”ਹਾਏ ਅੱਲਾ, ਭਾਬੀਜਾਨ, ਭਾਬੀਜਾਨ,ਜ਼ਰਾ ਭਾਗ ਕੇ ਆਉ, ਦੇਖੋ ਅੱਬੂਜਾਨ ਕੋ ਕਯਾ ਹੋ ਗਿਆ?” ਸ਼ਕੀਨਾਂ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਘਰ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਡਿਉੜੀ ਲੰਘ ਕੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਕੁ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਲਟਕ ਰਹੇ ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਭਕਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਮੰਜੂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ ਤੇ ਖੁਦ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲੱਗੀ ਪਰ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪੰਖੇਰੂ ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਦੇ ਉੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਜੇ ਘੰਟਾ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੰਜੂ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਨੂੰ ਚਮਚੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ ਗਈ ਸੀ ਬੱਸ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ, ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ, ਕੀ ਬੱਚੇ, ਔਰਤਾਂ,ਬਜ਼ੁਰਗ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਦੇ ਘਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਬਿਜਨੌਰ ਦਾ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਵਸੋਂ ਵਾਲੇ ਨੀਮ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਣੀ ਕਿਹੜੀ ਨਦੀ ਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਈਦਾਂ ਤੇ ਦੀਵਾਲੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਦੀਵਾਲੀ ਤੇ ਈਦ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੇ ਸ਼ੀਰਖੂਰਮੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ‘ਚ ਬਣਦੀਆਂ ਸਨ ਇਹ ਰੀਤ ਕੋਈ ਅੱਜ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਨ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਸ ਖੁਦਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤਿੱਥ-ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਂਝੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ

”ਅਰੇ, ਕਹਾਂ ਮਰ ਗਏ ਥੇ ਸਭ ਕੇ ਸਭ? ਹਮ ਕਬ ਸੇ ਆਪਕੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਹੇਂ ਹੈ” ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਗੁੜ ਖਾਣ ਆਏ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀ ਬਾਲ ਸੈਨਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਗੁੜ ਖਾਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ? ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਮਾਦ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਣਕ ਵੱਢਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਕੱਢਣੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਕਾਨ ਬਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਸੱਥਰ ਵਿਛਿਆ ਹੋਵੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ

ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਰ 8-10 ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਏਨੀ ਕੁ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੰਬ, ਅਨਾਰ, ਅਮਰੂਦ, ਕੇਲੇ, ਮੌਸਮੀਆਂ, ਅੰਗੂਰ, ਬੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਫਲਾਂ ਦੇ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਛਾਂਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਦਰੱਖਤ ਤਾਂ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਈ-ਕਈ ਦਰੀਆਂ, ਬੋਰੀਆਂ, ਚਟਾਈਆਂ, ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਤਹਿ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਬਣੇ ਵਰਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਥੱਲੇ ਕਈ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਰ ਕੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਥੜ੍ਹੀਆਂ ‘ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਮੈਂਬਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਧੂ ਮੈਂਬਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਵੜਦੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਥੱਲੇ ਦੁਪਹਿਰਾ ਕੱਟਣ ਦਰੀਆਂ ਵਗੈਰਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ ਥੱਲੇ ਵਿਛਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਤ੍ਰੇਹ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਫਲ ਤੋੜ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਵਾਲੀ ਗੁੜ ਦੀ ਬਣੀ ਚਾਹ ਵੀ ਅਗਲੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਹੀ ਪੀਣੀ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਤਾਂ ਜਿਸ ਘਰ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ, ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਰੋਟੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਣੀ ਰੋਟੀ ਕਦੇ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੀ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, ”ਮੋਇਆ, ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਜਾਈਉ, ਵਰਨਾ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਅੰਮਾ ਮੁਝ ਸੇ ਨਰਾਜ਼ ਹੋਗੀ”

”ਸਲਾਮ-ਏ-ਏਕਮ, ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਕਹੀਏ ਕਿਧਰ ਕੋ ਜਾਨਾ ਹੁਆ? ਆਜ ਤੋ ਆਪ ਹਮਾਰੇ ਗਰੀਬਖਾਨੇ ਮੇਂ ਚਾਏ-ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਈਏਗਾ” ਅਬਦੁਲ ਗਫ਼ਾਰ ਖਾਂ, ਜੋ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਡਾਹੀ ਮੰਜੀ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਢੋਹ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ , ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਨੂੰ ਅਪਣੱਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ

