ISRO News: ਲੰਘੀ 29 ਜਨਵਰੀ 2025, ਬੁੱਧਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ’ਚ ਦਰਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਪਲੱਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਇਸਰੋ ਦੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ’ਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ’ਚ ਐਨਵੀਐਸ-2 ਉਗਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਜੀਐੱਸਐੱਲਵੀ-ਐਫ 15 ਰਾਕੇਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ’ਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ’ਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉੱਚਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Abohar News: ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ’ਤੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਂਅ ਕੀਤਾ ਰੌਸ਼ਨ

ਇਸਰੋ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸੰਘਰਸ਼, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ 46 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਵਕਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 100ਵਾਂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸਰੋ ਦੀ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਕੋਲ ਸੀਮਿਤ ਵਸੀਲੇ ਸਨ 10 ਅਗਸਤ 1979 ਨੂੰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (ਐੱਸਐੱਲਵੀ) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਸਰੋ ਨੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਰੋ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਕੇਟ ਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ 1981 ’ਚ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਛੇਵਾਂ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਐਪਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਲਦ ਗੱਡੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲਿਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਐਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਿਆ।

ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀਆਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸਰੋ ਨੇ ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 23 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ’ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ’ਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਇਹ ਸਫ਼ਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸੀਮਿਤ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਆਪਣੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਨਵਾਚਾਰ ਦੇ ਦਮ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਮੰਗਲ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।

ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਚਰਚਿਤ ਸਾਇੰਸ-ਫਿਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ‘ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ’ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਬਜਟ ’ਚ ਮੰਗਲਯਾਨ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਭੇਜ ਕੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਸਰੋ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਵੀ. ਨਰਾਇਣਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਭਾਰਤ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ’ਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ 13 ਜਨਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਰੋ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਅਭਿਆਨ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਰੋ ਦੇ 100ਵੇਂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਰੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ’ਚ 100 ਹੋਰ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। ISRO News

ਇਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ’ਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਾਂਚ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੀਅੱੈਸਐੱਲਵੀ-ਐਫ 15 ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਐੱਨਵੀਐੱਸ-02 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਜਿਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਟਰਾਂਸਫਰ ਆਰਬਿਟ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਐਨਵੀਐਸ-02 ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਵਿਦ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਂਸਟੇਲੇਸ਼ਨ (ਝ7ੁਘੳ) ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵਰਤਮਾਨ ’ਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ISRO News

ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜ਼ਰੀਏ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਦਮ ਵਧਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਇਸਰੋ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ’ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ ਨਵਾਂ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੁਲਸੇਕਰਪੱਟੀਅਮ ’ਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ ਨੈਨੋਸੈਟੇਲਾਈਟ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗਚ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸਰੋ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਵੀ. ਨਰਾਇਣਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ISRO News

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਗਗ੍ਰਹਿਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ’ਚ ਇਸਰੋ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਗਗ੍ਰਹਿਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ, ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕਸਭਾ ’ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸਰੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਾਖਾ ਜ਼ਰੀਏ ਸੰਸਾਰਿਕ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਲਈ ਉਗਗ੍ਰਹਿ ਲਾਂਚ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 27.90 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਇਸਰੋ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੀ ਇਸਰੋ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵੀ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਆਦਿੱਤਿਆ-ਐਲ1 ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਵੈਧਸ਼ਾਲਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਹੈ। ISRO News

ਇਸਰੋ ਦੀ ਇਸ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ 100ਵੇਂ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਜੀਐੱਸਐੱਲਵੀ-ਐੱਫ15 ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ, ਇਸਰੋ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ’ਚ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰੱਥਾ, ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਨਵਾਚਾਰ ਦੇ ਦਮ ’ਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ’ਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਿਰਮੌਰ ਦੇਸ਼ ਬਣੇਗਾ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮਹਿਲਾ

ਪੁਲਾੜ (Space News) ’ਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਸਲ ’ਚ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ’ਚ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਆਓ ਅੱਜ ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਕੀ ਹੈ? | Space News

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਕੀ ਹੈ? ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਜਿਹੀ ਜਗਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂਤਾ ਬਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੀ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦਾ ਬਚਣ ਦਾ ਵੇਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।

