CM Mann Tirath Yatra Scheme: (ਮਨੋਜ ਗੋਇਲ) ਘੱਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾ’ ਤਹਿਤ ਅੱਜ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਹਲਕਾ ਹਲਕਾ ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ ਤੋਂ ਐਮਐਲਏ ਕਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜ਼ੀਗਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਵਿਰਾਸਤ ਸੇਵਾ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇੰਚਾਰਜ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੰਨਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ।

ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਤਾਵਾਂ- ਨੇ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ’ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਯਤਨ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

Travel Tips: ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਤਦੇ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖਰਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹੇ ਤੇ ਜੇਬ ’ਤੇ ਬੋਝ ਨਾ ਪਵੇ। ਸਹੀ ਯੋਜਨਾ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿਕਲਪ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਵਿੱਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਪਹਿਲਾਂ ਬਜਟ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ  

ਕਿਸੇ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉਸਦੀ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਜਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਭੋਜਨ, ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਕਮ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬੇਲੋੜੇ ਖਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ : ਖਰਚ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਸਾਧਨ | Travel Tips

ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਵਿੱਤੀ ਉਪਕਰਣ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨਾ ਹੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਵਰਤੋ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ: ਸਹੂੁਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ

ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਧੂ ਵਿੱਤੀ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੇ ਖਰਚਿਆਂ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਿਵਾਰਡ ਪੁਆਇੰਟਸ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਵਰਗੇ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਕਰਜ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।

Read Also : ਜਰਮਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਲੁਫਥਾਂਸਾ ਨੇ 20 ਹਜ਼ਾਰਾ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਾਣੋ ਕਾਰਨ

ਯੂਪੀਆਈ ਅਤੇ ਨਕਦ: ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਓ

ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਆਈ ਨੇ ਛੋਟੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਥਾਂ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਕਦ ਰਕਮ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਗਦੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।

ਬਚਤ ਦਾ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ | Travel Tips

ਦੋਸਤਾਂ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਝੇ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਟਲ, ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਸਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਐਪਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। Travel Tips

12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰਸੁਰਜੀਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ : ਸਪੀਕਰ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ

• ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਜਨ ਹੇਠ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ : ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ ਹੈੱਡ ਬਲਤੇਜ ਪੰਨੂ

Punjab News: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ/ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ (ਲੁਧਿਆਣਾ)। ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਪੇਂਡੂ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਉਛਾਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਮੀਰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਜਸਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ’ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀਆ। ਸਟੇਡੀਅਮ ’ਚ ਬੈਠੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ/ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੋਰਦਾਰ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। Punjab News

ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਐਥਲੈਟਿਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਲੜੀ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ’ਚ ਹਾਕੀ ਮੈਚ, ਕਬੱਡੀ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਥ੍ਰੋ, 100 ਮੀਟਰ ਸਪਿ੍ਰੰਟ, ਟੰਗ ਆਫ ਵਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਬਾਜੀਗਰ ਸ਼ੋਅ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪੇਂਡੂ ਐਥਲੈਟਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਸਮੂਹਾਂ, ਰਾਜ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਚਾਖਚ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਕਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵਜੋਂ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪੰਜਾਬ ਜਾਨਵਰਾਂ ’ਤੇ ਜੁਲਮ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ (ਪੰਜਾਬ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2025 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਧਾਨਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵੀ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚਣਗੀਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜੀਏ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਜਦੋਂ ਰੀਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭਟਕਣਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Punjab News

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ ਹੈੱਡ ਸ੍ਰੀ ਬਲਤੇਜ ਪੰਨੂ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਸਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸੁਰੂਆਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ’ਚ ਇੱਕ ਤਾਜਾ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਭਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪੇਂਡੂ ਓਲੰਪਿਕ ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੇ ਵਿਜਨ ਤਹਿਤ, ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਾਨਦਾਰ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ’ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਖ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ।’ ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੈਨ, ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ) ਅਮਰਜੀਤ ਬੈਂਸ, ਐਸਡੀਐਮ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੂਰਬੀ ਜਸਲੀਨ ਕੌਰ ਭੁੱਲਰ, ਐਸਡੀ.ਐਮ ਉਪਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਾੜ, ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਰਮਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਡ ਅਫਸਰ ਕੁਲਦੀਪ ਚੁੱਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