”ਵਾਲ-ਏਕਮ-ਸਲਾਮ, ਮੀਆਂ ਜੀ, ਆਜ ਤੋ ਆਪ ਕੇ ਘਰ ਚਾਏ-ਨਾਸ਼ਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਕੇ ਜਾਊਂਗਾ” ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਨੇ ਅਬਦੁਲ ਗਫਾਰ ਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਬਦੁਲ ਗਫਾਰ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾਈ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਬੁੱਢੀ ਉਮਰੇ ਵੀ ਉਹ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰੌਣਕ ਸੀ ਉਸਨੇ ’47 ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਡਰਾਵਣੇ ਮੰਜ਼ਰ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖੇ ਸਨ ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਕੈਨਵਸ ‘ਤੇ ਉੱਤਰਦੇ ਤਾ ਉਹ ਕੰਬ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਸ਼ੁਕਰ ਇਹਨਾਂ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲੀਆਂ-ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦਿੱਤੀ ਅਬਦੁਲ ਗਫਾਰ ਖਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉੱਜੜ ਕੇ ਵੀ ਮੁਹਾਜ਼ਰ ਦੇ ਮੁਹਾਜ਼ਰ ਹੀ ਰਹੇ ਮਤਲਬ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਤਿਕਾਰ ਜਾਂ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਜ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਾਇੱਜ਼ਤ ਆਬਾਦ ਸਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਬ-ਆਦਾਬ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਾਲ-ਬੱਚੇਦਾਰ ਸਨ ਉਸਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਨਿਕਾਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸਦਾ ਸੋਚਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁੱਤਰ-ਧੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ‘ਤੇ ਰਾਤ-ਬਰਾਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆ-ਜਾ ਸਕਣ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਸੀ, ਉੱਚੇ ਇੱਟ ਨਾ ਰੱਖੀਏ ਤੇ ਧੀ ਨਾ ਦੇਈਏ ਦੂਰ, ਇੱਟ ਡਿੱਗੂਗੀ ਸੱਟ ਲੱਗੂਗੀ ਤੇ ਧੀ ਮਰੂਗੀ ਝੂਰ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਕੀਨਾਂ ਵੀ 10-15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲਿਦ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਸਵੇਰੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਪਿੰਡ ਆਈ ਸੀ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗਲੀ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਨੇੜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਅੜਿੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਧੀਆਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਪਲ ਦੋ ਪਲ ਹੀ ਸਹੀ, ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦੀਆਂ

ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਮੋਹਨ ਮਿਲਟਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਸੂਬੇਦਾਰ ਸੀ ਉਸਨੇ ਘਾਟ-ਘਾਟ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਸੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਖਾਸ ਰੁਤਬਾ ਸੀ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ, ਸ਼ੇਵ ਕੀਤੀ ਦਾਹੜੀ, ਉਸਦੇ ਭਰਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਰੋਹਬ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡਾ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਰਾਜ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਛੋਟਾ ਗਗਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਵੱਡੇ ਦੋਨੋਂ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਸੀ ਤੇ ਛੋਟਾ ਅਜੇ ਕੁਆਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਜੱਜ ਬਣ ਕੇ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਘਰ ਬੜਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਡੁੱਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਮਰੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ-ਡੁੱਲੀ ਰਸੋਈ ਤੇ Àੁੱਪਰ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਚੁਬਾਰੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਾਣ ਦੇ ਬਣੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮੰਜੇ ਡਾਹੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਉੱਪਰ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਪੱਖਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇਹ ਕਮਰਾ ਸਿਰਫ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ-ਉੱਠਣ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਅਖਰੋਟ ਵਰਗਾ ਸੀ,

ਉੱਪਰੋਂ ਸਖਤ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਰਮ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕਾਨਿਆਂ ਦਾ ਛੱਪਰ ਪਾ ਕੇ, ਖੁਰਲੀਆਂ ਵਗੈਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਤੂੜੀ-ਚਾਰੇ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਲੜਕੇ ਆਪਣੀ 15 ਵਿਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਹਿੱਸੇ-ਠੇਕੇ ‘ਤੇ ਦੇ ਛੱਡਦੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਿਰਫ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਮਹਿਰੇ ਦਾ ਖੇਤ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਹਿੱਸੇ-ਠੇਕੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਖਹਿਬੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਆਈ-ਗਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਮੁਨਾਸਿਬ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਹਿੱਸੇ-ਠੇਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਨਾਲ ਕਿੜ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗਾਹੇ-ਬਗਾਹੇ ਰਾਜ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਕੰਨ ਭਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ

”ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸ ਤਰਹਾ ਸੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਹਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਛੇ ਇੰਚ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪ ਕੇ ਖੇਤੋਂ ਕੀ ਤਰਫ ਬਢਾ ਰਹਾ ਹੈ, ਹਮੇਂ ਤੋ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੜਤਾ, ਪਰ ਏਕ ਦਿਨ ਆਪ ਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪ ਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਕੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ” ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਉਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ

”ਐਸਾ ਕਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹਮ ਸਭ ਯਹਾਂ ਏਕ ਪਰਿਵਾਰ ਕੀ ਤਰਹ ਰਹਤੇ ਹੈਂ” ਰਾਜ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ
”ਹਮੇਂ ਤੋ ਪਹਲੇ ਹੀ ਮਾਲੂਮ ਥਾ ਕਿ ਯਹਾਂ ਪਰ ਹਮਾਰੀ ਬਾਤ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਗਾ” ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਸਰੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ
”ਅਗਰ ਯਹ ਬਾਤ ਝੂਠ ਨਿਕਲੀ ਤੋ ਦੇਖ ਲੇਨਾ!” ਡਾਕਟਰ ਰਾਜ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਦੇ ਜ਼ਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਾ ਕੇ ਖੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਲਵਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਝੂਠ

ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਵੀ ਜੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਰੇੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਜ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰਾ ਫਿਰ ਵੀ ਹੱਡ-ਮਾਸ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਬ-ਦੱਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀ

”ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਹਿੰਮਤ ਕੈਸੇ ਹੁਈ ਹਮਾਰੇ ਖੇਤ ਕੀ ਔਰ ਬੜ੍ਹਨੇ ਕੀ?” ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਵੀ ਤੇ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੱਢੀਆਂ ਤੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਵਿਚਾਰਾ ਮਿੰਨਤਾਂ ਹੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ”ਭਾਈਜਾਨ, ਖੁਦਾ ਕੀ ਕਸਮ, ਹਮਨੇ ਕੋਈ ਭੀ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕਿਆ ਹੈ” ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਬਿਗਾਨੀ ਚੁੱਕ ਦੀ ਲੁੱਕ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਜੇ ਘਰ ਇਕੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਗੱਲ ਆਈ-ਗਈ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ,

