ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ’ਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਲਖ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸੰਵਾਦ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਦਲਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ’ਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਜੀਤ ਡੋਭਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ 25 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ ’ਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਾਂਗ ਯੀ ਨਾਲ ਹੋਈ 25ਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਠੋਸ ਆਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਹੱਦਬੰਦੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਛੇਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਦੁਵੱਲੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਡੋਭਾਲ ਦੀ ਬੀਜਿੰਗ ਯਾਤਰਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਉਸ ਵਿਆਪਕ ਸਵਾਲ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਦੁਵੱਲੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਧੇਰੇ ਫੌਜ ਸੰਪਰਕ-ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਦੋ ਵਧੇਰੇ ਫੌਜ ਫੋਨ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ ਸਰਹੱਦੀ ਵਪਾਰ, ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਜੀਤ ਡੋਭਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਚੀਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ’ਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਮ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ 25ਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਡੋਭਾਲ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਦਾ ਹੈ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੂਫੀਆ ਤੰਤਰ ’ਚ ਰਹੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਖੂਫੀਆ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬਉੱਤਰ, ਸਿਕਿੱਮ, ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ’ਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸੰਤੁਲਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। Ajit Doval Diplomacy

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Punjab News: ‘ਮਾਵਾਂ-ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ’ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ 70.92 ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਲਾਭ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ

ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਸਖਤਾਈ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਗੱਲਬਾਤ ਉੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਰਜੀਕਲ ਕਾਰਵਾਈ, ਬਾਲਾਕੋਟ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਡੋਕਲਾਮ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਯਤਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ 2026 ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਮਾਨਿਆ ਤਿਲਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਲਾਹਿਆ ਸੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੌਰ ਸਾਲ 2020 ’ਚ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਦੀ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ’ਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਟੜੀ ’ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। Ajit Doval Diplomacy

ਉਸੇ ਸਾਲ ਕਜਾਨ ’ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿੰਨਪਿੰਗ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ’ਚ ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮੱਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਹੀ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਡੋਭਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਦਸੰਬਰ 2024 ’ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁਣ 25ਵੇਂ ਦੌਰ ਤੱਕ ਪੁੱਜੀ ਹੈ ਇਸ ਵਾਰ ਅੱਠ ਬਿੰਦੂਆਂ ’ਤੇ ਬਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਹੱਦਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨਾ, ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ’ਤੇ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਜਰੀਏ ਦੀ  ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਪਰਕ ਤੰਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹਨ  ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਚੌਂਕੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਬੈਠਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕੈਲਾਸ਼-ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮੁੜ-ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ, ਸਰਹੱਦੀ ਵਪਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣਾ ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ 2026 ’ਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਲਿਪੂਲੇਖ ਅਤੇ ਨਾਥੂਲਾ, ਦੋਵਾਂ ਮਾਰਗਾਂ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।

25ਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਤਿੰਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਰਹੱਦੀ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਇਹ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨੀਂਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸ਼ੀ ਜਿੰਨਪਿੰਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵੀ ਹੈ ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ’ਚ 12-13 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿੰਨਪਿੰਗ ਦੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਹੋਵੇਗੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸੌ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਫਫ਼ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇਹ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ) 
ਲਲਿਤ ਗਰਗ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਏਜੰਸੀ)। ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਕਸ-ਮਿੱਲ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਮਤਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਰਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸਟਾਕ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਈ ਸਰਗਰਮ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਐਕਸ-ਮਿੱਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਅਤੇ ਕਿਆਸਅਰਾਈਆਂ  ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਸਲ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।

Read Also : ਚੰਨੀ ਧੜੇ ਦੀ ਰੈਲੀ ’ਚ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜੇ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਸਟਾਕ ਤਸਦੀਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਡ ਦਾ ਸਟਾਕ ਸੀ। ਇਸ ਤਸਦੀਕ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ‘ਛੋਟੀ ਵਿਕਰੀ’ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕੋਟੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੇਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖੰਡ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟਾਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਜ਼ਾਰ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਬੇਲੋੜਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮਿੱਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਕਮੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਮਾਸਿਕ ਕੋਟਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਖੰਡ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਫੀਸਦੀ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਮਾਤਰਾ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਿੱਲ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਤੋਂ ਖੰਡ ਭੇਜਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।