Albert Museum Jaipur: ਵਿੱਦਿਅਕ ਯਾਤਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭਾਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ, ਧਰਮ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਅਕ ਟੂਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿੱਦਿਅਕ ਟੂਰ ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਗਿਆ

ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਜ਼ਾਇਬ ਘਰ, ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਲਬਰਟ ਹਾਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ:

1876 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਲਬਰਟ ਐਡਵਰਡ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਐਡਵਰਡ 7ਵੇਂ) ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਵਾਈ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਮਮੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਕਾਰਪੇਟ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਡੋ-ਪੱਛਮੀ ਫਿਊਜ਼ਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ।

ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ : | Albert Museum Jaipur

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਜਾਂ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 1876 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਦਭੁੱਤ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਸ਼ੈਲੀ:

ਸਰ ਸੈਮੂਅਲ ਸਵਿੰਟਨ ਜੈਕਬ ਅਤੇ ਮੀਰ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਇੰਡੋ-ਸੈਰਾਸੈਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ, ਇਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਜ਼ਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ:

ਸਵਾਈ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਇਬ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, 1887 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ:

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ, ਧਾਤੂ, ਚਾਂਦੀ, ਪਿੱਤਲ, ਤਾਂਬਾ, ਕਾਂਸੀ, ਸੰਗਮਰਮਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਨਾਜ਼ੁਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ।

ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ:

ਹਾਲਵੇਅ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਐਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਹੇਲੀ, ਬੰਦੂਕਾਂ, ਖੰਜਰਾਂ, ਬਰਛਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਕੂਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਧ-ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ, ਦਾਗ-ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਸੈਨਿਕਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੋਮ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਲਘੂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

Read Also : ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ

ਕਾਰਪੇਟ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਵਸਤਰ:

ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਗਏ ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜੇ, ਲੇਸ ਵਰਕ, ਗੋਟਾ ਵਰਕ, ਬੰਦਿਸ਼ ਵਰਕ, ਸੰਗਾਨੇਰੀ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਕੋਟਾ ਡੋਰੀ ਅਤੇ ਕਢਾਈ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਝਲਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਅ:

ਉੱਥੇ ਆਪਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲਾਈਵ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ 16 ਗੈਲਰੀਆਂ ਹਨ

ਮਿਸਰੀ ਮਮੀ ਅਦਭੁੱਤ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ:

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਕਰਸ਼ਣ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਮਮੀ ਦਾ ਸਾਰਕੋਫੈਗਸ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਅਤੇ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਮਮੀ ਦਾ ਐਕਸ-ਰੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ:

ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੀਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਚਮਕਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ, ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਦੇ ਕਟੋਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੱਕ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਨਮੋਹਕ ਦ੍ਰਿਸ਼:

ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹਰ ਰਾਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਰੰਗੀਨ ਲਾਈਟਾਂ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਮਨੀ, ਗੁਲਾਬੀ, ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਅਵਨੀਸ਼ ਲੌਂਗੋਵਾਲ
ਸ. ਸ. ਸ. ਸਕੂਲ ਬਡਬਰ (ਬਰਨਾਲਾ)
ਮੋ. 78883-46465

Diwali UNESCO Recognition: ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਅਮੂਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਜਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਾਨਵਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸੱਚ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਦੀਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਉਤਸ਼ਵ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ, ਸੱਭਿਅਚਾਰਕ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਉਜਾਲਾ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਸਾਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਣਾ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਾਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਅਰਥ ਕੇਵਲ ਦੀਵੇ ਬਾਲ਼ਣਾ ਜਾਂ ਘਰ ਸਜਾਉਣਾ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। Diwali UNESCO Recognition

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Kotkapura News: ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਖੋਹ ਦੀ ਵਾਰਦਾਤ ਦਾ ਚੰਦ ਘੰਟਿਆਂ ’ਚ ਖੁਲਾਸਾ

ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਉਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਅੰਧਕਾਰ ’ਚੋਂ ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਦਰ ਚਾਨਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਨਣ ਅਤੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਵਿਹਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਯੁੱਧਿਆ ’ਚ ਰਾਮਪੌੜੀ ’ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜਗਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਊਰਜਾ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਸੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀਵਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਸਾਗਰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਜਿਉਂਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹੈ।