ਪਰ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਰੌਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਬਦੁਲ ਗਫਾਰ ਖਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਭਰਾ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਗੱਲ ਪੰਚਾਇਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ-ਦੱਸ ਕੀਤੀ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਜਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹਿੱਸੇ-ਠੇਕੇ ਵਾਲੇ ਬੁਲਾ ਲਏ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ‘ਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਵੀ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ‘ਤੇ ਝੂਠੇ-ਸੱਚੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਪਰ ਜਦ ਪੰਚਾਇਤ ਵੱਲੋਂ ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਵੱਲੋਂ ਹਿੱਸੇ-ਠੇਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਤਨਕੀਹਾਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਭੂਤਰਿਆ ਹਜ਼ੂਮ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਬਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਰੰਜ਼ਿਸ ਕੱਢਣ ਲਈ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਖਿਲਾਫ ਭੜਕਾਇਆ ਸੀ ਰਾਜ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ

”ਅਬ ਘਰ ਚਲੋ” ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪੰਚਾਇਤ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਈ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਘਰ ਆ ਕੇ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਖੁੰਭ ਠੱਪੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ-ਪੋਤਰੇ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਪਰ ਆਪ ਚੌਧਰੀ ਇਸ ਨਮੋਸ਼ੀ ‘ਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਨਾ ਸਕਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੰਜਾ ਮੱਲ ਲਿਆ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੌਧਰੀ ਇਹ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਮੇਰਾ, ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਤੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ,

ਪਰ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਜਾਇਆਂ ਨੇ ਅੱਜ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਮਣਾਂ-ਮੂੰਹੀਂ ਵਜ਼ਨ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਦਰਕਿਨਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੌਜਵਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਭੁਲਾ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੁਣ ਇਹ ਸੋਚ ਛੱਡ ਦੇਵੋ ਪਰ ਸੋਚਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਡਾ ਜ਼ੋਰ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਠੱਲੀਏ ਇਹ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਇਹੀ ਸੋਚਦਾ ਇਸ ਜਹਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਰ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪਿਆਰ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਔਲਾਦ ਨੇ ਇਹ ਕੇਹਾ ਵਣਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਖੱਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਠਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ?

ਜਗਸੀਰ ਸਿੰਘ ਤਾਜੀ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮੋ. 99889-95533

ਹੋਲੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੰਗਦਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਭੁਲਾ ਦੇਈਏ , ਪਰ ਹੋਲੀ, ਸਮਾਜਿਕ-ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਹੁਣ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਰੰਗ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਉਦਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਲੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਮੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਫੱਗਣ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਹੋਲੀ ਦੀ ਧੂਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। (Holi 2025)

ਹੋਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੋਕ-ਨਾਚਾਂ ਨਾਲ ਹੋਲੀ ਦੇ ਰੰਗ ਉਡਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੋਲੀ ਖੇਡਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਲ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ। ਹੋਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਨੱਚਦੇ-ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੋਲੀ ਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਹੋਲੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋਸ਼ ਭਰਦੇ ਸਨ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਨਫਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਹੋਲੀ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਮੇਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। (Holi 2025)

ਰਸਮੀ ਜਿਹਾ ਰੰਗ ਅਤੇ ਗੁਲਾਲ

ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਛੱਡੋ, ਹੁਣ ਹੋਲੀ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਸਮੀ ਜਿਹਾ ਰੰਗ ਅਤੇ ਗੁਲਾਲ ਲਾਇਆ ਤੇ ਹੋਲੀ ਮਨਾਈ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋਲੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਹੁਣ ‘ਹੈਪੀ ਹੋਲੀ’ ਸਿਰਫ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। (Holi 2025)

ਹੋਲੀ ਤੋਂ ਠੀਕ 10-12 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਸਤਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਲੀ ਦੀ ਧੂਮ-ਧੜੱਕੇ ਨਾਲ ਹਰ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ ਹੋਲੀ ਲਈ ਚੰਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਗੇ ਕਿਸੇ ’ਤੇ ਰੰਗ ਸੁੱਟਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਪਿਆਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣ ’ਤੇ ਵੀ ਹੱਸਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਪਰਾਏ ਘਰ ਦੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਦਿਨ ਭਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਇੰਜ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚੀ।

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ | Holi 2025

ਹੁਣ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਸ ਨਹੀਂ ਬਚੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ’ਚ ਵੀ ਫਰਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਜੀਆ, ਪੁਰੀ-ਕਚੋਰੀ, ਆਲੂ ਦਮ, ਮਹਿਜੂਮ (ਖੋਆ) ਆਦਿ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਗੱਲਾਂ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਅਤੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਰੋਸੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਲਿਕਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸੱਤ ਫੇਰੇ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਦੀ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ। (Holi 2025)

ਦਾਦੀ-ਦਾਦੀ ਦੇ ਮੱਖਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਰ-ਘਰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡਣੀਆਂ। ਕਣਕ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੰਨ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ, ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੋਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਕੇਸੂ ਅਤੇ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਹੋਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਹੋਲੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਨਿੱਕਲਦੇ ਸਨ।