ਇਹ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ | Space News

ਡਿਸਕਵਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਿੱਚ 3 ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਇਸਦਾ ਭਾਰ ਜਾਂ ਪੁੰਜ, ਦੂਜਾ ਇਸ ਦਾ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਇਸ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਚਾਰਜ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਖੋਜ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਇਸ ਦੇ ਪੁੰਜ, ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਚਾਰਜ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕਾਰਨ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਲੰਬਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖਿਚਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਖਿੱਚੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਹੱਥ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਸਪੈਗੇਟੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੈਗੇਟੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦੂਸਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹੀ ਭੁੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਤਸਵੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੇਬ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਮੈਗੀ ਜਾਂ ਨੂਡਲਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਛੋਟਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਸੁਪਰਮੈਸਿਵ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

Also Read : Earthquake Today : ਬ੍ਰਾਜੀਲ ’ਚ 6.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ, ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਦਹਿਸ਼ਤ

‘ਅਦਿੱਤਿਆ ਐੱਲ1’ ਪੁੱਜਾ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ’ਤੇ | Aditya L1

• ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲੇਗੀ ਸਟੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ | Aditya L1

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਵੱਲੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਮਿਸ਼ਨ ਅਦਿੱਤਿਆ ਐੱਲ-1 ਸਫ਼ਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਅੰਤਿਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ’ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਇਸਰੋ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ’ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਅਤੇ ਹਰ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਪੋਸਟ ਪਾ ਕੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਅਦਿੱਤਿਆ ਐੱਲ 1 ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ’ਚ ਪਹੁੰਚਿਆ 400 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੀ। (Aditya L1)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਲੱਗਣਗੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ

ਕਰੀਬ 1500 ਕਿੱਲੋ ਦੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਲਾੜ ਅਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ ਇਸਰੋ ਦੇ ਧਰੁਵੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰੀਲਣ ਗੱਡੀ (ਪੀਐੱਸਐੱਲਵੀ-ਸੀ57) ਨੇ ਦੋ ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ?ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਦੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਅਦਿੱਤਿਆ ਐੱਲ 1 ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸੌਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਰੀਮੰਡਲ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤਹ ’ਤੇ ਸੌਰ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਕੋਰੋਨਲ ਮਾਸ ਇਜੈਕਸ਼ਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਧਧਕਨੇ ਸਬੰਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਮੌਸਮ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ। (Aditya L1)

ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ : ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ | Aditya L1

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਲਾੜ ਅਧਾਰਿਤ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ‘ਅਦਿੱਤਿਆ ਐੱਲ-1’ ਸੂਰਜਯਾਨ ਆਪਣੀ ਅੰਤਿਮ ਮੰਜਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਮੋਦੀ ਨੇ ਐਕਸ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ’ਚ ਆਖਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੌਰ ਖੋਜ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅਦਿੱਤਿਆ ਐੱਲ-1 ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਔਖੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ’ਚ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਣਥੱਕ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ?’ਚ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ। (Aditya L1)

ਲੰਘੀ 14 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਾਲ 2008 ਅਤੇ ਸਾਲ 2019 ’ਚ ਲੜੀਵਾਰ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਚੰਦਰਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕਦਮਾਂ ’ਚ ਵੀ ਚੰਦ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਚੰਦਰਯਾਨ-1 ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਚੰਦ ’ਤੇ ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। (Space)

ਇਸ ਅਧੂਰੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਨੇ ਚੰਦ ਵੱਲ ਉਡਾਨ ਭਰੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-1 ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ’ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤਾਂ ਮਿਲੀ ਪਰ ਉਸ ਮਿਸ਼ਨ ’ਚ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਅਤੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖ ਸੀ। ਚੰਦਰਯਾਨ-1 ਮਿਸ਼ਨ ’ਚ ਇੱਕ ਉਪਕਰਨ ਮੂਨ ਇੰਪੈਕਟ ਪ੍ਰੋਬ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ’ਚ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਸੌਫ਼ਟ ਲੈਂਡਿਗ ਹੋਣੀ ਹੈ। (Space)

ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ’ਚ ਵੀ ਸੀ ਪਰ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਰੋਵਰ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਖੇਤਰ ’ਚ ਸੌਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰੇਗਾ। ਸੌਫ਼ਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਫਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦ ’ਤੇ ਲੈਂਡਰ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ ਲੂਨਾ-25 ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਰਾਕੇਟ

ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡਾ ਮਿਸ਼ਨ ਚੰਦ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ’ਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਸ਼ਨ ਬਣ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ’ਚ ਪੂਰੇ ਯਕੀਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਵੀ 11 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂਨ ਮਿਸ਼ਨ ਲੂਨਾ-25 ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ ਲੂਨਾ-25 ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਰਾਕੇਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੂਨਾ-25 ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਰਤਾਕਰਸ਼ਣ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਜ਼ਮਾਤ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਜਮਾਤ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਦ ਦੀ ਆਰਬਿਟ ਫੜ੍ਹਨ ’ਚ 22 ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਹਾਲੇ ਅਸੀਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ।