ਜਿੰਨੀ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੇ ਯੁਨੇਸਕੋ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਇਆ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤਾਂ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ’ਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ’ਚ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਆਗਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ’ਚ ਮਹਾਂਵੀਰ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਿਰਵਾਣ ਦਾ ਦਿਨ, ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ’ਚ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਬੌਧ ਰਵਾਇਤ ’ਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦਾ ਸਾਰ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ਅੰਧਕਾਰ ’ਤੇ ਚਾਨਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਇਹ ਵਿਆਪਕਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਸੱਭਿਅਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। Diwali UNESCO Recognition

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮੁੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਯੋਗ, ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ, ਕੁੰਭ, ਰਾਮਲੀਲਾ, ਵੈਦਿਕ ਜਾਪ ਆਦਿ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸੂਚੀ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੀਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਦੀਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਦੀਵਾ ਕਰੋੜਾਂ ਘਰਾਂ ’ਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮੇਂ ਸਨਮਾਨ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫਿਰ ਹੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਚਾਨਣ ਪੁੱਜੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਜਵਲ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਜੰਗ, ਤਣਾਅ, ਕੱਟੜਤਾ, ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜੀ ਅਤੇ ਡਰ ’ਚ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ’ਚ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੀਵਾ ਵੀ ਸੰਘਣੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਦਭਾਵ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। Diwali UNESCO Recognition

ਦੀਵਾਲੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਆਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਾਫਟ ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ’ਤੇ ਨਵਾਂ ਰੁਤਬਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਯੋਗ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵੀ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਗਵਾਈ ਕਰਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ ਵਸੂਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਮੰਤਰ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਾਨਤਾ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। Diwali UNESCO Recognition

ਦੀਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਆਸ਼ਾਵਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਸਮਾਜ ’ਚ ਏਕਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰ ਦਾ ਚਾਨਣ ਬੁਝਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਯੁੂਨੇਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪੇ੍ਰਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕ ਜਰੀਏ ਜੋੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦੂਰੀ ਵੀ ਵਧਾਈ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਦੀਵਾਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਹਿ ਹੋਂਦ, ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ’ਤੇ ਵੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਯੁੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤੀ ਉਤਸਵ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਇਹ ਉਹ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ ਜੋ ਬੀਤੇ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਰਹੇਗੀ। Diwali UNESCO Recognition

ਹੁਣ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਇਸ ਉਜਵਲ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁੂਲ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਇਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦਰਜਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਉਤਸ਼ਵ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਇਸ ਦਾ ਚਾਨਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜੇ, ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਾਂਝੀ ਨੈਤਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ
ਲਲਿਤ ਗਰਗ

Ludhiana News: ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੇ ‘ਮਿਸ਼ਨ ਚੜਦੀ ਕਲਾ’ ਤਹਿਤ ਸਾਰਸ ਮੇਲਾ ਬਣੇਗਾ ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਆਸ: ਡੀਸੀ

Ludhiana News: ਲੁਧਿਆਣਾ (ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਗਹਿਲ)। ਵੱਕਾਰੀ ਸਾਰਸ ਮੇਲਾ-2025 (Saras Mela) ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਆਮਦਨ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਆਏ ਤਬਾਹਕਾਰੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਹੜ ਰਾਹਤ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੈਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਉਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੜਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੱਦੇ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰਸ ਮੇਲਾ-2025 ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਥੀਮ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਅਦੁੱਤੀ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਟੁੱਟ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਜ਼ਿਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਹੜ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਰੌਜ਼ਾਨਾ ਸਟਾਰ ਨਾਈਟਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲੀਏ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇਸ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰਸ ਮੇਲਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਸ਼ੁੱਧ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਮੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੇ ‘ਮਿਸ਼ਨ ਚੜਦੀ ਕਲਾ’ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਰਸ ਮੇਲਾ ਬਣੇਗਾ ਹੜ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਆਸ। ਉਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 10 ਰੋਜ਼ਾ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। Ludhiana News