Holi 2025

ਨਾਲ ਹੀ ਢੋਲ ਵੱਜਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਹ ਮਜ਼ਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਨਫਰਤ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ ’ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਲ ਉਡਾ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣਾ।

ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ 40 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਹੀਨਾ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਖਬਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਵੇ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ, ਸਾਡੇ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਊਰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਬੋਝ ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਪਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰੀ ਭਾਵਨਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਲੀ ’ਤੇ ਸਮਾਜ ’ਚ ਵਧ ਰਹੀ ਨਫਰਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਲੋੜ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। (Holi 2025)

Diwali 2024: ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਸਜਾਵਟ, ਰੌਸ਼ਨੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ

ਲਾਲਟੇਨ ਅਤੇ ਲਾਈਟ: | Diwali 2024

ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਲਾਲਟੇਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ। ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਲਕਨੀ ’ਤੇ ਟੀਲਾਈਟ ਨਾਲ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਿਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਣੀ ਬਾਲਕਨੀ ਜਾਂ ਪੌੜੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰੰਗੀਨ ਲਾਈਟ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਛੋਹ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। Diwali 2024

ਰੰਗੋਲੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮੈਟ:

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਨੂੰ ਸਜਾਓ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਸਜਾਵਟੀ ਮੈਟ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਮੈਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਸਹੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ।

ਵਾਲ ਆਰਟ:

ਆਪਣੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਘਰੇ ਵਾਲ ਆਰਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗੋਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਾਲ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਮੈਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲ ਆਰਟ ਦਾ ਮੇਲ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਿਕ ਲੁੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੌਦੇ ਲਾਓ:

ਇੰਡੋਰ ਪੌਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਫੂਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਬਜਟ-ਅਨੁਕੂਲ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਧੇਰੇ ਬਣਾਵਟ ਲਈ ਬਨਾਉਟੀ ਗੁਲਦਸਤੇ ਜਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਤੀਲੇ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਲਾਓ:

ਸੁਗੰਧਿਤ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਰੂਪ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਚਮਕ ਅਤੇ ਸੁਖਦ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲਿਵਿੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਸਜਾਵਟੀ ਹੋਲਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਗੰਧਿਤ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਰੱਖੋ।

Read Also : Panchayat Elections Punjab: ਸਰਵਸੰਮਤੀ ਦੀ ਅਸਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

Ajab Gajab News: ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਕੁੰਡਲੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹਜਾਰਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ? ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਯਾਤਰੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ’ਚ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਫਵਾਹ ਹੈ।

Read This : Holiday: ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਇਹ 2 ਦਿਨ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ ਸਕੂਲ-ਕਾਲਜ਼

ਪਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਝਲਕ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 8 ਅਰਬ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਲਾਈਵ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ -2020–0414 ਨਾਂਅ ਦਾ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 4,000 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੂਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚਟਾਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਤਾਰੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। Ajab Gajab News

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸੂਰਜ ਵੀ 5 ਅਰਬ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਚਿੱਟੇ ਤਾਰੇ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਤੇ ਸੁੰਗੜ ਕੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਚ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਰਕਰੀ, ਵੀਨਸ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਗਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਬਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਖੋਜ ਨੇਚਰ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀ ’ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਬਚੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ… | Ajab Gajab News

ਖੋਜ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੇਮਿੰਗ ਝਾਂਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਫਿਲਹਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ 6 ਅਰਬ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਚੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ ਲਾਲ ਅਲੋਕਿਕ ਸੂਰਜ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਇੰਨੀ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਾਫ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਨਹੀਂ ਬਚਣਗੇ। ਹਰ ਕੋਈ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਧਰਤੀ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੱਥਰੀਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। Ajab Gajab News

2022 ’ਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ | Ajab Gajab News

ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2020 ’ਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਗਲੈਕਸੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ ਤੇ 25,000 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਾਰੇ ਦਾ ਇਹ ਚੱਕਰ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ’ਚ ਇੱਕ ਭੂਰਾ ਬੌਣਾ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੁਪੀਟਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲੋਂ 17 ਗੁਣਾ ਭਾਰਾ ਹੈ।

India Population: ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ, 12 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਵ ਸਾਲ 2036 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 152 (152.2) ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਕੜਾ ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ’ਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ 2023’ ’ਚ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

Read This : ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਤੋੜਿਆ ਚੀਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ

ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਸੁਧਾਰ | India Population

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ’ਚ 943 ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2036 ’ਚ 952 ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਪੁਰਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ’ਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ 2036 ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ .3 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 48.8 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 48.5 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।

ਵੋਟਿੰਗ ’ਚ ਵਧੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ

ਜਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 15ਵੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ (1999) ਤੱਕ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ 8 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧ ਕੇ 65.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 2019 ’ਚ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ 67.2 ਪ੍ਰਤੀਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਸਤ ਥੋੜੀ ਵੱਧ ਸੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ’ਚ ਵਧਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ। India Population

ਬਜੁਰਗਾਂ ਦੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗਿਣਤੀ | India Population

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 2011 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2036 ’ਚ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 60 ਸਾਲ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ’ਚ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ’ਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨੁਕਤੇ | India Population