ਚੰਦਰਮਾ ਤੱਕ ਪਹੰੁਚਣ ਲਈ ਐਨੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਗਤੀ | Space

ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਹ ਫਰਕ ਲੂਨਾ-25 ਅਤੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਲੂਨਾ-25 ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ’ਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੰਦ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਚ ਚੰਦਰਸਾਨ-3 ਲਈ ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਲੂਨਾ-25 ਵੱਲੋਂ ਇਹੀ ਯਾਤਰਾ ਦਸ ਦਿਨ ’ਚ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੂਨਾ-25 ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕੇਟ ਸੋਯੁਜ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੇ ਨਾਲ ਐਨੀ ਸਮਰੱਥਾਯੁਕਤ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰੂਸ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਲਾਂਚਿੰਗ ਰਾਕੇਟ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਰੱਥ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਤੱਕ ਪਹੰੁਚਣ ਲਈ ਐਨੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਿਆਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਜਮਾਤ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਪੇਸਕ੍ਰਾਫਟ ਨੂੰ ਸਲਿੰਗ ਸ਼ਾਟ ਤਕਨੀਕ ਜ਼ਰੀਏ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਜਮਾਤ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ‘ਚ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਇਹ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਡੋਰੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰਾਹ ’ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁਮਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਘੁਮਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖ਼ਰ ’ਚ ਉਸ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਛੱਡ ਦੇਣਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ’ਚ ਪੱਥਰ ਅਭਿਕੇਂਦਰ ਬਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਮਾਤ ਵੱਡੀ ਹੰੁਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ’ਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਰਤਾਕਰਸ਼ਣ ਬਲ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਅਭਿਕੇਂਦਰ ਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਰੋਤਰ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਅਰਥ ਆਰਬਿਟ ’ਚ ਘੁਮਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ’ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਲਾਇਨ ਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਜਮਾਤ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੂਜਾ ਬਦਲ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਘੱਟ ਕੱਟਣੇ ਪੈਣ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਜ਼ਮਾਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਿਰ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਾਂਚਿੰਗ ਰਾਕੇਟ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਸਾਡੀ ਰਾਕੇਟ ਤਕਨੀਕ ਐਨੀ ਉੱਨਤ ਹਾਲਤ ’ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਅਸੀਂ ਲੰਮੇ ਅਤੇ ਘੁਮਾਅਦਾਰ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਾਂ।

ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ

ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਅਤੇ ਲੂਨਾ-25 , ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਟੀਚੇ ਅਤੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ’ਤੇ ੳੱੁਤਰੇਗਾ ਜੋ ਕਿ ਭੂਗੋਲਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਦਭੁੱਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਿੱਧੀ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਮੁਕਾਬਲਾਤਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਰੋਵਰ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਚੌਦਾਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰੇਗਾ ਜਦੋਂਕਿ ਲੂਨਾ-25 ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-1 ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਮੌਜ਼ੂਦ ਖੱਡਿਆਂ ਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪਰਖ ਕੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਚੰਦ ’ਤੇ ਬਰਫ਼ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜ਼ੂਦਗੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿੰਨੇ ਫੀਸਦੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਹੀਲੀਅਮ-3 ਦੀ ਮੌਜ਼ੂਦਗੀ ਦੀਆਂ ਅਥਾਹ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਹੀਲੀਅਮ-3 ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸੀਮਿਤ ਅਤੇ ਅਤੱੁਲ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਹੀਲੀਅਮ-3 ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੁਹੱਈਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਸੈਰ ਇੱਕ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਬਨਣ ਦੀ ਉਮੀਦ

ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 100 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀਲੀਅਮ-3 ਮੌਜ਼ੂਦ ਹੈ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਸਿੱਲੀਕਾਨ, ਪੋਟੇਸ਼ੀਅਮ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ, ਆਇਰਨ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਤੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਖਣਿੱਜਾਂ ਦੀ ਮੌਜ਼ੂਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਵੀ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੇ ਮਕਸਦਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੱਦ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲੇ੍ਹਗੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਊ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਸੈਰ ਇੱਕ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਸਲ ’ਚ ਸਮੇਂ ਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁਕਾਮਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਪੁਲਾੜ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋਣ ’ਚ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਲੱਗਣਗੇ ਪਰ ਇਸ ’ਚ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਚੰਦ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਸੈਰ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਸ਼ੁਕਲਾ
(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜੀ ਦੇ ਸਪੇਸ ਸੂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਨਾਸਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ 2024 ਦੇ ਚੰੰਨ੍ਹ ਦੱਖਣ ਧਰੁਵ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੇਗਾ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਜਿਸ ਬ੍ਰਿਡੇਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਚੰਨ੍ਹ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਡਿਜਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਸਪੇਸਸੂਟ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। NASA

ਨਾਸਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ 2024 ਦੇ ਚੰਨ੍ਹ ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੇਗਾ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਲ, ਸਫੇਦ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇਹ ਸੂਟ ਦਬਾਅ ਪਰਿਧਾਨ ਅਤੇ ਇਕ ਜੀਵਨਦਾਈ ਬੈਕਪੈਕ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ  ਨੂੰ ਵਿਕੀਰਣ, ਜਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰੋਅੋਡੀਡਸ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗਾ। NASA

ਇਹ ਸੂਟ ਚੰਨ੍ਹ ਦੀ ਪਰਤ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਔਖੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ‘ਚ ਸਕਸ਼ਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਦੀ 2024 ਤੱਕ ਚੰਨ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਅਤੇ 2030 ‘ਚ ਮੰਗਲ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।

ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਮੀਸੈੱਟ ਤੇ 28 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੈਨੋ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੀਤੇ ਸਥਾਪਿਤ

ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ | ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੋਲਰ ਰਾਕੇਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਮੀਸੈਟ ਤੇ 28 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੈਨੋ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਰਾਕੇਟ ਪੀਐਸਐਲਵੀ-ਸੀ 45 ਨੇ ਆਪਣੇ 47ਵੇਂ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ 436 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰੀ ਅਮੀਸੈਟ ਤੇ ਲਿਥੁਆਨੀਆ, ਸਪੇਨ, ਸਵਿੱਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 28 ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੈਅ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ‘ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ 27 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਉਲਟੀ ਗਿਣਤੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਐਸਐਲਵੀ-ਸੀ 45 ਰਾਕੇਟ ਦਾ ਇੱਥੋਂ ਕਰੀਬ 125 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 9:27 ਮਿੰਟ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਸਰੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮੀਸੈਟ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬਿਜਲੀ ਚੁੰਬਕੀ ਸਪੈਕਟਰਮ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਪੋਲਟ ਰਾਕੇਟ ਪੀਐਸਐਲਵੀ-ਸੀ45 ਤੋਂ ਅਮੀਸੈਟ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ‘ਤੇ ਇਸਰੋ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ  ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਕੇ. ਸਿਵਨ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰ ‘ਚ ਕਿਹਾ, ਅੱਜ, ਪੀਐਸਐਲਵੀ ਸੀ 45 ਨੇ 748 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ‘ਚ ਇਸਰੋ ਨਿਰਮਿਤ ਅਮੀਸੈਟ ਦੇਨਾਲ ਹੀ 504 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ‘ਚ 28 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ‘ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਇਸਰੋ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹੈ

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।

ਖੇਤੀ, ਵਾਨਿਕੀ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਤੱਟੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਅੰਤਰਦੇਸ਼ੀ ਜਲ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜੁਟਾਈ ਜਾਵੇਗੀ

ਸ੍ਰੀਹਰਿਕੋਟਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪੀਐਸਐਲਵੀ-ਸੀ 43 ਪ੍ਰੀਖਣ ਯਾਨ ਦੇ 113 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਲੰਮੇ ਅਭਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖਰਕਾਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ 380 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰੀ ਐਂਡਵਾਸਡ ਅਰਥ ਆਰਬਜਰਵੇਸ਼ਨ ਹਾਈਪਰ ਸਪੈਕਟਰਮ ਇਮੇਜਿੰਗ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਤੇ 30 ਹੋਰ ਉਪ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ‘ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ

ਇਹ 30 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ 23 ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਨ ਪੀਐਸਐਲਵੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵੇਰੇ 9:58 ਮਿੰਟ ‘ਤੇ ਉਡਾਨ ਭਰੀ ਸੀ ਪ੍ਰੀਖਣ ਯਾਨ ਨੇ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਦੇ 17 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਇਮੇਜਿੰਗ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਧਰੁਵੀ ਸੌਰਸਥੈਤਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (ਪੀਐਸਓ) ‘ਚ 636 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਭੂ ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ 97.957 ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਉੱਡਾਨ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਐਸਐਲਵੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਗੇੜ ਦਾ ਇੰਜਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ 30 ਹੋਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ‘ਚ 504 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਇਸਰੋ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਭਿਆਨ ਸੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ 74 ਸੈਂਕਿੰਡ ਬਾਅਦ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜ ‘ਚੋਂ 10 ਸੈਂਕਿੰਡ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ‘ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਕੁੱਲ 113 ਮਿੰਟ ਲੱਗੇ