Uttarakhand Alert: ਦੇਹਰਾਦੂਨ/ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ, (ਸੱਚ ਕਹੂੰ ਨਿਊਜ਼/ਹਿੰ.ਸ.)। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਢਲਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਅਚਾਨਕ ਉੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ, ਬਰਫ਼ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਫ਼ਤ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਦੁਖਾਂਤ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਸਬਕ ਦੋਵੇਂ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਨਦੀ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਜੋਖਮ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਪੁਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, ਉੱਪਰਲੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਦੇ ਫਟਣ ਵਾਲੇ ਹੜ੍ਹਾਂ (ਜੀਐਲਓਐਫ), ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟਣ ਜਾਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਆਈਸਬਰਗ ਦੇ ਖਿਸਕਣ ਨਾਲ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Price Hike Protest: ਫਰੀਦਕੋਟ ’ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਰੋਸ ਮਾਰਚ

ਉਤਰਾਖੰਡ ਵੀ ਇਸ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅਲਕਨੰਦਾ, ਭਾਗੀਰਥੀ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਪਿੰਡਾਰ ਅਤੇ ਧੌਲੀਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਝਰਨਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉੱਪਰਲੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਮੰਤਰੀ ਮਦਨ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਇੱਕ ਆਫ਼ਤ-ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ, ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵੀ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਵਾਧੂ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ, ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਜ਼ਰੂਰੀ :ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੜਕਾਂ, ਪਣ-ਬਿਜਲੀ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਪੀਐਸ ਬਿਸ਼ਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1894, 1970 ਅਤੇ 2013 ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੜ੍ਹ-ਸੰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਹਾਅ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੈਪਿੰਗ, ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੁਨਰਵਾਸ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ :

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ, 1894 ਦੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1970 ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ 2013 ਦੇ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਆਫ਼ਤ ਤੱਕ, ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1970 ਦੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮੋਲੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਚਮੋਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2013 ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਾਰਿਸ਼, ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਦਰਿਆਈ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਮੇਤ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਸੀ।

7 ਫਰਵਰੀ, 2021 ਨੂੰ, ਰੈਣੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਆਈ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਧੌਲੀਗੰਗਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ। ਰੈਣੀ ਅਤੇ ਤਪੋਵਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜੋਖਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਧਾਰਾਲੀ ਅਤੇ ਥਰਾਲੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

MSG Bhartiya Khel Gaon: ਸਰਸਾ (ਸੱਚ ਕਹੂੰ ਨਿਊਜ਼)। ਸ਼ਾਹ ਸਤਿਨਾਮ ਜੀ ਗਰੀਨ ਐਸ ਵੈਲਫੇਅਰ ਕਮੇਟੀ (Shah Satnam Ji Green S Welfare Committee Games) ਦੇ ‘ਗਰਵ ਦਿਵਸ’ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਦੋ ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਐਮਐਸਜੀ ਭਾਰਤੀ ਖੇਲ ਗਾਂਵ ’ਚ ਆਗਾਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸਤਿਨਾਮ ਜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਖੇਡ ਕੋਚਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਸੈਂਕੜੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ‘ਅਰਦਾਸ ਬੇਨਤੀ ਦਾ ਭਜਨ’ ਬੋਲ ਕੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ’ਚ ਪੂਜਨੀਕ ਗੁਰੂ ਸੰਤ ਡਾ. ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇੰਸਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੁਰਾਤਣ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਮੌਡੀਫਾਈ ਕਰ ਕੇ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ‘ਕਿਡਸ ਏਜ਼ ਵਾਰੀਅਰ’ ਵਰਗ ’ਚ (ਭਾਈ-ਭੈਣਾਂ) ਲਈ ਰਿਲੇਅ ਰੇਲ ਤੇ ਵਨ ਲੈਗ ਰੇਸ ਸਮੇਤ ਕੲਂ ਰੌਚਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ’ਚ ਭਾਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

🏆 ਕਿਡਸ ਏਜ ਵਾਰੀਅਰ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ

1. ਰਿਲੇਅ ਰੇਸ 4x50 - (ਭਾਈ)
2. ਵਨ ਲੈਗ ਰੇਸ (ਇੱਕ ਲੱਤ ’ਤੇ ਦੌੜਨਾ) - ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ

🏆 ਟੀਨ ਏਜ਼ ਵਾਰੀਅਰ ਦੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ

1. 4x100 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਰੇਸ - (ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ)
2. ਵਨ ਲੈਗ ਰੇਸ (ਇੱਕ ਲੱਤ ’ਤੇ ਦੌੜਨਾ) - (ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ)
3. 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ - (ਭਾਈ ਦੇ ਭੈਣਾਂ)

🏆 ਸ਼ਾਹ ਸਤਿਨਾਮ ਜੀ ਗਰੀਨ ਐਸ ਵੈਲਫੇਅਰ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ

1. ਗੁੱਲ ਸਟਿੱਕ (ਭਾਈ)
2. ਬਾਸਕੀਟ ਬਾਲ  (ਭਾਈ)
3. 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ (ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ)
4. ਭਾਲਾ ਸੁੱਟਣਾ (ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ)
5. ਇੱਕ ਪੈਰ ’ਤੇ ਦੌੜਨਾ (ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ)
6. 4x100 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਰੇਸ (ਭਾਈ ਤੇ ਭੈਣਾਂ)
7. ਅੰਨ੍ਹਾ ਝੋਨਾ (ਸਿਰਫ਼ ਭੈਣਾਂ)

Read Also : ਮਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇੰਸਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਇੰਸਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਲਾਏ ਬੂਟੇ

China Earthquake News: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ,(ਸੱਚ ਕਹੂੰ ਨਿਊਜ਼/ਆਈਏਐਨਐਸ)। 

1:13 ਵਜੇ (ਬੀਜਿੰਗ ਸਮੇਂ) ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸਿਚੁਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਲੋਂਗਚਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 5.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਸੀਈਐਨਸੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, 'ਚਾਈਨਾ ਡੇਲੀ' ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ 29.23 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ 105.22 ਡਿਗਰੀ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Pm Modi News: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰੱਖੜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ

ਸੀਈਐਨਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੂਚਾਲ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਜਨਤਕ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਮਾਊਂਟੇਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਆਈਸੀਆਈਐਮਓਡੀ) ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 47 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ "ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ" (ਪੀਡੀਜੀਐਲਐਸ) ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਝੀਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਆਊਟਬਰ੍ਸਟ ਹੜ੍ਹ (ਜੀਐਲਐਫ) ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਦਰਿਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੜ੍ਹ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਭੂਚਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 47 ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 25 ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਝੀਲਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹੇਠਲੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 

26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 469 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 977 ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਹੜ੍ਹ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੋਦੇ ਨੇ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ, ਲਹੇਂਡੇ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਨੇਪਾਲ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਸੁਵਾਗਧੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤਿਮੁਰੇ ਪਿੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਵਸਨੀਕ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। 

Pm Modi News: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, (ਹਿੰ.ਸ.)। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਕਸ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਦੋ ਪੋਸਟਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇੱਕ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਲੋਕ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਿਵਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਲਿਆਵੇ। ਪਿਆਰ, ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਬੰਧਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਇਹ ਹੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Nepal Floods: ਨੇਪਾਲ 'ਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਫਸੇ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਭੇਜਿਆ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅੱਜ, ਸਾਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਅਮੀਰੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਿਆਨ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਹਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖਾਸ ਦਿਨ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸਦੀਵੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਚੇਨਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਭਵਨ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਟੀਮ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਠਮੰਡੂ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਸੁਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਗਏ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਕਾਰਨ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