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2036 ਤੱਕ 1522 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, 2011 ਦੇ 48.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਥੋੜੀ ਵੱਧ ਕੇ 48.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 2011 ਦੇ 943 ਤੋਂ 2036 ਤੱਕ 952 ਤੱਕ ਸੁਧਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਰ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2016 ਤੋਂ 2020 ਤੱਕ, 20-24 ਤੇ 25-29 ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ’ਚ ਉਮਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਰ ਲੜੀਵਾਰ 135.4 ਤੇ 166.0 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 113.6 ਅਤੇ 139.6 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਡੇਟਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਡਰ-5 ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 2015 ’ਚ 43 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2020 ’ਚ 32 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਰਾਂ ’ਚ ਵਾਧਾ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ, 2017-18 ਤੋਂ 2022-23 ਦੌਰਾਨ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 75.8 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 78.5 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 23.3 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 37 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ 55,816 ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪਸ ਦਾ 47.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ।

31 July ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਰਿਹਾ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਓ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਆਮ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਨਿੱਘ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਂਅ ਹੈ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ (Shaheed Udham Singh) ਉਰਫ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਰਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ 21 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਲਿਆ।

Shaheed Udham Singh essay in Punjabi

ਊਧਮ ਸਿੰਘ (Shaheed Udham Singh) ਦਾ ਜਨਮ 26 ਦਸੰਬਰ 1899 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੁਨਾਮ (ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਪਿਤਾ ਟਹਿਲ ਸਿੰਘ, ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਸੀ ਪਿਤਾ ਰੇਲਵੇ ਵਿਚ ਚੌਂਕੀਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਕਿਸਮ ਇਨਸਾਨ ਸੀ।

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ 1907 ਵਿਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਾਫੀ ਬਿਮਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮਿ੍ਰਤਸਰ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ ਅੰਮਿ੍ਰਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਾਫੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਦੇ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਮਿਲੇ ਜੋ ਉਹ ਸਮੇਂ ਰਾਗੀ ਸਨ ਟਹਿਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਟਹਿਲ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਚੰਚਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਸੀ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਸਿੱਖਣੇ | Shaheed Udham Singh essay in Punjabi

24 ਅਕਤੂਬਰ 1907 ਨੂੰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨੇ ਅੰਮਿ੍ਰਤਸਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਉੱਥੇ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਨ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਉੱਥੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮਿ੍ਰਤ ਛਕ ਲਿਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਰਜੀ ਦਾ ਕੰਮ, ਰੰਗ ਦਾ ਕੰਮ, ਕੁਰਸੀਆਂ ਬੁਣਨਾਂ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਗਿਆ। 1917-18 ਵਿੱਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸਦਮਾ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਅੰਦਰੋਂ ਕਾਫੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਫਿਰ ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

Shaheed Udham Singh essay in Punjabi

13 ਅਪਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰੋਲਟ ਐਕਟ ਅਤੇ ਡਾ. ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਅਤੇ ਸੈਫ ਉਦੀਨ ਕਿਚਲੂ ਦੀ ਗਿ੍ਰਫਤਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਜਲਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਚਾਨਕ ਬਿ੍ਰਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ ਗਵਰਨਰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜਲਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੇ, ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਹੇ ਡਾਇਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਮਹਿਜ਼ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਫੱੁਟ ਦੇ ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਟੈਂਕ ਖੜੇ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਤਾਬੜਤੋੜ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦਾ ਮੰਜਰ ਲਗਭਗ 10 ਤੋਂ 12 ਮਿੰਟ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।

Read Also : ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂਅ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ : ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਲਗਭਗ 1000 ਲੋਕ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਖੂਹ ਦੇ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਗੁਆ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਭਾਜੜ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲਗਭੱਗ 1500 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਇਸ ਮੰਜਰ ਨੂੰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ’ਤੇ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਉਹ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੇਠ ਦੱਬ ਗਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖੂਨੀ ਮੰਜਰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਮਾਰੇਗਾ ਤੇ ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੇਗਾ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਮਕਸਦ

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ 1920 ਵਿਚ ਅਫਰੀਕਾ, 1921 ਵਿਚ ਨਰੋਬੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿਚ ਮਕੈਨਿਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, 1924 ਵਿਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਜ਼ੁਰਮ ਵਿਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ 5 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟਣੀ ਪਈ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਉਹ ਬੁਹਤ ਉਦਾਸ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵੱਲ ਲੰਡਨ ਵੱਲ ਨੂੰ ਚੱਲ ਪਿਆ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਰਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ 1934 ਵਿਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੁਣ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸੀ ਕਈ ਵਾਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਓਡਵਾਇਰ ਨਾਲ ਟਾਕਰੇ ਹੋਏ ਪਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਵਾਜ਼ਿਬ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਕੈਕਸਟਨ ਹਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਦੋਸਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਮਕਸਦ ਮਿਲ ਗਿਆ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕੇ 13 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕੈਕਸਟਨ ਹਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭਾ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਓਡਵਾਇਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਆਪਣਾ ਕਮਸਦ ਇੰਜ ਕੀਤਾ ਪੂਰਾ

13 ਮਾਰਚ 1940 ਨੂੰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੈਕਸਟਨ ਹਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉੱਥੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਪਿਸਤੌਲ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਮੀਟਿੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 3 ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਢੇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮੱਚ ਗਈ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗਿ੍ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਗਭਗ 21 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਅੰਦਰ ਮੱਚਦੇ ਭਾਂਬੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