Punjabi News ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ‘ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ

ਇਸਰੋ ਨੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ 259 ਸੈਂਕਿੰਡ ‘ਚ ਕੀਤਾ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰੀਖਣ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, (ਏਜੰਸੀ/ਸੱਚ ਕਹੂੰ ਨਿਊਜ਼)। ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਆਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਭਾਰਤ  ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਇਸਰੋ ਨੇ ਇੱਕ ਕੈਪਸੂਲ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਸ੍ਰੀਹਰਿਕੋਟਾ ‘ਚ ਇਹ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੈਪਸੂਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਸਪੇਸ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਹਾਦਸੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਕਰੂ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮਾਡਲ ਕੈਪਸੂਲ ‘ਚ ਅਟੈਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਕੇਟ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਲਾਂਚ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕੈਪਸੂਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ‘ਚ ਤੈਅ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਉੱਤਰ ਗਿਆ’ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕੇ. ਸਿਵਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 259 ਸੈਂਕਿੰਡ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ‘ਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕੈਪਸੂਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਪੇਸਕ੍ਰਾਫਟ ‘ਚ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਾਦਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ‘ਚ ਏਅਰਪਲੇਨ ਮੋਡ ਵਾਲੇ ਪੁਲਾੜ ਕੈਪਸੂਨ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। (Capsule)

ਦੇਸ਼ ਨੇ ਪੁਲਾੜ (ਅੰਤਰਿਕਸ਼) ‘ਚ 31 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਭੇਜ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜਾਂ ‘ਚ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2016 ‘ਚ ਇਕੱਠੇ 20 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਛੱਡੇ ਗਏ ਸਨ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ਇਸਰੋ) ਦੀ ਚਰਚਾ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ‘ਚ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਬੇਸ਼ੱਕ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਰੋ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮੀ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਆਖਰ ਮਿਸ਼ਨ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ।

ਸੰਨ 1975 ‘ਚ ਪਹਿਲਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਪੀਐੱਸਐੱਲਵੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਵੀ ਇਸਰੋ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਹਨ ਇਹ ਤੱਥ ਹਨ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਖਰਚਿਆਂ ‘ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ਸਸਤੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਛੱਡ ਕੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸਰੋ ਨੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 3 ਅਰਬ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪੱਖੋਂ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਸਰੋ ਵੱਲੋਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਨ ਗੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਢੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ’ਚ ਝੋਨੇ ਲਈ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਅੱਜ ਤੋਂ

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਅਜੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ‘ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੁਣਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ‘ਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚੀਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚਿੰਗ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹੀ ਪੂਰੇ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਅੱਜ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜਾਂ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ‘ਚ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਹਾਦਸੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ‘ਚ ਜਾਨ ਗੁਆਈ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਠੋਸ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਿਕਲ ਸਕੇ ਤਾਜ਼ੀ ਘਟਨਾ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਹੈ ਪਵਨ ਹੰਸ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਢਾਂਚੇ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ  ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਸਰੋ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ GSAT-17  ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਏਰੀਅਨ 5 ਰਾਕੇਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਲਾਂਚਿੰਗ ਫਰੈਂਚ ਗੁਆਨਾ (ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ) ਦੇ ਸਪੇਸ ਪੋਰਟ ਕੋਰੂ ਤੋਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ 2.45 ਵਜੇਹੋਈ। ਇਸ ਦੇ 39 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਯਰੋ ਦੇ ਤੀਜੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਮਾਰਕ 3 ਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਵਧੀ

5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਇਸਰੋ ਨੇ ਜੀਐੱਸਐੱਲਡੀ ਐੱਮਕੇ 3 ਦਾ ਕਾਮਯਾਬ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਸੈੱਟ 19 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਮਾਰਕ 35000 ਕਿਲੋ ਭਾਰਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੀਐੱਸਏਟੀ 17 ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਇਸਰੋ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਕੇਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉੱਥੇ 23 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪੀਐੱਸਐਲਵੀ ਸੀ 38 ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕਾਰੋਟੈੱਟ ਦੇ ਨਾਂਲ 30 ਸੈਟੇਲਾਈਟਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਸਨ।