਮਾਤੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਹ ਸੁਣਦੇ ਨਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲੇ ਆਕਾ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿ ’ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਬੱਸਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰਿਆ ਜਾਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਸੀ ਵੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹਾਂ।ਬਾਰੀਆਂ ’ਚ ਤੋਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲਮਕਦੇ ਲੋਕ, ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਆਦਿ ਦੁਰਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਹੀ ਹੈ।ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਰ ਅਜਿਹੇ ਕੱਟ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਰੱਬ ਰੱਬ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਦਾ ਹੈ।ਕੋਈ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਜਦੋਂ ਡਰਾਇਵਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕੁਝ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਬਾਬੂ ਜੀ, ਗੱਡੀ ਤਾਂ ਟਾਈਮ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾੳੇੁਣੀ ਹੈ।ਚੰਦ ਪਲਾਂ ਦੀ ਕਾਹਲ਼ੀ ਅਤੇ ਡਰਾਇਵਰ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਅਜਾਂਈ ਚਲੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਲਈ ਅਪੰਗ ਹੋ ਜਾਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਾਕਿਫ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁੰਭਕਰਨੀ ਨੀਂਦ ਸਂੌ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਾਈਸੈਂਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ।ਨਿੱਜੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਭਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ’ਤੇ ਬੇਖੌਫ਼ ਦੌੜਾਉਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਨਾਚ ਸ਼ਰੇਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਚੰਦ ਸਿੱਕਿਆਂ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਮੀਰ ਵੇਚ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਯਮਰਾਜ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸਾਧਦੇ ਹਨ।ਸਿਰਫ਼ ਚਲਾਨ ਕੱਟਣਾ ਹੀ ਇਸਦਾ ਮਾਤਰ ਹੱਲ਼ ਨਹੀ ਹੈ

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਰਾਪ ਹੋ ਨਿੱਬੜਦੀ ਹੈ।ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਗਰ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗਲਬਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣ ਜਾਦਾ ਹੈ।ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਤੇ ਸਾਡੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰੀਏ ਨਹੀ ਤਾਂ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ, ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਦੇ ਰੁਕੇਗੀ ਨਹੀ।
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ. ਚੱਕ ਬਖ਼ਤੂ
ਤਹਿ.ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ-151101
ਸੰਪਰਕ-95173-96001
ਡਾ.ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ

ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਹਿੰਸਾ, ਅੱਤਵਦਾ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਹੈ, ਹਿੰਸਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ’ਤੇ ਕਹਿਰ ਢਾਹ ਰਹੀ ਹੈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੀ ਘਟਨਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਥਾਣੇ ’ਚ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਰ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਅਨਸਰਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਤੀਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਹਮਲੇ ’ਚ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਹਾਲੀ ’ਚ ਖੂਫ਼ੀਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ’ਤੇ ਹੋਏ ਰਾਕੇਟ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ

ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਹੈ ਪ੍ਰਾਂਤ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਵਧਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਣ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਅਸਿਥਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਇਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਐਨਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਮਈ ’ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸਿੱਧੂ ਮੂੁਸੇਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿੱਧੂ ਮੁੁੂੁਸੇਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਬਾ ਪੁਲਿਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਰੋਹਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਮ ਕਸਦੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਲਾਤ ਐਨੇ ਨਾ ਬਿਗੜਦੇ ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਸ਼ਿਵਸੈਨਾ ਆਗੂ (ਟਕਸਾਲੀ) ਸੁਧੀਰ ਸੂਰੀ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ’ਚ ਘਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਗਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਖਤ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਹ ਵਧਦੀ ਹਿੰਸਾ ਸਬੰਧੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ

ਉਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲਹਿਰਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਲਈ ਉਮੀਦ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਵੀ ਅਜ਼ੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਿਣਕ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾ ਤਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਟੋਹ ਲੈ ਸਕੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤਰਨਤਾਰਨ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਾ ਬਣਾ ਸਕਣ? ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ’ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਾਉਣ ’ਚ ਸਮਰੱਥ ਦਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਜਿਹੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਬੱਬ ਹੈ

ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ’ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਸਾ, ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਿਰੋਹਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ’ਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਰਗਨਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਬੈਠੇ ਹਨ ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਬੈਠੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ’ਤੇ ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸੀਨੇ ’ਤੇ ਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਪਿੱਠ ’ਚ ਛੁਰਾ ਮਾਰ ਕੇ ਲੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਹੀ ਸਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠ ਕੇ, ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਦਾਰੀ ਦੇ ਅਜਿਹਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ, ਕਸ਼ਮੀਰ ’ਚ ਅਸੀਂ ਬਰਾਬਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਕਿੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਪਰ ਇਹ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਇਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਕਈ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਹੈ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ

ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨਾਕਾਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ’ਚ ਫ਼ਿਰ ਅੱਤਵਾਦ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇ ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੈਂਗਸਟਰ ਵੀ ਬੇਲਗਾਮ ਦਿਖ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕੇਵਲ ਇਹ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਜੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਜੋ ਏਜੰਟ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਲਗਾਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾ ਰਹੀ ਹੈ?

ਸੂਬੇ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੰਦੂਕ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸੱਭਿਅਚਾਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਨਸ਼ੇ ’ਚ ਡੁੱੁਬ ਰਹੇ ਹਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਖੂਨਖਰਾਬਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਨੰਗਾ ਨਾਚ, ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅੱਜ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲੋਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਦਤਰ ਹੁੰਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਮਨਚੈਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ਹਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ’ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਖਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਰੋਹੀ ਖੂਨੀ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਮਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ ਕੋਈ ਉਦਯੋਗ, ਵਪਾਰ ਠੱਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਗੂੰਗੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹੁਣ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਡਰੋਨ ਨਾਲ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ’ਚ ਸਖਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਉਂਜ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵੀ ਤੈਨਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੂਬਾ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚੌਕਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਮਨ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਆਦਾ ਚੁਸਤ ਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਲਲਿਤ ਗਰਗ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਇਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਕਟ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ?

ਇਰਾਨ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸੰਨ 1935 ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਫਾਰਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ 1 ਅਪਰੈਲ 1979 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਤੰਤਰ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਗ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਰਾਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੁੰਨੀ ਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਖਾ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਕੀਦਾ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ 1 ਅਪਰੈਲ 1979 ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜ ਧਰਮ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਾਵੇਂ ਇਸਲਾਮ ਦੀਆਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੱਸੀ ਤੋਂ ਨੱਬੇ ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ।

ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ੀਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਯੂਏਈ ਸੁੰਨੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬੰਧ ਸੁਖਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਜਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਾਲਾਤ ਵੀ ਸੁਖਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੁਰਦ ਜਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਮਾਹਸਾ ਅਮੀਨੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ‘ਗਸ਼ਤ ਏ ਇਰਸ਼ਾਦ’ ਨੇ ਹਿਜਾਬ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਕਰਕੇ ਗਿ੍ਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਦੂਜੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਧਰਨੇ, ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਤੇ ਜਲੂਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿ੍ਰਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਿਜਾਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭੜਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੁਣ ਜਨ-ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਹਿਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਤਉੱਲ੍ਹਾ ਖੁਮੀਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਨਾ ਉਗਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਬਰਾਹੀਮ ਰਈਸੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕ-ਰੋਹ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ‘ਗਸ਼ਤ ਏ ਇਰਸ਼ਾਦ’ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਤਿਕ ਪੁਲਿਸ ‘ਗਸ਼ਤ-ਏ-ਇਰਸ਼ਾਦ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2006 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਨੇਜਾਦ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਵਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਢੰਗ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਣ ਤੇ ਸਿਰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਹਿਜਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪਰ ਹਿਜਾਬ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭੜਕਿਆ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਹੁਣ ਸੱਤਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਮੇਤ ਦੂਜੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਅ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਭੜਕਣ ਪਿੱਛੇ ਇਕੱਲਾ ਹਿਜਾਬ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਆਧੁਨਿਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵਲਗਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਵੀ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਇਤਉੱਲ੍ਹਾ ਖੁਮੀਨੀ ਦੇ ਧਰਮ ਅਧਾਰਿਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਅੱਕ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਰ ਕਾਨੂੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਜਬਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਿਜਾਬ ਤਾਂ ਲੋਕ-ਰੋਹ ਦੇ ਫੁੱਟਣ ਦਾ ਇੱਕ ਜਰੀਆ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਲੋਕ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹਨੇਵਾਲੀ (ਮਾਨਸਾ)
ਮੋ. 70098-98044
ਮਨਜੀਤ ਮਾਨ

ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter,Instagram, Linkedin , YouTube‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