Shaheed Udham Singh essay in Punjabi

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚਾਕੂ ਤੇ ਕੁਝ ਗੋਲੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ 5 ਜੂਨ 1940 ਨੂੰ ਜੱਜ ਨੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਸਫਾਈ ਮੰਗੀ ਗਈ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ, ‘‘ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਮੈਂ ਮਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸੌ ਹੋਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ’’ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੈਨਟਨਵਿਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 31 ਜੁਲਾਈ 1940 ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਨਵਿਲ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਵਿਚ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਅੱਜ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਆਓ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲੀਏ ਅੱਜ ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸਮਾਜ ਦਾ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਬੁਰਾਈ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਗੈਂਗਵਾਦ, ਗਾਣਿਆਂ, ਫੋਕੀ ਟੋਹਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ ਸੋ ਆਓ! ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਰਾਹ ਪਈਏ ਬਦਲਾਅ ਅਸੀਂ ਘਰ ਬੈਠ ਕੇ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਾਂ ਪਰ ਬਦਲਾਅ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲ ਕੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਮਿਲੇਗਾ।

ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਖਡਿਆਲ
ਮੋ. 89680-65293

ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿਹੰਮਾਰ। ਸਾਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਰਹੱਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਖੋਜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਪੇਸਐਕਸ ਦੇ ਸੀਈਓ ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਵੀ ਮੰਗਲ ’ਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸੁਪਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਨਜਰ ਆਵੇਗਾ। ਮੰਗਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜਦੀਕੀ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ। (Elon Musk)

ਸਗੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਭੇਦ ਜਾਣਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਚਾਲਕ ਦਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।10 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ 30 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਉੱਥੇ ਪੂਰੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਦਰਅਸਲ, ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਕਸ ਹੈਂਡਲ ’ਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਬਾਰੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। (Elon Musk)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Body Donation: ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੇਰਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲੱਗਿਆ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਲੇਖੇ

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਲੱਗ ਗਈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ 2002 ’ਚ ਸਪੇਸਐਕਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤਰਲ ਪ੍ਰੋਪੇਲੈਂਟ ਰਾਕੇਟ ਨੂੰ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਸਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਰਸ ਓਏਸਿਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਲਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਏਲੋਨ ਮਸਕ ਪੁਲਾੜ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿਹਰਾ ਹੈ। (Elon Musk)

https://twitter.com/cb_doge/status/1790687316291485890?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1790687316291485890%7Ctwgr%5E2461f3101ae19ee1104d16ba8b0eaaf9c7975c67%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.sachkahoon.com%2Felon-musks-big-claim-about-mars%2F

ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਮੰਗਲ ’ਤੇ ਜੀਵਨ | Elon Musk

ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਭਿਲਾਸੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਬੋਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੰਗਲ ’ਤੇ ਵਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਮਸਕ ਦੀ ਸਮਾਂਰੇਖਾ ਰਾਕੇਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ’ਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਸਪੇਸਐਕਸ ਦੀ ਸਟਾਰਸ਼ਿਪ, ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ, ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਸਟਾਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਮਨੁੱਖੀ ਮੌਜ਼ੂਦਗੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ, ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮਾਲ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। (Elon Musk)

ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ | Elon Musk

ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਪਤਲਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਜਾਂ ਭੂਮੀਗਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ’ਚ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਢਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਪਿਮੈਂਟ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੇ। (Elon Musk)

ਪਰ ਟੀਚਾ ਮੰਗਲ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਾਲਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾਕਾਰਤਾ ਧਰਤੀ ਦਾ 38 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ’ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਮੰਗਲ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ’ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਤਾਪਮਾਨ ਸਿਫਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਥਰਮਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਜਰੂਰੀ ਹੋਣਗੇ। (Elon Musk)

ਮਸਕ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧਾਰ | Elon Musk

ਮਸਕ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਖਿਰਕਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਛੋਟੇ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਕਈ ਸਫਲ ਮਿਸ਼ਨਾਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਕੱਲੇ, ਕਠੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਾਂਰੇਖਾ ਅਭਿਲਾਸੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਸਕ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਮੰਗਲ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਸਤੀਕਰਨ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਗਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਸਪੇਸਐਕਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਾਢ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ। (Elon Musk)

Earth : ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਹਮਾਰ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਰਹੱਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਵੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਕੀਮਤੀ ਖਣਿਜ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਧਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਕੀਮਤੀ ਖਜਾਨੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਅੱਜ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕੇ ਅਨਮੋਲ ਖਜਾਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਭੂਗੋਲ ਵਿਸੇ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਕਸਰ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। (Treasure)

ਚਾਰ ਪਰਤਾਂ ’ਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਧਰਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ | Treasure

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਭੇਦ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦੁਰਲੱਭ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕੀਮਤੀ ਵੀ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਛਾਲੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਸਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਹੈ।

‘‘ਜੇਲ੍ਹ ’ਚ ਹੋਏ ਨੇ ਕਈ ਕਤਲ! ਤਿਹਾੜ ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ’’

ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਤ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜੀ ਪਰਤ ਪਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਛਾਲੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੋਸ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਤ ਦੀ ਮੋਟਾਈ 2,900 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਪਰਤ ਬਾਹਰੀ ਕੋਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਕੋਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂਟਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਰਲ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਨਿਕਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਲਗਭਗ 2,300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਮੈਂਟਲ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪਰਤ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਰ, ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਠੋਸ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਨਿਕਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਤ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਲਗਭਗ 1,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