Read Also : ਤਿੱਬਤ ’ਚ ਝੀਲ ਫਟੀ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਏ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ, ਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੀ ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰੇਗੀ। ਮੰਤਰੀ ਆਦਿ ਅਰਜੁਨ, ਰਾਜਮੋਹਨ, ਟੇਨਾਰਾਸੂ ਅਤੇ ਵਿਨੋਦ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਲਗਭਗ 1 ਵਜੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਈਏਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਇਸ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਚਾਏ ਗਏ ਤਾਮਿਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਕੀ ਉਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵਟਸਐਪ ਵੌਇਸ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਮੰਗੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਧੂ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਭਵਨ ਦੇ ਵਧੀਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਸ਼ੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਆਈਏਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕਾਠਮੰਡੂ ਭੇਜਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਾਠਮੰਡੂ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਟੀਮ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਤਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੰਤਰੀ ਟੀਮ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਰੱਖੜੀ’ ਜਾਂ ‘ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ’ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਨਿਰਛਲ ਪਿਆਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਬਚਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਅਥਾਹ ਸਨੇਹ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਲੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਮੁੱਢ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਨਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਹਾਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਤੇ ਬੰਨਿ੍ਹਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਸੰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ੂਨ ਵਗਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਪਾੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਤੇ ਬੰਨਿ੍ਹਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੀਰ-ਹਰਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵੇਲੇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮਿਸਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਕਰਨਾਵਤੀ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੂੰ ਰੱਖੜੀ ਭੇਜ ਕੇ ਸੰਕਟ ਵੇਲੇ ਮੱਦਦ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜੀ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਬੰਧਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਮਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ‘ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ’ ਸ਼ਬਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ ‘ਰਕਸ਼ਾ’ ਯਾਨੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ‘ਬੰਧਨ’ ਯਾਨੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਡੋਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ। ਇਸ ਖਾਸ ਦਿਨ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ। Raksha Bandhan 2026

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Indian Space Industry: ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਉਡਾਨ

ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਮੋੜ ਅਤੇ ਹਰ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਵ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਦੌਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਚਚੇਰੇ, ਮਸੇਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ, ਨੇੜਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹੋ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ, ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। Raksha Bandhan 2026

ਮੋਰਿੰਡਾ 
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈਪੀ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਅੱਜ ਇਹ ਨਵੀਨਤਾ, ਉੱਦਮਤਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਨਿੱਜੀ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ’ਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ’ਚ ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਹੈ ਕਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬੇਹੱਦ ਮਾਣਮੱਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਆਰੀਆਭੱਟ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਯਾਤਰਾ ਮੰਗਲਯਾਨ, ਚੰਦਰਯਾਨ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆ-ਐੱਲ1 ਵਰਗੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜੀ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਫਲ ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। Indian Space Mission

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Haryana News: ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ, ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ ਹੀ ਕੰਮ: ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ

ਮੰਗਲਯਾਨ ਨੇ ਸੀਮਤ ਲਾਗਤ ’ਚ ਅੰਤਰ-ਗ੍ਰਹੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਦਿੱਤਿਆ-ਐੱਲ1 ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਜ਼ਰੀਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਲੀ ਛਾਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜੀ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਹੈ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ’ਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ’ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਪੁਲਾੜ-ਤਕਨੀਕੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉੱਭਰੇ ਹਨ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨਿਰਮਾਣ, ਰਾਕੇਟ ਤਕਨੀਕ, ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ, ਪੁਲਾੜ ਅਧਾਰਿਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਏਆਈ, ਸੰਚਾਰ, ਮੌਸਮ ਅਗਾਊਂ ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਮਲਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਸਕਾਈਰੂਟ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਅਤੇ ਅਗਨੀਕੁਲ ਕਾਸਮਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਉੱਦਮ ਪੁਲਾੜ ਲਾਂਚਿੰਗ ਵਰਗੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਖੇਤਰ ’ਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਖੋਜ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੁਲਾੜ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਕੇਟ ਅਤੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ’ਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਜਲ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ’ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਹੜ੍ਹ, ਤੂਫ਼ਾਨ, ਸੋਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਧਸਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜੇ ਰਾਹਤ ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ’ਚ ਵੀ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨੀਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ  ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿਜ਼ਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਲਾੜ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ’ਚ ਮੋਹਰੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ’ਚ ਮੌਕੇ ਲੱਭਣ ਪੁਲਾੜ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸੰਚਾਰ, ਖੇਤੀ, ਮੌਸਮ, ਆਵਾਜਾਈ, ਊਰਜਾ, ਆਫਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪੂੰਜੀ, ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਹਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲਾਂਚਿੰਗ ’ਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਜੋਖ਼ਿਮ ਵੀ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਲਾਂਚਿੰਗ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਅਥਾਰਟੀ ਕੇਂਦਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ’ਚ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ, ਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਛੋਟੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਅਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਵਾਲੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਵਧਣਗੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਨਿੱਜੀ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ’ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀਗਤ ਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਉੱਦਮਸ਼ੀਲਤਾ ਜੇਕਰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ’ਚ ਨਵੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। Indian Space Mission

ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਕੇਟਾਂ ਅਤੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਕਿਸਾਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਉੁਦਮੀ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਦਿੱਤਿਆ-ਐੱਲ-1 ਅਤੇ ਗਗਨਯਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਹੈ ਹੁਣ ਟੀਚਾ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਗਵਾਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਹੀ ਨਵੀਂ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਨ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੜੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। Indian Space Mission

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ) 
ਲਲਿਤ ਗਰਗ

ਲਖਨਊ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ (ਬਸਪਾ) ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣ ਦੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐਲਾਨ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੋਣਾਵੀ ਕਦਮ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਚੋਣਾਵੀ ਚਾਲ ਨਾ ਬਣਨ।

ਬਸਪਾ ਮੁਖੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਐਕਸ' 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਐਸਸੀ, ਐਸਟੀ ਅਤੇ ਓਬੀਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੇ ਬੈਕਲਾਗ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲਾਨ ਦੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 69,000 ਅਧਿਆਪਕ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ 6,800 ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Read Also : ਭਾਰਤ ਨੇ ਨੇਪਾਲ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਨੰਬਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ

ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਸਪਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜਨਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।

ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਅੱਤਿਆਚਾਰ, ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਨੰਬਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।

ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਐਕਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, "ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਕਾਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ, ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ +91 11 23094954 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ +977 985 131 6807, +977 970 910 7500, +977 981 032 6117 ਹਨ।"

Read Also : ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਧਰਨੇ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਲਾਈਆਂ

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 157 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 700 ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ।

Stock Market: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, (ਸੱਚ ਕਹੂੰ ਨਿਊਜ਼/ਹਿੰ.ਸ.)। ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੱਜ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਸੈਂਸੇਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਦੋਵਾਂ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਹ ਵਾਧਾ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਗਈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੈਂਸੇਕਸ 0.15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 0.07 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਬੀਐਸਈ ਸੈਂਸੇਕਸ ਅੱਜ 103.82 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ 77,576.76 ਅੰਕਾਂ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਸੂਚਕਾਂਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 120 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ 77,694.97 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ, ਸੂਚਕਾਂਕ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵੇਰੇ 10:15 ਵਜੇ, ਸੈਂਸੇਕਸ 112.70 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 77,360.24 ਅੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Punjab Bandh: ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ 'ਚ ਹੜਤਾਲ ਕਾਰਨ ਬੰਦ

ਸੈਂਸੇਕਸ ਵਾਂਗ, ਐਨਐਸਈ ਨਿਫਟੀ ਅੱਜ 69.85 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.29 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ 24,277.60 ਅੰਕ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਚਕਾਂਕ ਪਹਿਲੇ ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 90 ਅੰਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ 24,297.45 ਅੰਕ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਨਿਫਟੀ ਰੈਲੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਸੂਲੀ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੂਚਕਾਂਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਲਗਾਤਾਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਫਟੀ ਸਵੇਰੇ 10:15 ਵਜੇ 16.45 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.07 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਡਿੱਗ ਕੇ 24,191.30 ਅੰਕ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Punjab Bandh: ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ 'ਚ ਹੜਤਾਲ ਕਾਰਨ ਬੰਦ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 2,919 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1,254 ਸ਼ੇਅਰ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰੀਨ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 1,665 ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੈੱਡ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੈਂਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 30 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰੀਨ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਿਕਰੀ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ 20 ਸ਼ੇਅਰ ਰੈੱਡ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ, ਨਿਫਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 50 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਸ਼ੇਅਰ ਗ੍ਰੀਨ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 29 ਸ਼ੇਅਰ ਰੈੱਡ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ।

ਪਹਿਲੇ ਘੰਟੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੋਟਕ ਮਹਿੰਦਰਾ, ਅਡਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼, ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਟੈਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਅਤੇ ਬਜਾਜ ਫਾਈਨੈਂਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 2.23 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ 0.76 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਫਾਈਨੈਂਸ, ਐਚਸੀਐਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਜ਼, ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ, ਇੰਟਰਗਲੋਬ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 1.89 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ 0.86 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਸੈਂਸੈਕਸ 183.15 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.24 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 77,472.94 ਅੰਕ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਫਟੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ 126.80 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.52 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 24,207.75 ਅੰਕ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।