Read Also : ਬਾਰਿਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ

ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਸ ਮੇਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਮੀਰ ਕਾਰੀਗਰ ਵਿਰਾਸਤ, ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਜਸ਼ਨ 4 ਤੋਂ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪੀ.ਏ.ਯੂ.) ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਲ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਗੇ।

Rajasthan Tourism: ਜੈਪੁਰ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾਰੂਥਲਾਂ, ਉੱਚੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਮਾਰੂਥਲ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਵਾਲਾ, ਸਗੋਂ ਹਰਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਾਗੜ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ – ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਅਤੇ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਝੀਲਾਂ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਝਾਅ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਅਣਛੂਹੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਗੜ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਹਰੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਜਗਮੇਰੂ ਪਰਬਤ – ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਜਗਮੇਰੂ ਪਰਬਤ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹੋ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੰਘਣਾ ਜੰਗਲ, ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬੇਅੰਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਹੋਮਸਟੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ‘ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹੀ ਨਦੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਕਈ ਸਥਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹੀ ਡੈਮ (ਮਾਹੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ): ਵਿਸ਼ਾਲ ਡੈਮ, ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਫੋਟੋ ਫਰੇਮ ਵਾਂਗ ਹੈ। – ਕਾਗੜੀ ਪਿਕਅੱਪ ਵੇਅਰ: ਸੁੰਦਰ ਝਰਨੇ ਵਰਗਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਕਨਿਕ ਲਈ ਆਦਰਸ਼।

ਚਾਚਾ ਕੋਟਾ: ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਗਮ | Rajasthan Tourism

ਇਸਨੂੰ “ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਸਕਾਟਲੈਂਡ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਆਪਣੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਘਾਟ: ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਥਾਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਪੂਰੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ ਮੰਦਿਰ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਸਗੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੋਜ ਦਾ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। Rajasthan Tourism

ਡੂੰਗਰਪੁਰ: ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ | Rajasthan Tourism

ਡੂੰਗਰਪੁਰ, ਜਿਸਨੂੰ “ਪਹਾੜੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਮਹਿਲਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਝੀਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਅਤੇ ਮਾਹੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਵਲ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੈਪ ਸਾਗਰ ਝੀਲ, ਬਾਦਲ ਮਹਿਲ, ਜੂਨਾ ਮਹਿਲ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ “ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ” ਨੂੰ ਉਦੈਪੁਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਪ ਸਾਗਰ ਝੀਲ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਗੈਪ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਬਾਦਲ ਮਹਿਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਗੜ ਅਤੇ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: UPSC Coaching: ਯੂਪੀਐੱਸਸੀ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ’ਚ ਕੋਚਿੰਗ ਬਣੀ ਸੁਫ਼ਨਾ, ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਅਧੂਰਾ

ਵਾਗੜ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਭੀਲ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਲੋਕ ਗੀਤ, ਨਾਚ, ਪੇਂਟਿੰਗ (ਪਿਥੌਰਾ) ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਅਧਾਰਤ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੇਤਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਖੇਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਠੋਸ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਮੌਕੇ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਗੜ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇੱਥੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Lost Punjabi Heritage: ਮੈਂ ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਸਾਂ। ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਘਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਖੂਹੀ ਸੀ। ਦਾਦਾ ਜੀ ਖੂਹੀ ਕੋਲ? ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਦੇ, ਇਹ ਖੂਹੀ ਏ। ਲੋਕ ਇੱਥੋਂ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਸ ਨਾਲ ਖੂਹੀ ’ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਜਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਰਤਨ ਨਾਲ ਖੂਹੀ ’ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਕਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਉੱਪਰ ਲੱਜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਬੋਕਾ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਹਲਟੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਖੂਹੀ ਦੇ ਇਸ ਪੱਕੇ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦਿਆਂ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਊਠ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਬਲਦ ਰੇੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਊਠਾਂ ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਲਈ ਰੁਕਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Punjab Heritage Restoration : ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹਵੇਲੀ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ 30 ਫੀਸਦੀ ਮੁਕੰਮ…

ਮੈਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ, ਇਹ ਕੀ ਏ? ਉਹ ਦੱਸਦੇ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਊਠ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉੱਭਰਵੀਂ ਬੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਥੂਹ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮਾਸ ਦੇ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਈਡਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ, ਇਹ ਊਠਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਦਾਦੇ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਇਹ ਊਠਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਊਠ ਦੀ ਧੌਣ ਉੱਪਰ ਪਾਈ ਇਸ ਪਟੀ ਨੂੰ ਬੀਡੀਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਊਠ ਦੀ ਪੂਛ ਹੇਠਾਂ ਪਾਏ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇਸ ਦਸਤੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਲੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ’ਤੇ ਪਾਏ ਇਹਨਾਂ ਰੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਰੱਸੇ ਨੂੰ ਨਾੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਰਾ-ਚਾਰਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਊਠ ਦੀ ਢੂਈ ਉੱਪਰ ਪਾਏ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਪਲਾਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਣੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲੰਮੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਕਾਠੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਰਾਤ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਇਸ ਲੰਮੀ ਸ਼ਤੀਰੀ ਨੂੰ ਹਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਲ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਤੋਤਾ ਹਲ, ਉੱਲਟਵਾਂ ਹਲ ਤੇ ਮੂਰਖੀਆ ਹਲ। ਜਿਸ ਹਲ ਨਾਲ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਊਠ ਦਾ ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਾਈ ਇਸ ਬਰੀਕ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਤੌਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੌਣੇ ਨਾਲ ਬੰਨੀ ਆ ਲੰਮੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਮੁਹਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਊਠ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਆ ਰੱਸੀ ਦਾ ਜਾਲ ਛਿੱਕਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਧੌਣ ’ਤੇ ਪਾਏ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਦਾਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਕੀ ਏ? ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। Lost Punjabi Heritage

ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਪੰਜਾਲੀ ਹੈ। ਬਲਦ ਦੀ ਧੌਣ ’ਤੇ ਰੱਖੀ ਆ ਕਮਾਨਨੁਮਾ ਲੱਕੜ ਜੂਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਆਖਦੇ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁਣਗੇ। ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪਹਿਰ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾ ਜੋਤਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੂਜਾ ਪਹਿਰ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਜੋਤਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਘਰੋਂ ਘਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਦਾਦੀ ਜੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਰਖਾ ਕੱਤ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਪੁੱਛਦਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਏ। ਦਾਦੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਚਰਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੂਤ ਕੱਤਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੂੰ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਪੂਣੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਣੀਆਂ ਤੋਂ ਸੂਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਆ ਰੂੰ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। Lost Punjabi Heritage

ਮੈਂ ਗੋਲਾਕਾਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ , ਦਾਦੀ ਇਹ ਕੀ ਏ? ਉਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ, ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਫੱਟੇ ਹਨ, ਦੋਵਾਂ ਫੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਚੌਂਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਆ ਫੱਟੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਝੇਰੂ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਖੇ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਹੱਥੀ ਹੈ। ਖੰਭੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਖੜ੍ਹੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਮੁੰਨੇ ਹਨ। ਮੁੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰੀਆ ਗੁਝ ਹੈ। ਹੱਥੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਖੇ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਤੀ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਮਾਲ੍ਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਰਖੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਖੰਭਨੁਮਾ ਲੱਗੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਨੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੱਕਲਾ ਕਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਮਖਾਂ ਜੜੀਆਂ ਹਨ। ਬੈੜ ਤੱਕਲੇ ਉੱਪਰ ਸੂਤ ਲਪੇਟ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਬੈੜਾਂ ਤੱਕਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚਮੜੇ ਦੀ ਪੱਚਰ ਦਮਕੜਾ ਹੈ। ਫੱਟਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਇਆ ਧਾਗੇ ਦਾ ਜਾਲ ਕਸਣ ਹੈ। ਤੱਕਲੇ ਉੱਪਰ ਲਪੇਟੇ ਸੂਤ ਦੇ ਇਸ ਗੋਲੇ ਨੂੰ ਗਲੋਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਾਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲਈ ਮਾਂ ਕੋਲੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।ਦਾਦੀ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। Lost Punjabi Heritage

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਖੇ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਨੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਖੂਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਖੂਹੀ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਪਾਕੇ ਪੂਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦਾਂ ਹਾਂ। ਕਿੱਧਰੇ ਵੀ ਊਠ, ਬਲਦ ਤੇ ਹਾਲੀ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਦਾਦਾ ਜੀ ਵੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਅੱਖਾਂ ’ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰਦੇ ਹਨ। ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਥਕ-ਥਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੇਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਗੁਰੂਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। Lost Punjabi Heritage

ਮੋ. 96469-05801
ਮਾਸਟਰ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਜਟਾਣਾ

ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ :ਤਰੁਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੌਂਦ | Punjab Heritage Restoration

Punjab Heritage Restoration: (ਅਨਿਲ ਲੁਟਾਵਾ) ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ ਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਤਰੁਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੌਂਦ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹਵੇਲੀ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਿਧਾਇਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਵ ਮਾਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਪੀਕਰ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕੀਮਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰੋਹਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਉਦਮ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਕਰੀਬ 30 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਹਰ ਇੱਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਂਝੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਦਿੱਖ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਰਸੇ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਉਦਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ : ਡੀਐਸਪੀ

ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਤਰੁਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੌਂਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਤਨ, ਮਨ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਾਨ੍ਹੇਕੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਮੌਕੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਵ ਮਾਨ ਨੇ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਵਿਰਾਸਤੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚੋਂ 11 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੈੱਕ ਵੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ। Punjab Heritage Restoration

ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਟ੍ਰੈਵਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਵੇਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ | Rajasthan News

Rajasthan News: (ਸੱਚ ਕਹੂੰ ਨਿਊਜ਼) ਜੈਪੁਰ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਲਈ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੀ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Jasprit Bumrah: ਆਈਪੀਐਲ 2025 ’ਚ ਐਮਆਈ ਬਨਾਮ ਆਰਸੀਬੀ ਮੈਚ ਤੇ ਬੁਮਰਾਹ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਜਾਣੋ ਕੌਣ ਕਿਸ ’ਤੇ ਹੈ ਭਾਰੀ

ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ‘ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਟ੍ਰੈਵਲ ਬਾਜ਼ਾਰ (GITB) 2025’ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਵੇਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ MICE (ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ) ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇਗਾ।

ਸਵਾਲ: GITB 2025 ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ MICE (ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ) ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। GITB 2025, ਜੋ ਕਿ 4 ਤੋਂ 6 ਮਈ ਤੱਕ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 99 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 280 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੂਰ ਆਪਰੇਟਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਯਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।

ਸਵਾਲ: ਇਸ ਵਾਰ GITB ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਸ ਹੋਵੇਗਾ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਹਰ ਸਾਲ GITB ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ 11,000 ਤੋਂ ਵੱਧ B2B ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੂਰ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਣੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, “ਮੀਟ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਕਨਕਲੇਵ” ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ MICE ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਈਫਾ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ GITB ਲਈ ਕੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੇ IIFA 2025 ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। GITB 2025 ਵੀ ਇਸੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਸਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਤੇ ਇਵੈਂਟ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਹਵੇਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕ ਸਾਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵੇਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਕਰ, ਝੁੰਝੁਨੂ ਅਤੇ ਚੁਰੂ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਾਡੀ ਤਰਜੀਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੀਕਰ ਦੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਹਵੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। Rajasthan News

ਸਵਾਲ: ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਹਵੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਸਾਡੀ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਦੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੰਭਾਲ ਉਪ-ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਅਸੀਂ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਓਪਨ-ਏਅਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਸਵਾਲ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਕੀ ਹੈ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਸਾਡਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

• MICE ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਸਕੇ।
• ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ, ਸਥਾਨਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ।
• ਟਿਕਾਊ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?
ਦੀਆ ਕੁਮਾਰੀ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ, ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਹੱਬ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ। Rajasthan News

ਸਰਕਾਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਖਰ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗੀ : ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ

Punjab News: (ਖੁਸ਼ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੂਰ) ਪਟਿਆਲਾ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਵਿਖੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੁਟੀਕ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਰਨ ਬਾਸ- ਪੈਲੇਸ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਅੱਜ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਟਲ ਡੈਸਟੀਨੇਸ਼ਨ ਵੈਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਖੋਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ। ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹੋਟਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਟਿਆਲਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀ ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਠਹਿਰ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਨਿੱਘੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹੋਟਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੈਸਟੀਨੇਸ਼ਨ ਵੈਡਿੰਗ ਲਈ ਤਰਜ਼ੀਹੀ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਹੋਟਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Army Day: ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਵਰੁਣ ਧਵਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ‘ਅਸਲੀ ਨਾਇਕਾਂ’ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸਲਾਮ

ਮਾਨ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਰਗੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਗੋਆ, ਜੈਪੁਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ), ਮੈਕਲੌਡਗੰਜ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਗਾਮੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। Punjab News

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਅਨਮੋਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚੀਆਂ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਜੀ.ਵੀ.ਕੇ. ਪਾਵਰ ਤੋਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਅਨਮੋਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਕੌਡੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ‘ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਤਰੁਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੋਂਦ, ਅਜੀਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ, ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਜੌੜਾਮਾਜਰਾ, ਗੁਰਲਾਲ ਘਨੌਰ, ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਮਾਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸਿੰਘ, ਬਲਤੇਜ ਪੰਨੂ, ਮੇਅਰ ਕੁੰਦਨ ਗੋਗੀਆ, ਤੇਜਿੰਦਰ ਮਹਿਤਾ, ਰੋਹਿਤ ਅਰੋੜਾ ਤੇ ਜੀ.ਐਮ ਦੀਪਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਰ ਹੋਣਗੇ ਵਿਕਸਤ | Punjab News

ਸੂਬੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੀ।

ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਗਲੀ ਹੋਵੇਗਾ ਨਿਰਮਾਣ

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਗਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਕੌਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਏਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ 850 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਗਲੀ ਮੌਜੂਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਤੋਂ ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਤੱਕ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਲੀ ਕੌਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।

ਮੇਲਾ ਮਾਘੀ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ | 14th january 2025

14th january 2025: ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਤੇ ਸੇਧਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਭਰ ਵਿਚ ਗੁਰੁੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਨੇਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਾਘੀ ਮੇਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਬਰ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ ਸਮਾਜ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਏ ਸਨ।

ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੀ ਅੱਜ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਜਗ੍ਹਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ 40 ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਖਿਲਾਫ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਂਅ 40 ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀਸਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੁਕਤਸਰ ਆਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਐ। ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਾਘੀ ਮੇਲੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ, ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। 14th january 2025

ਇਹ ਖਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Farmers Meeting: ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹੋਈ ਸਾਂਝੀ ਮੀਟਿੰਗ, ਜਾਣੋ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ, ਸਰਹੰਦ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਟਿੱਡੀ ਦਲਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਕਿਲੇ੍ਹ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਡਟ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖਾ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਛਾਪਾਮਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਪਸਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਆਖਰ ਵਿਚ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜੇਬ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗੀ। ਔਰੰਗਜੇਬ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਸਰਹੰਦ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਧਰ ਕਿਲੇ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਸ਼ਨ-ਪਾਣੀ ਮੁੱਕਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਖ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਰਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਡੋਲ ਗਏ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮਬਲ ਐਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ, ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਸਿੱਖ ਜਦ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਤੇ ਹੋਰ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਲਾਹਨਤਾਂ ਪਾਈਆਂ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚੂੜੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਘਰ ਬੈਠੋ, ਅਸੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ।

ਤਾਂ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੀਬੀਆਂ ਤੋਂ ਖਰੀਆਂ ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਖੇਰੂੰ-ਖੇਰੂੰ ਹੋਣ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਨੇ ਹਲੂਣਾ ਖਾਧਾ, ਅਤੇ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਮੁੜ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ-ਮਰਨ ਲਈ ਚੱਲ ਪਏ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਵੀ ਮਰਦਾਵੇਂ ਭੇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਛੱਡਣ, ਛੋਟੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ, ਆਦਿ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਜਦੋਂ ਮਾਲੂਮ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਹੋਰ ਵੀ ਖੌਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ-ਪੁਛਾਂਦੇ ਜਿੱਧਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਗਏ ਸਨ, ਉੱਧਰ ਨੂੰ ਚੱਲ ਪਏ। ਉੱਧਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ, ਮਾਛੀਵਾੜਾ, ਕਨੇਚ, ਆਲਮਗੀਰ, ਹੇਰ, ਲੰਮੇ, ਰਾਏਕੋਟ, ਦੀਨਾ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਹੰਦ ਵਜ਼ੀਦ ਖਾਨ ਭਾਰੀ ਲਾਮ-ਲਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 14th january 2025

ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ (ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ) ਨਜ਼ਦੀਕ ਉਸ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਯੋਗ ਸਮਝਿਆ। ਇੱਧਰ ਮਾਝੇ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜੱਥਾ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਜ਼ੀਦ ਖਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਨ ਲਈ ਮੋਰਚੇ ਸੰਭਾਲ ਲਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਅਪਣਾਈ ਯੁੱਧ ਨੀਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜ ਵੀ ਉਸੇ ਪਾਸੇ ਝੁਕ ਗਈ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਮਾਤਾ ਭਾਗ ਕੌਰ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇੱਕਦਮ ਅਚਾਨਕ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਟਿੱਬੀ ਤੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗਏ। ਸਿੱਖ ਅਜਿਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਲੜੇ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਾਜੜ ਪੈ ਗਈ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਾਰ ਖਾ ਕੇ ਭੱਜ ਉੱਠੇ ਤੇ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਫਤਿਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 40 ਸਿੱਖ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਬੱਜਰ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ, ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜੋ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ 40 ਸਿੱਖ ਵੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ।

ਕਿ ਢਾਬ ਕੰਢੇ ਜਖ਼ਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਆਪਣੇ ਜਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ਼ਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੂਰਬੀਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜੂਝੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਪੰਜ ਹਜਾਰੀ, ਸੱਤ ਹਜਾਰੀ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪਲੋਸਿਆ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਬੜੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਹਾਰਿਆ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਅਤਿਅੰਤ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਐਨੇ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਸਹਿਕਦਾ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਿਆ। 14th january 2025

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਲਏ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਉੱਤਮ ਭਾਗ ਹਨ’ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਰੰਤੂ ਜੇ ਆਪ ਤੁੱਠੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੇੜ ਤੇ ਬਿਖੜੇ ਹਾਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਸਮੇਤ ਜੋ 40 ਸਿੱਖ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇ ਆਏ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਚਿਤਾਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬੇਦਾਵੇ ਵਾਲਾ ਕਾਗਜ ਪਾੜ ਕੇ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੋ।

ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੂੰਹੋਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਬੜੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੁੂਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਕਮਰਕੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਬੇਦਾਵੇ ਵਾਲਾ ਕਾਗਜ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅੰਤਲੀ ਭਾਵਨਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮੁਕਤਸਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਥਾਂ ਲੱਕੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਚਿਖਾ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਦਾਵੇ ਵਾਲਾ ਕਾਗਜ਼ ਪਾੜ ਕੇ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ, ਉੱਥੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ 40 ਮੁਕਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤਸਰ ਅਤੇ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਸ਼, ਕੌਮ, ਹੱਕ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਖਾਤਰ ਲੜੀਆਂ ਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਉਸ ਅਕਾਲਪੁਰਖ ਦੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗਰੀਬਾਂ, ਨਿਆਸਰਿਆਂ, ਮਜ਼ਲੂੂਮਾਂ ਨੂੰ ਲਤਾੜਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਾਬਰਾਂ ਦਾ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਡਟ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। 14th january 2025

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਰ ਝਲਕਾਰਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਨੇ੍ਹਰੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਰਾਹ-ਦਸੇਰਾ ਬਣਦਾ। ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਨੂੰ 40 ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਕੌਮ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਵਾੳਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਘੀ ਦਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਅਤੇ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸੀ੍ਰ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆ ਕੇ 40 ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਲਹੂ ਭਿੱਜੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਜਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਮੇਲਾ ਮਹੀਨਾ-ਮਹੀਨਾ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਇਹ ਮੇਲਾ ਹਫਤਾ ਕੁ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀ੍ਰ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
ਮੋ. 98726-00923
ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