ਧਰਤੀ ’ਚੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ

ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ’ਚ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ’ਚ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰੇਡੀਅਮ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਤੱਤ ਹੈ। ਹੀਰਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੀਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ’ਚੋਂ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੀਮਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਹੀਰੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਰਤਨ ਪੰਨਾ ਵੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਤਾਂ ’ਚ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਧਰਤੀ ਹੇਠ ਪਲੈਟੀਨਮ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਸੋਨਾ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਬਿਕ (ਰੁਬੇਲਾਈਟ) ਜਾਂ ਰੂਬੀ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰਤਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੰਗ ’ਚ ਲਾਲ ਹੈ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਡੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ’ਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੜਿ੍ਹਆ ਹੋਵੇਗਾ।

School Holiday : ਕੋਲਕਾਤਾ (ਏਜੰਸੀ)। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਬੋਰਡ ਆਫ ਸੈਕੰਡਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸੂਬੇ ’ਚ ਸੱਤ ਪੜਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 19 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ, ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ, ਅਲੀਪੁਰਦੁਆਰ ਤੇ ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ 16 ਤੋਂ 20 ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ’ਚ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ, ਕਲਿੰਗਪੋਂਗ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਨਾਜਪੁਰ ’ਚ 26 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ। (School Summer Vacation)

ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ’ਚ ਵਿਗੜੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਚਿੰਤਾ

ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖੇਤਰ 24 ਤੋਂ 27 ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਡਬਲਯੂਬੀਬੀਏਐੱਸਈ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਬਾਕੀ ਪੰਜ ਪੜਾਵਾਂ ਲਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਸਮੇਤ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਲਜ 6 ਮਈ ਤੋਂ 2 ਜੂਨ, 2024 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ 9 ਤੋਂ 20 ਮਈ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਗੇੜਾਂ ਕਾਰਨ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ (ਸੀਏਪੀਐਫ) ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। (School Summer Vacation)

ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਇੰਨੇ ਦਿਨ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਸਕੂਲ, ਵੇਖੋ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, 23 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 13 ਅਪਰੈਲ 2024 ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਮਾਂਕਨ ਤੇ ਦਾਖਲਾ ਸਮਾਰੋਹ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਨਵਾਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੈਸ਼ਨ 1 ਅਪਰੈਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਪਰੈਲ ਦਾ ਮਹੀਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। (School Summer Vacation)

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਇੰਤਜਾਰ | School Summer Vacation

ਅਸਲ ’ਚ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇਸ਼, ਖੇਤਰ ਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤਹਿ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ’ਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਰਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਟੇਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਬੋਰਡ, ਸੀਬੀਐਸਈ, ਆਈਸੀਐਸਈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰਾਜ ਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਣ, ਇਸ ਲਈ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਬਾਰੇ। (School Summer Vacation)

ਇਹ ਹਨ ਅਪਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ | School Summer Vacation

• 7 ਅਪਰੈਲ : ਐਤਵਾਰ
• 11 ਅਪਰੈਲ ਈਦ : ਅਲ ਫਿਤਰ (ਵੀਰਵਾਰ)
• 13 ਅਪਰੈਲ : ਦੂਜਾ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ/ਵਿਸਾਖੀ/ਛਠ ਪੂਜਾ
• 14 ਅਪਰੈਲ : ਐਤਵਾਰ/ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਜਯੰਤੀ
• 17 ਅਪਰੈਲ : ਰਾਮ ਨੌਮੀ (ਬੁੱਧਵਾਰ)
• 21 ਅਪਰੈਲ : ਐਤਵਾਰ
• 28 ਅਪਰੈਲ : ਐਤਵਾਰ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ (Cold drink) ਪੀਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਚਿੰਗਮ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ। ਜੋ ਖਬਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਜੀ ਹਾਂ! WHO ਦੀ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ’ਚ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਅਤੇ ਚਿੰਗਮ ’ਚ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੰਸਥਾ ਇੰਟਰਨੈਸਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ’ਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਈਏਆਰਸੀ ਦੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਧਿਐਨ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ | Cold drink

ਖੋਜ ’ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ ਅਤੇ ਚਿਊਇੰਗ ਗਮ ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਲੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਓਨਾ ਹੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਾਣੋ 2015 ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਈ ਰਿਪੋਰਟ | Cold drink

ਆਈਏਆਰਸੀ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੰਸਥਾ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗਲਾਈਫੋਸੇਟ, ਜੋ ਕਿ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਨਾਲ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਵਾਈ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਪੱਤੇਦਾਰ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ’ਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ’ਚ ਵੀ ਕੇਸ ਚੱਲੇ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਪੀਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ।

ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ | WHO

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕੋਲਡ ਡਿ੍ਰੰਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰ ਵਧਣਾ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕੋਲਡ ਡਿ੍ਰੰਕਸ ’ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਖੰਡ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀ ’ਚ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਨੈਟਵਰਕ (Network) ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੀ ਹਾਂ! ਬੱਸ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਵਾਈਫਾਈ ਕਨੈਕਟ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਜੀਓ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਯੂਜਰਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੈਸਲਿਟੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਜੀਓ ਵਾਈਫਾਈ ਕਾਲਿੰਗ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੀਚਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਕਾਲ ਕਰ ਸਰਦੇ ਹੋ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਈਫੋਨ ਯੂਜ਼ਰ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਆਪਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਇਲ ਡਾਟੇ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਈਫਾਈ ਕਾਲਿੰਗ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੇਠਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਨੇਬਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਾਲਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਮੱਧਮ ਪੈਂਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਲੋਅ

ਜੇਕਰ ਐਂਡਰਾਉਡ ਯੂਜਰ ਹੋ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਦੇ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ’ਤੇ ਵਾਈਫਾਈ ਕਾਲਿੰਗ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਰਵਿਸ਼ ਇਨੇਬਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਏਅਰਟੈਲ ਯੂਜ਼ਰ ਹੋ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਇਸ ਫੀਚਰ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਏਅਰਟੈਲ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸੁਵਿਧਾ ਸਿਰਫ ਏਅਰਟੈਲ ਫਾਈਵਰ ਕਨੈਕਸਨ ’ਤੇ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਅੱਗੇ ਕਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। (Network)

ਬਾਲ ਬਜਟ (Child Budget) ਪੇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਮੰਗ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ, ਬਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਕਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੰਗ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਏ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚਾਲੇ ਛੁੱਟ ਗਈ, ਤੈਅ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਟੀਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਚੇ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਕਟਾਂ ’ਚ ਘੇਰਿਆ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ, ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝੇ ਕੀਤਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਭਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਬਜਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਬਜਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ ਇੱਕਦਮ ਵੱਖਰਾ ਬਜਟ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧੇਗੀ। ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਬਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਾਡੇ ਆਸਰੇ ਹੰੁਦੇ ਹਨ, ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਮ ’ਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ | Child Budget

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖੁਦ ਨੋਟਿਸ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ’ਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ’ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਅੱਵਲ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਇਹ ਦੋ ਵਾਜ਼ਿਬ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬੱਚਾ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜਵਾਨੀ ’ਚ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧਰ ਲੈਂਦਾ। ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ’ਚ ਇਸ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 25,448 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬਜਟ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਾਰ 267 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਲੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਬਜ਼ਟ ਤਾਂ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹੈ

ਉਮੀਦ ਸੀ ਆਮ ਬਜਟ 2023-24 ’ਚ ਬਾਲ ਬਜਟ (Child Budget) ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਓਦਾਂ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਬਜਟ ਤਾਂ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧਿਆ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਬਜਟ ਸਾਂਝਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਪਸ ’ਚ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵੀ ਵੱਖ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਬਜਟ ਵੀ ਭਾਰਤ ’ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਇਸ ’ਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਬਜਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬਜਟ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕੰਮਾਂ ’ਚ ਵਰਤ ਲਿਆ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ | Child Budget

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬਜਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੇਕਰ ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਬਜਟ ਨਾਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਆਉਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬੀਤੇ ਦੋ ਬਜਟ, 2021-22 ’ਚ 85,712.56 ਕਰੋੜ ਤੇ 2022-23 ’ਚ 92,736.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਰੋਨਾ ਦਰਮਿਆਨ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਬਜਟ ਘੱਟ ਪੈ ਗਏ ਸਨ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਬਜਟ ’ਚ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ’ਚ ਕਰੀਬ 740 ਏਕਲਵਿਆ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ 38 ਹਜ਼ਾਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਡਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣਾ ਸੀ ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਓਦਾਂ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਯੋਜਨਾ ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਵਧੀ ਨਹੀਂ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮਨੀਟਰਿੰਗ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਣਾ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਆਦੀਵਾਸੀ ਸੂਬੇ ਜਿਵੇਂ ਝਾਰਖੰਡ, ਉੜੀਸਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸਰਾਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਸਕੂਲ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਆਦੀਵਾਸੀ ਬੱਚੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਧੁਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਬਜਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਫਿਰ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ’ਚ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ?

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ | Child Budget

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੋਕ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਉਠਾਉਦੇ, ਦੂਜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਜਿੰਮਾ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ ਹੰੁਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਦੂਹਰੀ-ਦੂਹਰੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੰੁਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਐਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ’ਚ ਮੰਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ’ਤੇ ਉਨਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਜਿੰਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ ਬਾਲ ਬਜਟ ਦੀ ਮੰਗ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਜਟ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਜਿਵੇਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੋਣ ਇਹ ਕੰਮ ਪੰਚਾਇਤ ਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਵਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਇਸ ਲਈ ਚੰਗੀ ਟੀਮ ਤੇ ਵੱਡੇ ਬਜਟ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਵੇਗੀ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਜਦੋਂ ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਰੂਮ, ਪ੍ਰੀਸਿਸਨ ਫਾਰਮਿੰਗ, ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਲਾਟ ਬਲੇਗੀ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ’ਚ ਮਸਤ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਕੂਲ ਵੱਲ ਭੱਜਣਗੇ।

ਕਈ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਨੇ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈਂਟਰਲ ਅਡਾੱਪਸ਼ਨ ਰਿਸੋਰਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਜਿਹੀਆਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ 168 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵੰਡੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਕੋਈ ਅਤਾ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਭਾਵ 2022-23 ’ਚ ਵੰਡੇ 25,172 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ’ਚੋਂ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ’ਚ ਖਰਚ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ। ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਤੰਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਗੀਆਂ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੰਤਰਾਲਾ ਵੀ ਤੇ ਬਜਟ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਜਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਬਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ। ਕੋਈ ਅਨਾਥ ਨਹੀਂ ਅਖਵਾਏਗਾ, ਬੱਚੇ ਭੀਖ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣਗੇ, ਚਾਈਲਡ ਕ੍ਰਾਈਮ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਕਲੰਕ ’ਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।

ਡਾ. ਰਮੇਸ਼ ਠਾਕੁਰ
(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)